На фоне скарачэнняў і росту аўтаматызацыі супрацоўнікі ўсё часцей задаюцца пытаннем, як захаваць працу ў эпоху ШІ. Эксперты раяць не чакаць, пакуль прафесія пачне мяняцца, а загадзя ацаніць сваю пазіцыю.
На фоне скарачэнняў і росту аўтаматызацыі супрацоўнікі ўсё часцей задаюцца пытаннем, як захаваць працу ў эпоху ШІ. Эксперты раяць не чакаць, пакуль прафесія пачне мяняцца, а загадзя ацаніць сваю пазіцыю.
На фоне скарачэнняў, якія кампаніі ўсё часцей звязваюць з ШІ, супрацоўнікі спрабуюць зразумець, як захаваць канкурэнтаздольнасць на рынку працы. Па ацэнцы Сусветнага эканамічнага форуму, да 2030 года з-за тэхналагічных змен могуць быць выціснуты да 92 мільёнаў работнікаў.
Заснавальнік AI-ccelerator Майкл Хаўсман лічыць, што рызыкі датычацца не толькі асобных галінаў. «Па праўдзе кажучы, пад пагрозай знаходзіцца любы работнік інтэлектуальнай працы», — сказаў ён.
1. Ацаніць, якія задачы ў вашай рабоце можа замяніць ШІ
Першы крок — зразумець, якія часткі вашай працы найбольш уразлівыя для аўтаматызацыі. Заснавальнік кампаніі па падборы ШІ-талентаў ExpandIQ Алекс Кінг прапануе правесці аўдыт сваёй пасады: узяць апісанне працы, выпісаць штодзённыя задачы і падзяліць іх па тыпе.
Паводле Кінга, працоўныя ролі можна ўмоўна падзяліць на тры групы: тыя, якія могуць быць цалкам аўтаматызаваны; тыя, дзе ШІ будзе ўзмацняць супрацоўніка; і тыя, якія трансфармуюцца ў новы фармат. Большасць людзей, лічыць ён, апынуцца ў другой катэгорыі: ШІ забярэ частку задач, але не замяніць прафесію цалкам.
Галоўная рызыка — у паўтаральных і прадказальных задач. Гэта можа быць апрацоўка тыпавых лістоў, падрыхтоўка стандартных справаздач, пошук інфармацыі па шаблоне або іншыя дзеянні, якія не патрабуюць складанага аналізу. «Калі праца больш прадказальная, вы вельмі ўразлівыя для аўтаматызацыі з дапамогай ШІ, — сказаў Кінг. — А калі роля больш заснавана на меркаванні або адносінах з людзьмі, вы крыху менш уразлівыя».
2. Паказваць не абавязкі, а вынік
Таксама неабходна ўмець тлумачыць свой уклад праз вынік. Кінг кажа, што многія кандыдаты на рынку працы апісваюць, чым яны займаліся, але не паказваюць, якую карысць прынеслі кампаніі.
У эпоху ШІ гэта становіцца важней. Калі частку задач можна аўтаматызаваць, працадаўцу трэба разумець, у чым каштоўнасць канкрэтнага чалавека. Таму ў рэзюмэ, партфоліа і на сумоўях варта казаць не толькі пра функцыі, а пра дасягненні: якія працэсы вы палепшылі, якія прадукты дапамаглі запусціць, якія паказчыкі выраслі дзякуючы вашай працы.
Кінг раіць паказваць праекты, якія вы давялі ад ідэі да выніку. Гэта могуць быць запушчаныя прадукты, унутраныя інструменты, палепшаныя працэсы, даследчыя праекты або нават асабістыя распрацоўкі. Для тэхнічных спецыялістаў такім доказам можа стаць рэпазіторый на GitHub, для спецыялістаў у іншых сферах — кейсы, прэзентацыі, партфоліа або канкрэтныя прыклады ўплыву на бізнес.
3. Вучыцца працаваць з ШІ-інструментамі
Эксперты лічаць, што ва многіх прафесіях ШІ не замяніць людзей цалкам, але зменіць патрабаванні да іх. Працадаўцы будуць часцей выбіраць не проста спецыяліста, а спецыяліста, які ўмее выкарыстоўваць ШІ хутчэй і эфектыўней за іншых. Прэзідэнт напрамку кар’ернай мабільнасці і лідарскага развіцця ў LHH Джон Морган кажа, што супрацоўнікам трэба не толькі засвоіць базавую ШІ-граматнасць, але і «паглыбіцца далей».
«У вас можа быць любая праца, але ў вас будзе нейкі ШІ-памочнік, які будзе дапамагаць вам яе выконваць», — сказаў Морган. Паводле яго, чым лепш чалавек умее працаваць з такімі інструментамі, тым мацнейшая ягоная пазіцыя на рынку.
Кінг папярэджвае, што многія кампаніі пакуль не паспяваюць навучаць супрацоўнікаў новым інструментам. Таму працаўнікам варта браць ініцыятыву на сябе: праходзіць бясплатныя курсы, глядзець навучальныя відэа, спрабаваць ШІ-сервісы ў сваёй сферы і разбірацца, якія задачы яны сапраўды дапамагаюць вырашаць.
4. Развіваць навыкі, якія складана аўтаматызаваць
Па меры таго як ШІ бярэ на сябе руціну, каштоўнасць набываюць крытычнае мысленне, камунікацыя, эмацыянальны інтэлект, самарэфлексія, уменне дамаўляцца і задаваць правільныя пытанні. Кінг лічыць, што людзям трэба «падвоіць намаганні» ў развіцці мяккіх навыкаў. «Людзі з развітымі навыкамі самасвядомасці і эмацыянальнага інтэлекту будуць вельмі паспяховыя ў будучыні, таму што гэта, відавочна, тое, чаго ШІ рабіць не можа», — сказаў ён.
Морган таксама падкрэслівае важнасць крытычнага мыслення. Паводле яго, раней гэты навык і так быў важны, але цяпер ён становіцца ключавым: супрацоўнікам трэба не проста выконваць інструкцыі, а дапамагаць кампаніям разумець, дзе ШІ сапраўды карысны, дзе ён памыляецца і як яго правільна прымяняць. «Уменне задаваць правільнае пытанне становіцца ўсё больш важным», — лічыць Морган. Эксперт мяркуе, што менавіта гэта будзе адрозніваць моцных кандыдатаў ад астатніх.
5. Працаваць на ўзровень вышэй за сваю бягучую ролю
Калі ШІ бярэ на сябе базавыя задачы, ад супрацоўнікаў пачынаюць чакаць больш складаных рашэнняў. Гэта датычыцца нават пачаткоўцаў: некаторыя працадаўцы ўжо чакаюць, што супрацоўнікі на стартавых пазіцыях будуць паказваць навыкі, якія раней патрабаваліся ад менеджараў.
Сузаснавальнік і кіраўнік ШІ-стартапа Huper Майкл Антон лічыць, што праз ШІ ўсе работнікі фактычна «атрымалі павышэнне» — і цяпер павінны паводзіць сябе адпаведна. «Усе падняліся на адну ступень вышэй, і калі вы сканцэнтруецеся на гэтым, то будзеце значна больш паспяховымі», — сказаў Антон.
Паводле яго, радавым спецыялістам трэба вучыцца мысліць як менеджары: бачыць не толькі сваю задачу, але і агульны працэс, наступствы рашэнняў, рызыкі і прыярытэты. Менеджарам, у сваю чаргу, прыйдзецца пераймаць навыкі кіраўнікоў больш высокага ўзроўню: больш думаць пра стратэгію, структуру працы, эфектыўнасць каманд і прыняцце рашэнняў.
6. Разгледзець бізнес
Хаўсман лічыць, што новыя ШІ-інструменты зніжаюць парог уваходу для запуску ўласнай справы. Адзін чалавек цяпер можа рабіць тое, для чаго раней патрабавалася невялікая каманда: ствараць сайты, пісаць тэксты, генераваць выявы, тэставаць ідэі, аўтаматызаваць маркетынг і збіраць простыя прадукты.
«З’явіцца шмат сола-бізнесменаў, якія змогуць запускаць зусім новыя кампаніі з нуля, выкарыстоўваючы агентныя інструменты», — заявіў Хаўсман. Эксперт раіць спецыялістам вывучаць самыя новыя інструменты ў сваёй сферы і шукаць задачы, якія можна вырашаць лепш або хутчэй з дапамогай ШІ.
У якасці прыкладу ён расказаў пра менеджара па сацсетках, які пачаў эксперыментаваць з інструментамі генерацыі выяваў, потым перайшоў у анімацыю і ў выніку як мінімум падвоіў даход. «Я б пачаў разбірацца: як я магу гуляць з гэтымі інструментамі? Як я магу стаць чалавекам, які вырашае праблемы з дапамогай ШІ?» — параіў Хаўсман.
Релоцировались? Теперь вы можете комментировать без верификации аккаунта.