Былы кіраўнік Google X сцвярджае, што ШІ падарве капіталізм

Гаўдат шмат гадоў працаваў у бігтэху, займаў кіраўнічыя пазіцыі ў Microsoft і Google X. Ён лічыць, што на фоне выцяснення людзей з працы машынамі эканамічная мадэль, на якой трымаецца сучасны капіталізм, пачынае трэскацца.

«Сама аснова капіталізму — гэта кадравы арбітраж: наняць цябе за даляр і прадаць вынік тваёй працы за два. Гэтаму прыйдзе канец», — сказаў ён у інтэрв’ю Business Insider.

На яго думку, ШІ не проста аўтаматызуе асобныя задачы. Ён паступова выдаляе саму неабходнасць у чалавечай працы, а з часам — і ў чалавечых рашэннях у масавым маштабе. А калі руйнуюцца занятасць, заробкі і спажыванне, то руйнуюцца і слупы, на якіх трымаецца сістэма.

А трымаецца яна, паводле Гаўдата, вось на чым: плаціць людзям менш, чым каштуе вырабленая імі прадукцыя, прадаваць даражэй і забіраць розніцу. Гэта магчыма, пакуль ключавы фактар — чалавечая праца. Але па меры таго як машыны будуць рабіць усё больш працы, сабекошт вытворчасці будзе танець. «ШІ падштурхоўвае кошт вытворчасці ўсё бліжэй і бліжэй да нуля», — кажа ён.

А калі выдаткі падаюць амаль да нуля, звыклыя ўяўленні аб цане, прыбытку і дэфіцыце пачынаюць працаваць інакш. Праблема ў тым, што эканоміку нельга падтрымліваць адной толькі прадуктыўнасцю. Калі людзі не атрымліваюць зарплату, яны не могуць купляць тавары. А без спажывання сістэма спыніцца: «Без спажывання няма эканомікі», — падкрэслівае ён.

Гаўдат даволі просталінейны ў прагнозах. Ён чакае маштабныя хвалі беспрацоўя — і сярод работнікаў фізічнай працы, і сярод офісных супрацоўнікаў. Пад пагрозай, паводле яго слоў, юрысты, аналітыкі, пісьменнікі, кіраўнікі. «Мы з вамі заспеем часы, калі беспрацоўе ў асобных сектарах будзе 20%, 30%, 50%», — кажа ён.

І ён скептычна ставіцца да кіраўнікоў, якія радуюцца скарачэнням дзеля эфектыўнасці: «Гэтыя CEO забываюць, што рана ці позна ШІ заменіць іх таксама. ШІ лепшы за людзей у любой задачы — уключаючы працу CEO».

Калі працоўных месцаў становіцца рэзка менш, а сістэма пабудавана вакол занятасці, узнікае пытанне: што далей? На яго думку, без нейкай формы гарантаванага даходу спажыванне абваліцца. А значыць, дзяржавам давядзецца пераглядаць, як у грамадстве цыркулююць грошы. «Ім давядзецца даваць людзям нейкі даход, каб усё працягвала працаваць», — кажа ён.

Пры гэтым розныя рэгіёны, лічыць Гаўдат, пройдуць гэту трансфармацыю па-рознаму. Заходнія эканомікі, дзе моцна завязаныя на прадуктыўнасць і індывідуальныя дасягненні, могуць сутыкнуцца з самымі сур’ёзнымі цяжкасцямі.

Справа не ў табе, справа ўва мне

Сам па сабе ШІ Гаўдат ліхам не лічыць. Інтэлект, паводле яго слоў, нейтральны — гэта магутны інструмент без уласнай маралі. Небяспека ўзнікае ў пераходны перыяд, калі вельмі моцныя сістэмы працягваюць працаваць у логіцы чалавечых стымулаў — прагнасці, канкурэнцыі, барацьбы за ўладу. «Праблема чалавецтва сёння — не рост ШІ, а рост ШІ ў эпоху, калі мараль чалавецтва знаходзіцца на самым нізкім узроўні», — кажа ён.

У доўгатэрміновай перспектыве Гаўдат нават дапускае, што машыны могуць прымаць больш рацыянальныя рашэнні, чым цяперашнія палітыкі і карпаратыўныя лідары — і гэта патэнцыйна можа зрабіць сістэму справядлівей.

Капіталізм у яго цяперашнім выглядзе, на думку Гаўдата, не выжыве, але ў гэтым можа быць і нешта добрае. «Гэта запрашэнне да змяненняў. І калі вы зменіцеся, вы атрымаеце не толькі шанс выжыць, але і шанц квітнець», — кажа ён.

Гендиректор OpenAI предложил новый формат «универсального базового дохода» на основе ИИ 

Па тэме

Гендиректор OpenAI предложил новый формат «универсального базового дохода» на основе ИИ

СЕО Anthropic: безусловного базового дохода недостаточно, чтобы решить проблему неравенства из-за ИИ 

Па тэме

СЕО Anthropic: безусловного базового дохода недостаточно, чтобы решить проблему неравенства из-за ИИ