Новы віток шпіянажу: ШІ ператварыў гарадскія відэакамеры ў інструмент дакладнага назірання па запытах на звычайнай мове
Развіццё ШІ забяспечыла спецслужбам тэхналагічны скачок у сферы сачэння. Гаворка ідзе пра здольнасць імгненна аналізаваць мільёны гадзін відэазапісаў з тысяч вулічных і дарожных камер, ператвараючы масівы дадзеных у інструмент для пошуку і ліквідацыі канкрэтных мэтаў. Глабальны маштаб новай пагрозы выявіўся пасля ліквідацыі лідара Ірана ў пачатку 2026 года: тады ізраільская разведка ўзламала дарожныя камеры Тэгерана і з дапамогай ШІ па хвілінах вылічыла час і месца сакрэтнай сустрэчы, аб’яднаўшы відэапаток з разведвальнымі дадзенымі.
Галоўная небяспека ў тым, што ШІ навучыўся разумець натуральную мову і распазнаваць паттэрны чалавечых паводзін, а не проста ідэнтыфікаваць аб’екты, піша Financial Times.
Развіццё ШІ забяспечыла спецслужбам тэхналагічны скачок у сферы сачэння. Гаворка ідзе пра здольнасць імгненна аналізаваць мільёны гадзін відэазапісаў з тысяч вулічных і дарожных камер, ператвараючы масівы дадзеных у інструмент для пошуку і ліквідацыі канкрэтных мэтаў. Глабальны маштаб новай пагрозы выявіўся пасля ліквідацыі лідара Ірана ў пачатку 2026 года: тады ізраільская разведка ўзламала дарожныя камеры Тэгерана і з дапамогай ШІ па хвілінах вылічыла час і месца сакрэтнай сустрэчы, аб’яднаўшы відэапаток з разведвальнымі дадзенымі.
Галоўная небяспека ў тым, што ШІ навучыўся разумець натуральную мову і распазнаваць паттэрны чалавечых паводзін, а не проста ідэнтыфікаваць аб’екты, піша Financial Times.
Папярэднія сістэмы машыннага навучання былі абмежаваныя парай дзясяткаў жорстка зададзеных параметраў: пошук па аўтамабільным нумары, марцы аўта або твары з базы дадзеных. Сучасныя ШІ-інструменты працуюць па прынцыпе адваротнага пошуку: аператар спецслужбы можа ўвесці ў сістэму звычайны тэкставы запыт, і алгарытм імгненна знойдзе патрэбны фрагмент сярод тысяч гадзін відэа з усяго горада.
Разведчыкі могуць шукаць людзей па складаных паводзінавых сцэнарыях: двух людзей, якія перадаюць адзін аднаму сумку; чалавека, які некалькі разоў за дзень змяніў адзенне або выгляд; машыну, якую нядаўна перафарбавалі або якая некалькі разоў праехала міма аднаго і таго ж месца за кароткі прамежак часу.
Як толькі ШІ фіксуе аб’ект, які адпавядае тэкставаму апісанню, сістэма здольная за лічаныя хвіліны аднавіць поўную карту яго перамяшчэнняў і скласці падрабязнае лічбавае досье за некалькі месяцаў. Алгарытмы вылічваюць так званы «вобраз жыцця» мэты (patterns of life) — звыклыя маршруты, тыповыя паводзіны аховы, а таксама выяўляюць усіх асоб, з якімі аб’ект рэгулярна ўступае ў кантакт.
Для максімальнай дакладнасці ШІ агрэгуе інфармацыю з самых розных крыніц: відэапатокі камер вонкавага назірання, геалакацыю смартфонаў, публікацыі ў сацсетках, узламаныя перапіскі і нават аўдыязапісы, перахопленыя мікрафонамі разумных прылад. Паводле распрацоўшчыкаў, аўтаматызацыя скараціла час правядзення падобных аператыўна-вышуковых мерапрыемстваў з некалькіх дзён да пары хвілін.
Новыя магчымасці ШІ выклікалі трывогу ў контрразведак па ўсім свеце. Аказалася, што мільярды долараў, выдаткаваных аўтарытарнымі рэжымамі на стварэнне сістэм татальнага сачэння за ўласнымі грамадзянамі, ператварыліся ў іх галоўную ўразлівасць. Праціўніку больш не трэба будаваць складаную інфраструктуру назірання ўнутры чужой краіны — дастаткова знайсці лічбавую лазейку ў існуючай гарадской сетцы камер. Як заяўляюць прадстаўнікі разведвальнага альянсу «Пяць вачэй», маштабныя інвестыцыі краін накшталт Кітая ва ўстаноўку мільёнаў разумных камер толькі спрашчаюць працу замежным спецслужбам: «Яны самі вешаюць камеры — нам застаецца толькі знайсці ўваход, а ўваход ёсць заўсёды».
Спрабуючы абараніцца, дзяржавы ідуць на радыкальныя меры. Індыя цалкам забараніла выкарыстанне кітайскіх камер відэаназірання ўнутры краіны, а іранскія спецслужбы беспаспяхова спрабавалі змагацца з ШІ-сачэннем з дапамогай замены лічбавых камер, якія Ізраіль усё роўна ўзломваў у рэжыме рэальнага часу.
Аднак абсалютнай зброі не існуе: ШІ-сістэмы сачэння да гэтага часу пасуюць перад прымітыўнымі метадамі маскіроўкі. Напрыклад, лідар ХАМАС Ях’я Сінвар доўгі час паспяхова хаваўся ад прасунутых алгарытмаў, у тым ліку для аналізу хады, выкарыстоўваючы запіскі, напісаныя ад рукі, аналагавыя тэлефоны і банальны шчыльны шалік, які хаваў геаметрыю твару і вушэй.
«Не трэба карыстацца ШІ як найлепшым сябрам». AI даследчыца пра рэальныя пагрозы
Страх добра прадаецца, а чалавецтва з даступным ШІ непазбежна атупее? І ці варта чакаць ад ШІ-рэвалюцыі чагось добрага? Пагаварылі з даследчыцай ШІ пра яго небяспеку.
Рэлацыраваліся? Цяпер вы можаце каментаваць без верыфікацыі акаўнта.