Вайб-кодынг, даасізм і выгаранне: як маленькая вёска, куды прыязджаў Тым Кук, стала сталіцай новага ШІ-буму ў Кітаі
У сярэдзіне траўня заснавальнік кітайскага ШІ-стартапа па імені Леві запрасіў журналіста The New Yorker на наваселле сваёй кампаніі FateTell. Фірма робіць праграму, якая на аснове традыцыйнай кітайскай астралогіі бацзы счытвае баланс стыхій чалавека па даце і часе нараджэння. Леві вельмі хацеў бачыць госця: паводле ягоных разлікаў, стыхія Агню ў журналіста мела нейтралізаваць лішак Вады ў самога заснавальніка.
У сярэдзіне траўня заснавальнік кітайскага ШІ-стартапа па імені Леві запрасіў журналіста The New Yorker на наваселле сваёй кампаніі FateTell. Фірма робіць праграму, якая на аснове традыцыйнай кітайскай астралогіі бацзы счытвае баланс стыхій чалавека па даце і часе нараджэння. Леві вельмі хацеў бачыць госця: паводле ягоных разлікаў, стыхія Агню ў журналіста мела нейтралізаваць лішак Вады ў самога заснавальніка.
Штаб-кватэра FateTell знаходзіцца на ўскрайку Ханчжоу — аднаго з галоўных тэхнахабаў Кітая, дзе базіруюцца Alibaba і DeepSeek. Мясціна называецца Лянчжу, што прыкладна значыць «цудоўная азёрная краіна»: пагоркі, рэкі і каналы пралягаюць проста каля мяжы горада.
Лянчжу — хіпстарскі, ідылічны і шмат у чым бунтарскі куток. У апошні час ён ператварыўся ў галоўны прытулак для айцішнікаў, якія перагарэлі ад бязлітаснай гонкі ў Пекіне і Шэньчжэні. Айцішнікі, стомленыя забойным графікам «9-9-6», едуць сюды за танным жыццём і магчымасцю пісаць код у сваім тэмпе. Гэтае месца стала сталіцай вайб-кодынгу.
Аазіс без «9-9-6»: аўсянае малако, сакура і ШІ-варажба
Мясцовыя называюць сябе «вяскоўцамі». Лянчжу сапраўды застрыў недзе паміж ціхай правінцыяй і сучасным прыгарадам. У адрозненне ад мегаполісаў Кітая, дзе газоны строга агароджаныя, тут айцішнікі ляжаць на траве. Побач часта стаяць дзіцячыя калыскі: пры катастрафічным падзенні нараджальнасці па ўсёй краіне, у раёне Лянчжу гэты паказчык удвая вышэйшы за сярэдні па Кітаі.
Каля культурнага цэнтра, акружанага сакурай, маладыя распрацоўшчыкі за аўсяным латэ абмяркоўваюць кітайскую моўную мадэль Kimi і OpenAI Codex. Усе вакол штось майструюць. І гэта не папросту лакальны трэнд: Пекін праводзіць праграму A.I. Plus, у межах якой укараняе нейрасеткі ва ўсю эканоміку краіны.
Але калі тэхгіганты будуюць манструозныя «праграмы пра ўсё», софт з Лянчжу падобны на крафтавы прадукт з фермерскага рынку — напрыклад, таймер канцэнтрацыі FocusFlight, які імітуе пералёт на самалёце пад белы шум, ШІ-інструмент YouMind для структуравання нататак і даследаванняў, або сервіс FateTell, які прапускае мапы бацзы праз вялікія моўныя мадэлі і выдае прадказанні на аснове старажытнай мудрасці. У праграмы сотні тысяч карыстальнікаў, а каманда ўжо тэстуе гаджэт — драўляныя брускі ў форме месяца для даоскіх варажэнняў з убудаванымі смарт-чыпамі.
Лянчжу насквозь прасякнуты духоўнасцю і нью-эйджам. У мясцовай афішы — семінары па І-Цзын (гэта старажытнейшы кітайскі кананічны тэкст і галоўная кніга варажбы ва ўсходняй традыцыі), чытанне дзэн-сутраў і аромататэрапія. Крамы крышталяў суседнічаюць са студыямі са спеўнымі чашамі і бутыкамі ільнянай вопраткі свабоднага крою. Адным словам, тут цесна — і натуральна — перапляліся астралогія, капіталізм і ШІ.
Геапалітыка ў шалях: кітайскі ІІ піша дзіравы код, калі заказчык — з ЗША
«Меркантыльны бухгалтар»: як даоскі манах пайшоў у ШІ
Леві скончыў Ганконгскі ўніверсітэт навукі і тэхналогій і паспеў папрацаваць у ByteDance. Ён гадамі вывучаў сутык тэхналогій і даасізму, зачытваючыся І-Цзын і «Дзюнай» Фрэнка Герберта.
Заснавальнік FateTell прызнаўся, што склаў мапы бацзы для ўсіх лідараў ШІ-індустрыі. Сэма Альтмана ягоны расклад апісаў як «меркантыльнага бухгалтара», а Ілану Маску абяцаў «некалькі вельмі турбулентных гадоў».
У камандзе з васьмі чалавек без астралогіі не праходзіць ніводнага дня. Усіх супрацоўнікаў да найму правяраюць на сумяшчальнасць гараскопаў, а адзін з інжынераў прыняў двухтыднёвае абяцанне маўчання, бо бацзы паказалі на страту сябе праз гіперактыўнасць у сацсетках.
Да ІТ Леві сур’ёзна збіраўся пайсці ў даоскія манахі — вялікі майстар ужо быў гатовы забраць яго ў горы. Але любоў да ШІ перамагла. Леві лічыць, што сістэма бацзы — гэта матэматычна строгі інструмент прыняцця рашэнняў на аснове статыстыкі, а І-Цзын — наогул першы ў гісторыі датасэт для выпрацоўкі жыццёвага шляху.
І бізнес на гэтым расце як на дражджах. У 2025 годзе аб’ём рынку ШІ-варажбы ў Кітаі перавысіў 120 млрд юаняў ($16,5+ млрд), павялічваючыся на 44% у год — хутчэй, чым большасць карпаратыўных ШІ-сервісаў.
Прарыў DeepSeek і «Нацыянальны лёс»
Бум ШІ-эзатэрыкі супаў з тэктанічным зрухам у самой індустрыі. У канцы 2024 года, праз год пасля таго як Сі Цзіньпін назваў ШІ палівам для «новай вытворчасці», кітайскія лабараторыі пачалі выдаваць адну адкрытую мадэль за другой.
Сціплая каманда DeepSeek ва ўмовах дэфіцыту чыпаў стварыла мадэль, якая ўшчыльную наблізілася да флагманаў ад OpenAI і Anthropic, але за капейкі. А галоўнае, DeepSeek R1 загаварыў на вытанчанай, культурна дасканалай кітайскай мове. Да гэтага моманту ШІ ў Кітаі здаваўся імпартным і нязграбна перакладзеным.
Заснавальнік DeepSeek Лян Вэньфэн імгненна стаў культавай фігурай. На кітайскіх форумах прарыў DeepSeek назвалі доказам таго, што «нацыянальны лёс» Кітая нарэшце спраўдзіўся. А далей рынак захлынулі сервісы варажбы на базе R1.
Кітайскі ШІ-стартап нарабіў шуму ў Даліне, абагнаў ChatGPT у App Store і цягнуў уніз Nasdaq
Уцёкі з Поўначы: гасціная Майстра Цы і «Шалёны чацвер»
Цяперашні статус Лянчжу ўзнік не на пустым месцы. Яшчэ ў 2003 годзе Сі Цзіньпін, які быў тады кіраўніком правінцыі Чжэцзян, загадаў зачыніць велізарныя кар’еры вакол мясцовых неалітычных раскопак і заклаў ініцыятыву «Лічбавы Чжэцзян». Праз дваццаць гадоў гэтае месца прыняло сотні перагарэлых айцішнікаў.
Пасля адмены ковідных абмежаванняў і крызісу ў нерухомасці кітайскі ІТ-сектар апусціўся ў змрок. У 2022 годзе Alibaba, Tencent, Baidu і Meituan у суме скарацілі каля 40 тысяч чалавек. Акцыі Alibaba абрынуліся на дзве траціны пасля гісторыі з яе заснавальнікам Джэкам Ма. На фоне дэфляцыі і замарозкі заробкаў залатая ліхаманка, здавалася, скончылася.
Але здарыўся ШІ-бум. Вайб-кодынг даў звольненым распрацоўшчыкам шанс збіраць складаныя прадукты ў адзіночку.
Сярод перабежчыкаў апынуўся былы продакт-менеджар з Пекіна, вядомы як Майстар Цы: «У мяне СДВГ і дыслексія. Маё цела папросту не вытрымлівала жорсткую працу ў карпарацыі», — падзяліўся ён.
Ён кінуў працу, пераехаў у Лянчжу і зняў двухпакаёўку за 3500 юаняў у месяц (цана дрэннага пакоя ў Пекіне). Цы ператварыў вольны пакой у адкрытую прастору для кодэраў, фаундараў ды інвестараў. Неўзабаве ў яго «гасціную» набіваліся сотні людзей — сустрэчы прыйшлося зрабіць платнымі і перанесці на задні двор. У гэтай хаатычнай атмасферы завязваліся сапраўдныя ўгоды.
Паралельна ў горадзе зарадзілася тусоўка «Шалёны чацвер» ад тэхнаўлогера Tualatrix. У Лянчжу пачалі прылятаць людзі з Шэньчжэня, Пекіна і нават Крэмніевай даліны. У сакавіку 2025 года сюды без папярэджання прыляцеў Тым Кук — падпісваў макбукі і фатаграфаваўся са 100 супрацоўнікамі мясцовай кантэнт-студыі Mediastorm.
Прадказаць зменлівы свет
Поспех стыхійнага камʼюніці не застаўся незаўважаным. У верасні мясцовая адміністрацыя запусціла дзяржаўны ШІ-інкубатар Seeker One (больш дасканалы пераклад з кітайскай — «Лічбавая Гавань»), дзе ўдзельнікам прапануюць субсідзіраваныя офісы і дапамогу з чыноўнікамі. Майстра Цы нават запрасілі перарэзаць стужку разам з партыйнымі босамі.
Праўда, самі фаундары ставяцца да дзяржаўных абдымкаў з асцярогай. Адзін з іх прызнаўся, што ўжо шукае новую лакацыю для наступнага «выхаду»: увага ўладаў азначае, што свабоды ў Лянчжу засталося ў лепшым выпадку на пару гадоў.
Леві, гледзячы ў начное неба, разважае: магчыма, шаманы, якія жылі на гэтых землях тысячы гадоў таму, шукалі ў зорных мапах тое самае — пацверджанне таго, што ў хаатычным свеце ёсць парадак, які чалавек здольны прадказаць. І моўныя мадэлі для яго — усяго толькі новы інструмент для той жа вечнай задачы.
Релоцировались? Теперь вы можете комментировать без верификации аккаунта.