„Póki co nie idę do Żabki. Ale ciężko robić tak niewiele”. Jak to jest być mężem kobiet z IT na emigracji – trzy emocjonujące historie

A jak żyje się mężom programistek? Czy mają taką samą swobodę samorozwoju i samorealizacji? Czy mogą przestać martwić się o pieniądze — zwłaszcza po relokacji do innego kraju?

Opowiadają mężowie.

Siergiej, 38 lat: «Nawet żartuję, że jestem szczęściarzem!»

Siergiej łączy się przez wideorozmowę z sali konferencyjnej w biurze, gdzie odpowiada za gospodarstwo domowe i dobrobyt rodziny. Jak sam żartuje, teraz jest «solidnym gospodarzem». Na Białorusi zajmował się sprzedażą sprzętu, woził turystów po Europie i zarządzał przestrzenią kulturalną w Mińsku. Obecnie mieszka z żoną i dwójką dzieci w Łodzi.

«Absolutnie nie mam z tym żadnego kompleksu!»

Pojechałem za żoną do Polski. Teraz żona zarabia dwa razy więcej ode mnie, pracując tu jako lead w dziale projektantów UI/UX. Ale nie zawsze tak było. Wcześniej to ja zarabiałem więcej — kiedy byłem dyrektorem przestrzeni kulturalnej, a żona miała możliwość uczenia się na kursach i rozwijania się. Z czasem po prostu zamieniliśmy się rolami. Ostatni rok spędziłem na urlopie z córką, żeby żona mogła wrócić do pracy na stanowisko w IT.

Nie powiem, że to idealna sytuacja dla mężczyzny z psychologicznego punktu widzenia. Ale w gruncie rzeczy to raczej stereotyp płciowy — dobrze to rozumiem. Dawno już przyzwyczaiłem się do tej roli, jest mi z nią absolutnie komfortowo.

Wręcz przeciwnie — nawet żartuję, że jestem szczęściarzem! Mówię innym pracownikom, że właśnie tak trzeba urządzić się w życiu: znaleźć bogatą programistkę i wszystko będzie w porządku. Absolutnie nie mam z tym żadnego kompleksu! Wszyscy mi zazdroszczą, a może nawet mnie nienawidzą za to, że jestem tak ustawiony.

Znajomi są w podobnej sytuacji. Jeden też ma żonę programistkę, która zarabia dwa razy więcej. A inny kolega jest na urlopie z czwórką dzieci i w zasadzie nic nie zarabia, a jego żona pracuje jako korepetytorka — ma jedną lekcję za drugą. I na nim spoczywa wszystko: zajęcia dzieci, szkoły, przedszkola, gotowanie, sprzątanie, cały dom.

W czasach emancypacji i feminizmu to dość częsty model funkcjonowania w rodzinach, zwłaszcza w białoruskim środowisku emigracyjnym.

I choć zarabiam dwa razy mniej, mam trzy albo cztery razy więcej wolnego czasu! Nawet w pracy. Nie mam spotkania za spotkaniem, nie mam sztywnych terminów… Spokojnie wykonuję swoją biurową pracę: jest praca — robisz, nie ma — zajmujesz się swoimi sprawami. I to jest świetne. Możesz wyjść, żeby zawieźć dzieci do lekarza albo odebrać je z basenu. Zwykle przygotowuję wszystkie kolacje, przynajmniej w dni robocze. Robię zakupy, więc gospodarstwo domowe też w dużej mierze jest na mnie. A przy tym jeszcze zarabiam.

«Nie idę jedną ścieżką, raz na pięć lat zmieniam pracę»

Wszystkie moje ostatnie prace to samorealizacja z różnych stron. Tutaj robię to, co potrafię najlepiej — odpowiadam za funkcjonowanie polskich biur firmy i robię to całkiem skutecznie już od czterech lat. Wcześniej była to kultura i biznes — też świetne połączenie, bo potrafię sprzedać wszystko. Nawet ze starego kupionego mieszkania w Łodzi sprzedałem stare meble biurowe za dodatkowy tysiąc dolarów! A kiedy woziłem turystów, wykorzystywałem swoją znajomość kultury, języków i historii Europy. Nie idę jedną ścieżką — mniej więcej raz na pięć lat zmieniam pracę. Mimo wszystko moja obecna praca biurowa to trochę ślepa uliczka i dość rutynowe zajęcie.

Siedzieć całkowicie na utrzymaniu żony też nie chcę. Choć psychologicznie mógłbym sobie na to pozwolić — bo już dwa razy w życiu odpoczywałem od poprzedniej pracy przez rok. Obiektywnie takie okresy są ludziom potrzebne, żeby coś zmienić, pójść na kursy i po prostu odpocząć. I nawet jeśli ona będzie miała taki okres — będzie ciężko finansowo, ale rozumiem, że czasem jest to potrzebne.

Choć planuję to zmienić: chcę iść na uniwersytet na psychologię kliniczną. Jeszcze w czasach studenckich chciałem przenieść się na psychologię, ale płynąłem siłą rozpędu. Teraz wszystko przemyślałem, zastanowiłem się i w końcu zrozumiałem, czym naprawdę chciałbym się zajmować.

Jewgienij, 32 lata: «Rodzice jednogłośnie mówili, że jestem głupcem»

Jewgienij poznał przyszłą żonę na studenckim konkursie «Student roku». Potem pracował w «Grodno Azot» i równolegle prowadził lekcje chemii, a żona ukończyła kursy analizy biznesowej i znalazła pracę w firmie IT. Teraz mieszkają z dwójką dzieci w Gdańsku. Podczas rozmowy Jewgienij robi kawę i zanosi ją żonie, która dzisiaj pracuje z domu.

«Wiedzieliśmy, że to będzie stres dla rodziny»

Do 2015 roku pracowałem na dwóch etatach, a potem przeszedłem wyłącznie na korepetycje. A żona pracowała jako kto tylko popadnie! I w telewizji, i na uniwersytecie medycznym. Ale tam zarobki były niskie. Wtedy to ja zarabiałem więcej. A podczas drugiego urlopu macierzyńskiego żona poszła na kursy, ja brałem mniej lekcji i siedziałem z dziećmi, przejąłem większość obowiązków domowych: pranie, sprzątanie, gotowanie.

Od dawna planowaliśmy, że będziemy się przeprowadzać. Ale rok 2022 podpowiedział, że czas. Żonę przeniesiono do Gdańska. Od dawna chcieliśmy mieszkać nad morzem i oto nasze marzenia się spełniły.

Pierwszy rok po przeprowadzce w ogóle nie pracowałem. Było trudno, bo jedna pensja nie wystarczała. Trzeba było, jak zwykły Białorusin, gdy brakuje pieniędzy, sprzedawać dolary. Wiedzieliśmy, na co się decydujemy, że to będzie stres, byliśmy przygotowani psychicznie.

Teraz żona zarabia około 60%, a ja 40% budżetu rodzinnego. Ona pracuje w ciągu dnia, a ja prowadzę lekcje wieczorem, uczę dzieci chemii.

Teraz pieniędzy nam wystarcza. W najbliższej przyszłości planujemy kupić własne mieszkanie już w Polsce. Również podróżujemy, jeździmy po Polsce. Jestem w rodzinie odpowiedzialny za planowanie podróży: szukam, gdzie możemy pojechać, jak zaplanować logistykę — jak dotrzeć, gdzie przenocować, co zjeść i jakie miejsca odwiedzić.

«Jesteśmy z żoną na tej samej fali»

Jesteśmy z żoną na tej samej fali, bo kiedy się przeprowadzasz i nie ma wsparcia od rodziców, musisz wspierać się nawzajem. Bez tego — wiem — wielu się tu różni w poglądach, a potem w ogóle się rozchodzi.

Równolegle zajmuję się stand-upem i wszelkie rodzinne nieporozumienia nie są powodem do kłótni czy urazy, ale pretekstem do napisania nowego tekstu na występ. Prawda, na razie jeszcze za to nie dostaję pieniędzy. Mam dużo monologów o relacjach rodzinnych i o dzieciach. Tam jest nie tylko obraz nauczyciela chemii, ale także zmęczonego ojca. Czasem żartuję, że moja żona jest bardzo niespokojna. Martwi się o przyszłość i o przeszłość, o to, co zobaczyła na Instagramie i co sama zrobiła nie tak. Bardzo dużo pracuje, a potem, zmęczona, siada w fotelu i zawiesza się na godzinę lub dwie na reelsach. Naogląda się tam, nałapie do głowy i zaczyna bać się przyszłości. Ja jestem spokojniejszy, staram się z żartem, z humorem podchodzić do życia. Pomału wyciągam ją z depresji.

Czuję też na sobie ciężar odpowiedzialności. Dlatego rozwijam swoje projekty w stand-upie, nawiązuję kontakty — może to przyniesie jakiś rezultat. Rozważam też pomysł własnego biznesu. Żona wspiera mnie w tej kwestii. Ale ona też może pójść w inną dziedzinę, zmienić zawód, a wtedy ja będę więcej pracować.

Najważniejsze, żeby była równowaga. Żeby ktoś miał siłę na zarabianie pieniędzy, a ktoś miał siłę na dzieci. Żeby dzieci również nie były pozbawione uwagi — bez rodziców, bez babć i dziadków.

Konstanty, 44 lata: «Zacząłem tracić wiarę w siebie, ale żona we mnie wierzy»

Konstanty jeszcze jako student zainteresował się twórczością i zaczął pisać opowiadania, teksty humorystyczne i sztuki. Nawet oddał książkę do wydawnictwa, ale nigdy nie została wydana. Poszedł w dziennikarstwo związane z grami komputerowymi, ale po 2022 roku wszystko się zmieniło. Rozmawiamy w warszawskiej restauracji, gdzie Konstanty zamawia sałatkę i chaczapuri megruli na wynos, żeby zjeść kolację razem z żoną.

«Mam szczęście, że żona dobrze zarabia»

Poznaliśmy się na Tinderze. Wtedy ona była liderką działu artystycznego w białoruskiej firmie IT, a ja zajmowałem się organizacją transmisji telewizyjnej Igrzysk Europejskich. Wcześniej pracowałem też w «Wargamingu» w dziale wideo, a także w kanale telewizyjnym poświęconym grom komputerowym. Zajmowałem się scenariuszami do seriali i programów, a przy okazji zawsze coś pisałem dla siebie.

Jednak w 2022 roku wszystko się urwało z powodu wojny, bo jedna praca była związana z firmą współpracującą z państwem i nie chciałem już tam pracować, a druga — z ukraińską firmą, z którą od razu zrobiło się trudno, bo było jasne, skąd lecą rakiety.

Psychologicznie było mi ciężko na początku pracować, właśnie pisać. Wydawało mi się, że wszystko, co robię, nie ma sensu. Nie chciałem robić tego samego, co wszyscy inni. Nie chciałem zajmować się krytyką tych wydarzeń. Czułem, że nie mogę wnieść nic nowego.

Oczywiście sytuacja nie jest najradośniejsza i to moja wina. Utknąłem w tym stanie, w którym znalazłem się od początku wojny. Próbowałem coś robić, ale to nie przynosiło rezultatów i w pewnym momencie zacząłem tracić wiarę w siebie. Ale żona we mnie wierzy, czuję jej wsparcie. Uważa, że mógłbym napisać dobrą książkę. A ja w to nie bardzo wierzę, bo właśnie książka to było to, od czego zaczynałem, ale stopniowo doszedłem do wniosku, że nie wiem, co chcę powiedzieć.

«To mieszanka bezsilności i perfekcjonizmu»

Szukam w sobie sił, żeby wziąć się za coś — to temat mojej pracy z psychologiem. Już wiele robiłem, ale nie widzę w tym perspektywy finansowej. Logiczne, że obowiązki domowe spadły na moje barki, ale nie umiem efektywnie pracować w krótkich przerwach między chodzeniem do sklepu, przygotowywaniem jedzenia i załatwianiem spraw bytowych. Każdego dnia siadam, żeby popracować nad tekstem, czegoś się nauczyć, obejrzeć wideo, coś przeczytać, ale nie wychodzi to najlepiej. A po kolacji spędzamy z żoną czas razem: gramy w gry wideo, oglądamy filmy albo gdzieś wychodzimy. Bardzo rzadko spędzamy czas osobno.

Naprawdę lubię pisać satyrę, humor. Sam moment tworzenia tekstu jest dla mnie nawet cenniejszy niż reakcja na niego. A format stand-upu nigdy mi się specjalnie nie podobał. Występowałem w starym radzieckim formacie. Lubię czytać z kartki. Głównie są to monologi, ale mogą to być też opowiadania, a nawet mini-sztuki na jedną–dwie osoby. Teraz nikt tak nie robi.

Przez to, że się nie rozwijam, zamknąłem się na komunikację z ludźmi. A co mam powiedzieć? Jakiego dania nauczyłem się gotować? Nie mówię, że obowiązki domowe to nie jest praca, ale to jednak daleko od samorealizacji.