У лонданскім рэкламным агенцтве Catalyst адзін пачаткоўца цяпер самастойна вядзе адразу пяць кліентаў. Раней для такога аб’ёму працы патрабавалася цэлая каманда, але сёння алгарытмы робяць даследаванне рынку, зарысы тэкстаў і збор дадзеных. Чалавеку застаецца толькі адшліфаваць вынік.
У лонданскім рэкламным агенцтве Catalyst адзін пачаткоўца цяпер самастойна вядзе адразу пяць кліентаў. Раней для такога аб’ёму працы патрабавалася цэлая каманда, але сёння алгарытмы робяць даследаванне рынку, зарысы тэкстаў і збор дадзеных. Чалавеку застаецца толькі адшліфаваць вынік.
Заснавальнік агенцтва Тобіас Грын у размове з CNBC параўнаў гэтую схему з «адваротным механічным туркам»: калі ў старадаўнім атракцыёне шахматны аўтамат быў толькі шырмай для схаванага ўнутры чалавека, то цяпер ШІ працуе ў ценю, а джун выступае толькі афіцыйнай асобай для кліента. Падобны зрух адбываецца ва ўсіх галінах: нейрасеткі ўсё лепш спраўляюцца з аналітыкай, адміністраваннем, напісаннем чарнавікоў і базавым кодам — гэта значыць з усёй той рутынай, на якую традыцыйна наймалі навічкоў.
Аптымізацыя дае магутны буст прадукцыйнасці, але эксперты нагадваюць пра адваротны бок медаля: рынак імкліва губляе механізмы падрыхтоўкі кадраў. Паводле свежай справаздачы Business Barometer ад Open University, 51% з 1500 апытаных кіраўнікоў кампаній у Вялікабрытаніі ўжо мяняюць падыходы да найму праз ШІ, а 19% скарацілі наём на стартавыя пазіцыі.
У кампаніі па ацэнцы персаналу SHL адзначаюць, што класічная карпаратыўная піраміда ператвараецца ў ромб з пашыраным мідл-узроўнем. Але гэта часовае рашэнне пагражае сістэмным крызісам у будучыні: стартавыя ролі заўсёды былі той самай «пясочніцай», дзе навічкі набівалі гузакі, вучыліся на памылках і разбіраліся ў тым, як уладкаваны бізнес.
Зрэшты, поўная ліквідацыя малодшых пазіцый рынку пакуль не пагражае — хутчэй мяняюцца патрабаванні. Даследаванне кансалтынгавай кампаніі Klarus сярод 500 кіраўнікоў сярэдняга камерцыйнага сегмента паказала, што 45% кампаній выкарыстоўваюць ШІ, каб дапамагчы джунам працаваць хутчэй і эфектыўней, а амаль чвэрць сказала, што ШІ стварае цалкам новыя функцыі і магчымасці. У ІТ-сферы інструменты накшталт Claude Code і Codex ужо ператвараюць учорашніх джуноў у менеджараў, якія кіруюць як гібрыднымі камандамі, так і ШІ-агентамі. На думку экспертаў, ключавым навыкам для навічка становіцца не ўменне выконваць задачы ўласнымі рукамі, а здольнасць каардынаваць працу з іншымі.
Праз гэта мяняюцца і крытэрыі адбору. Працадаўцы ўсё часцей наймаюць выпускнікоў не пад жорстка прапісаную пасаду, а за «патэнцыял» і адаптыўнасць. Буйны міжнародны рытэйл-банк, напрыклад, пачынае наймаць на тэхналагічныя напрамкі выпускнікоў юрыдычных і псіхалагічных факультэтаў. Логіка — новым тэхнічным інструментам чалавека можна хутка навучыць прама ў працэсе, а вось крытычнае мысленне і гнуткасць розуму сфармаваць з нуля значна складаней.
Галоўнае пытанне ў тым, адкуль у маладых спецыялістаў возьмецца прафесійная інтуіцыя, каб кантраляваць ШІ, калі яны самі ніколі не выконвалі базавую працу. Руціна не бескарысная — менавіта праз яе назапашваўся кантэкст і разуменне механізмаў.
«ШІ істотна падымае планку таго, што можа выдаць пачаткоўца, але не дае яму крытычнага мыслення, каб зразумець, дзе менавіта алгарытм дапусціў памылку. Раней гэтая інтуіцыя фармавалася гадамі праз паўтарэнне задач і адказнасць за наступствы. Калі мы не пачнём з усведамленнем перадаваць кантэкстныя веды, то рызыкуем атрымаць цэлае пакаленне спецыялістаў, якія дзякуючы ШІ валодаюць неверагоднай шырынёй навыкаў, але не маюць ніякай глыбіні», — падкрэсліваюць у даследчай фірме Bloor.
Рашэнне праблемы эксперты бачаць у змене парадыгмы: разглядаць стартавыя задачы не як «выдачу выніку» (output), а як «пагружэнне ў кантэкст» (exposure). Джуноў трэба вучыць не проста кнопкам у ШІ-сервісах, а праверцы і правільнай карэкцыі вынікаў працы нейрасетак на рэальных бізнес-кейсах — толькі так кампаніям удасца пазбегнуць катастрафічнага дэфіцыту кваліфікаваных спецыялістаў праз некалькі гадоў.
Рэлацыраваліся? Цяпер вы можаце каментаваць без верыфікацыі акаўнта.