«Каланіяльныя кампаніі сучаснасці» і «плантацыйная эканоміка эпохі чат-ботаў»: былы CEO Google прайшоўся па OpenAI і Anthropic
ЗША і Кітай апошнімі гадамі будуюць уласныя ШІ-імперыі, а астатнія краіны трапляюць да іх у залежнасць. Але ў гэтай гонцы важнейшае не тое, хто першым створыць агульны ШІ (AGI), а ў каго банальна хопіць на гэта грошай. Рост дзяржаўнага доўгу, пратэсты на месцах і рызыкі вакол Тайваня пагражаюць абедзвюм краінам — да такой высновы прыйшлі гісторык Ніял Фергюсан, даследчыца Ліза Клаасэн і былы генеральны дырэктар Google Эрык Шміт у артыкуле для Foreign Affairs.
ЗША і Кітай апошнімі гадамі будуюць уласныя ШІ-імперыі, а астатнія краіны трапляюць да іх у залежнасць. Але ў гэтай гонцы важнейшае не тое, хто першым створыць агульны ШІ (AGI), а ў каго банальна хопіць на гэта грошай. Рост дзяржаўнага доўгу, пратэсты на месцах і рызыкі вакол Тайваня пагражаюць абедзвюм краінам — да такой высновы прыйшлі гісторык Ніял Фергюсан, даследчыца Ліза Клаасэн і былы генеральны дырэктар Google Эрык Шміт у артыкуле для Foreign Affairs.
Аналогію з імперыямі аўтары тлумачаць заканамернасцямі маштабавання. Развіццё мадэляў упёрлася ў энергію, рэдкія мінералы, чыпы і капітал, праз што софт зноў стаў дэфіцытным рэсурсам. Усе, хто не цягне выдаткі, папросту выпадаюць з гульні. А здабыча сыравіны ў Конга і праца кенійскіх разметчыкаў дадзеных за пару долараў у гадзіну ствараюць «плантацыйную эканоміку эпохі чат-ботаў».
OpenAI і Anthropic як Ост-Індскія кампаніі
Аўтары параўноўваюць OpenAI і Anthropic з Ост-Індскімі кампаніямі каланіяльнай эпохі, якія працавалі паводле ліцэнзіі дзяржавы, але мелі ўласныя арміі і кантралявалі цэлыя рэгіёны. Сённяшнія ШІ-лабараторыі гэтаксама вядуць перамовы з урадамі, застаючыся пры гэтым на павадку ва ўладаў ЗША.
У прыклад прыводзіцца чэрвеньскі выпадак, калі Міністэрства гандлю ЗША запатрабавала ад Anthropic перакрыць доступ замежнікам да дзвюх яе самых магутных мадэляў. Не маючы магчымасці праверяць грамадзянства карыстальнікаў у рэальным часе, кампанія проста адключыла Fable 5 і Mythos 5 па ўсім свеце. Праз два тыдні абмежаванні з Fable 5 зняліся, але Mythos 5 пакінулі толькі для шэрагу амерыканскіх арганізацый.
Стратэгіі дзвюх краін адрозніваюцца. Калі ЗША прапануюць дарагія закрытыя тэхналогіі ў абмен на палітычную лаяльнасць, то Кітай бясплатна раздае адкрытыя мадэлі, каб навязаць свае стандарты.
ЗША прыкладна на паўгода апярэджваюць Кітай па чат-ботах, але саступаюць у робататэхніцы. Пры гэтым у іх супрацьлеглыя вузкія месцы: у Кітая шмат энергіі, але няма топавых чыпаў, а ЗША не хапае мінералаў і магутнасці энергасетак.
Геапалітыка ў вагах: кітайскі ШІ піша дзіравы код, калі заказчык — з ЗША
Працэнты па доўгу як столь выдаткаў
Амерыканскія тэхгіганты плануюць укласці ў ШІ больш за $600 млрд у 2026 годзе — у асноўным за кошт пазыковых сродкаў (паводле іншых ацэнак, выдаткі яшчэ большыя: Google, Amazon, Microsoft і Meta сумарна закладваюць каля $725 млрд на гэты год). Кітай плануе ўліць $295 млрд за пяць гадоў праз дзяржаўныя аблігацыі.
Абедзве краіны ўпіраюцца ў дзяржаўны доўг. ЗША яшчэ ў 2024 годзе выдаткавалі на абслугоўванне доўгу больш, чым на абарону — $881 млрд супраць $874 млрд. Да 2036 года працэнты могуць перавысіць ваенны бюджэт удвая. Адсюль аўтары выводзяць «імперскую трылему»: адначасова цягнуць ваенныя выдаткі, лідарства ў ШІ і сацыялку не атрымаецца.
Ёсць іншыя рызыкі. Напрыклад, у ЗША ў Тэхасе і Юце людзі пратэстуюць супраць будаўніцтва дата-цэнтраў, у Кітаі адкрытасць мадэляў падрывае кантроль Пекіна над інфармацыяй, і па-за геаграфіяй існуе рызыка страты кантролю над агентамі — як нядаўна сотні аўтаномных ботаў OpenAI атакавалі Hugging Face ды іншыя сайты.
Тайвань — галоўная ўразлівасць
Галоўнай рызыкай застаецца патэнцыйны крызіс вакол Тайваня. Заводы TSMC, якая вырабляе пераважную большасць усіх перадавых ШІ-чыпаў Nvidia, стаяць у 140 км ад кітайскага ўзбярэжжа. Альтэрнатывай павінны стаць новыя фабрыкі ў Арызоне, Японіі і Германіі, але пакуль яны не запрацуюць на поўную магутнасць, рызыкі застаюцца высокімі.
Як выйсце аўтары прапануюць заключыць пагадненне аб ШІ-стрымліванні па аналогіі з Халоднай вайной — з лімітамі на магчымасці мадэляў у сферы кібератак і біятэхналогій. Праўда, пераканаць Кітай пайсці на абмежаванні, пакуль ён даганяе ЗША, будзе складана.
Релоцировались? Теперь вы можете комментировать без верификации аккаунта.