OpenAI заявіла, што яе ШІ вырашыў матэматычную задачу, якая заставалася адкрытай каля 90 гадоў. Аднак прарыў выклікаў канфлікт з даследчыкамі, якія падазраюць кампанію ў выкарыстанні іх дадзеных і спробе выключыць супрацоўніка Anthropic з ліку аўтараў.
OpenAI заявіла, што яе ШІ вырашыў матэматычную задачу, якая заставалася адкрытай каля 90 гадоў. Аднак прарыў выклікаў канфлікт з даследчыкамі, якія падазраюць кампанію ў выкарыстанні іх дадзеных і спробе выключыць супрацоўніка Anthropic з ліку аўтараў.
Гаворка ідзе пра задачу існавання і гладкасці рашэнняў ураўненняў Наў'е — Стокса, якія апісваюць рух вадкасцяў і газаў. Гэта адна з сямі задач тысячагоддзя, за вырашэнне кожнай з якіх Матэматычны інстытут Клэя ўвёіў прэмію ў $1 мільён. Пытанне ў тым, ці могуць першапачаткова гладкія патокі пры пэўных умовах прыводзіць да сінгулярнасці — стану, калі велічыні ў матэматычнай мадэлі становяцца бясконцымі.
We’re sharing a solution to the Navier-Stokes Millennium Prize Problem, one of the deepest problems at the frontier of mathematics.
— OpenAI (@OpenAI) September 8, 2026
The proof was produced by a group of agents, using an OpenAI next-generation model significantly more capable than GPT-6 Astra.
The problem… pic.twitter.com/8zol3BPTL4
Паводле заявы OpenAI, доказ удалося атрымаць з дапамогай унутранай мадэлі, якая значна перасягае GPT-6 Astra. Сістэма выкарыстоўвала каля 10 тысяч адначасова працуючых ШІ-агентаў. Яны даследавалі розныя варыянты задачы, абменьваліся вынікамі і правяралі перспектыўныя падыходы. Рашэнне было знойдзена прыблізна за 88 гадзінаў, пасля чаго спатрэбілася яшчэ 17 гадзінаў на фармальную праверку ў Lean. Вылічальныя рэсурсы, паводле дадзеных кампаніі, абышліся ў мільёны долараў.
Паралельна над блізкай праблемай працавалі прафесар Нью-Ёркскага ўніверсітэта Трыстан Бакмастэр і матэматык Левент Альпёгэ, супрацоўнік Anthropic. Іх сумесная праца была асабістым даследчым праектам, не звязаным з афіцыйным супрацоўніцтвам кампаній. На працягу некалькіх месяцаў яны выкарыстоўвалі Claude, Codex ды іншыя ШІ-інструменты, развіваючы падыходы іншых матэматыкаў да праблемы.
У выніку Бакмастэр і Альпёгэ апублікавалі тры доказы для звязаных з праблемай задач, але не заяўлялі пра поўнае рашэнне задачы Наў'е — Стокса. Паводле словаў Бакмастэра, абраны імі шлях быў незвычайным, і амаль ніхто з ягоных калег не працаваў у гэтым кірунку. Таму ён занепакоіўся, даведаўшыся, што OpenAI за некалькі дзён прыйшла да блізкага падыходу, укладаўшы ў праект велізарныя вылічальныя рэсурсы.
Даследчык паведаміў, што яны з Альпёгэ загружалі ўсе чарнавікі праекта ў Codex. Падчас размовы з прадстаўнікамі OpenAI ён спытаў, ці магла новая мадэль атрымаць доступ да гэтых сесій або навучацца на іх. Паводле яго, яму адказалі, што мадэль не праглядала карыстальніцкія дадзеныя, але на пытанне пра навучанне ён не атрымаў адказу.
Бакмастэр таксама сцвярджае, што даследчык OpenAI Себаст’ян Бюбэк двойчы прапанаваў выдаліць Альпёгэ з ліку аўтараў праз ягоныя працы ў Anthropic. Калі прафесар адмовіўся ад прапанаваных варыянтаў публікацыі і заявіў, што раскажа пра сітуацыю публічна, Бюбэк, паводле яго, спытаў: «Навошта вам губіць сваю кар’еру?» Бакмастэр таксама прыводзіць фразу: «Калі вы не хочаце, каб я быў ветлівым, я магу ім не быць».
Кампанія адхіляе падазрэнні ў выкарыстанні чужых даследаванняў. Паводле яе версіі, праект пачаўся 1 верасня пасля чутак пра матэматычны прарыў, звязаны з Anthropic. OpenAI сцвярджае, што яе даследчыкі і агенты не бачылі прац Бакмастэра і Альпёгэ да іх публічнай публікацыі, а самі доказы істотна адрозніваюцца.
We congratulate Levent Alpöge and Tristan Buckmaster on their remarkable mathematical work.
— OpenAI (@OpenAI) September 8, 2026
We (the researchers and the agents) did not see any of their work through any means until they released it publicly — in particular, no specific user data was accessed in order to solve… https://t.co/otJKRHnQgb
Пры гэтым OpenAI прызнала, што не можа цалкам выключыць уплыў абязлічаных дадзеных, атрыманых пры выкарыстанні яе прадуктаў, на паляпшэнне мадэляў. Кампанія настойвае, што канкрэтныя карыстальніцкія дадзеныя для вырашэння задачы не выкарыстоўваліся.
Бюбэк адмаўляе абвінавачванні ў свой адрас і заяўляе, што дзейнічаў у адпаведнасці з акадэмічнымі нормамі. Кіраўнік OpenAI Сэм Альтман таксама выступіў у абарону кампаніі, назваўшы абвінавачванні ў плагіяце неабгрунтаванымі. Паводле яго, OpenAI прапаноўвала ўзгадніць публікацыі, прызнаць прыярытэт Бакмастэра і Альпёгэ і нават перадаць прафесару вядучую ролю ў падрыхтоўцы матэматычнай працы. Альпёгэ, у сваю чаргу, сцвярджае, што быў гатовы да супрацоўніцтва, але прапанова выключыць яго з аўтарства зрабіла гэта немагчымым.
Рэлацыраваліся? Цяпер вы можаце каментаваць без верыфікацыі акаўнта.