Даследчыкі Стэнфарда вырасцілі ў мозгу мышэй чалавечую тканіну, якая заняла каля паловы яго аб’ёму. Мадэль хочуць выкарыстоўваць для вывучэння шызафрэніі, эпілепсіі ды іншых захворванняў чалавечага мозгу.
Даследчыкі Стэнфарда вырасцілі ў мозгу мышэй чалавечую тканіну, якая заняла каля паловы яго аб’ёму. Мадэль хочуць выкарыстоўваць для вывучэння шызафрэніі, эпілепсіі ды іншых захворванняў чалавечага мозгу.
Чалавечая мазгавая тканіна расце значна павольней за мышыную. Пакуль перасаджаны арганоід развіваецца, мозг мышы паспявае вырасці і амаль не пакідае яму месца. Таму вучоныя вывелі мышэй, у якіх не фарміравалася значная частка кары і гіпакампа. У вызваленую прастору яны перасадзілі вырашчаныя з чалавечых клетак мазгавыя арганоіды. Дзякуючы гэтаму чалавечая тканіна змагла разрасціся значна мацней, чым у папярэдніх эксперыментах. Метад назвалі ксенакартыкацыяй.
Навароджаным мышам зрабілі некалькі ін’екцый прыкладна па 100 тысяч чалавечых клетак. У выніку замест адсутных прыкладна 14 мільёнаў клетак мышынага мозгу ў жывёл развілося каля 4 мільёнаў чалавечых клетак. Праз тры месяцы тканіна падключылася да крывазабеспячэння, амаль цалкам запоўніла вольную вобласць і сфарміравала сувязі з нервовымі клеткамі мышы і спінным мозгам.
Пры гэтым чалавечая тканіна заставалася няспелай — прыкладна на ўзроўні мозгу чалавека ў сярэдзіне цяжарнасці — і не была арганізавана так жа, як паўнавартасны чалавечы мозг. Перасадка не зрабіла жывёлаў «разумнейшымі», хоць крыху палепшыла парушэнні хады і кагнітыўныя праблемы, якія ўзніклі праз адсутнасць уласных абласцей мозгу.
«Наша мэта ў значнай меры складалася ў тым, каб зрабіць аспекты развіцця і працы чалавечага мозгу даступнымі для даследавання», — растлумачыў кіраўнік праекта Сержыу Пашка. Паводле яго, вывучаць захворванні мозгу асабліва складана, паколькі сам чалавечы мозг практычна недаступны для падобных эксперыментаў.
Метад ужо выкарыстоўвалі, каб паглядзець, як чалавечыя нервовыя клеткі рэагуюць на недахоп кіслароду. Акрамя таго, у вырашчанай тканіны выявілі рэдкія тыпы нейронаў, якія раней вывучалі галоўным чынам у мозгу памерлых людзей і якія адны з першых пашкоджваюцца пры лобна-скроневай дэменцыі.
Эксперымент выклікаў і этычныя пытанні. Асноўная дыскусія тычыцца не таго, што мышы нібыта атрымалі «чалавечы розум», а таго, як перасаджаная чалавечая нервовая тканіна можа паўплываць на іх здольнасць адчуваць боль, паводзіны і ў будучыні — на маральны статус такіх жывёл. Nuffield Council on Bioethics адзначае, што сучасныя арганоіды пакуль недастаткова складаныя, каб казаць пра наяўнасць у іх свядомасці, аднак агульнапрынятых крытэрыяў, якія дазволяць вызначыць такую мяжу ў будучыні, пакуль няма.
Ёсць пытанні і да навуковай каштоўнасці мадэлі. Мадлен Ланкастэр з Лабараторыі малекулярнай біялогіі MRC адзначае, што мозг такіх мышэй развіваецца вельмі штучным чынам і не ўзнаўляе нармальнае развіццё чалавечага мозгу. Таму метад можа быць карысны для асобных захворванняў і выпрабаванняў тэрапіі, але не як універсальная мадэль працы чалавечага мозгу.
Релоцировались? Теперь вы можете комментировать без верификации аккаунта.