Павышае ШІ прадукцыйнасць? Эканамісты ўсё яшчэ спрачаюцца
Адзін з піянераў даследаванняў штучнага інтэлекту, эканаміст са Стэнфардскага ўніверсітэта Эрык Брыньолфсан заявіў, што «ўздым прадукцыйнасці» дзякуючы ШІ ужо пачаўся. Іншыя спецыялісты сумняваюцца ў яго ацэнцы.
Адзін з піянераў даследаванняў штучнага інтэлекту, эканаміст са Стэнфардскага ўніверсітэта Эрык Брыньолфсан заявіў, што «ўздым прадукцыйнасці» дзякуючы ШІ ужо пачаўся. Іншыя спецыялісты сумняваюцца ў яго ацэнцы.
Паводле слоў Брыньолфсана, у 2025 годзе прадукцыйнасць працы ў ЗША вырасла прыкладна на 2,7% — амаль удвая вышэй сярэдняга паказчыка апошняга дзесяцігоддзя (1,4%). У калонцы для Financial Times навуковец звязаў гэты скачок з пераходам ад фазы інвестыцый да «фазы збору ўраджаю» у рамках так званай J-крывой.
Гэтая канцэпцыя апісвае дынаміку ўкаранення ўніверсальных тэхналогій: спачатку кампаніі трацяць значныя сродкі на інфраструктуру і перабудову працэсаў, а вымяральны эфект з’яўляецца толькі праз пэўны час — пасля першапачатковага «правалу» ў статыстыцы.
Скептыкі, аднак, пакуль не бачаць пацвярджэння ШІ-рэвалюцыі ў макраэканамічных даных. Галоўны эканаміст Apollo Торстэн Слок нядаўна заўважыў, што «ШІ відаць паўсюль — акрамя ўваходнай макрастатыстыкі», перафразуючы вядомую рэпліку Роберта Солоў пра камп’ютарную рэвалюцыю.
Солоў ў 1987 годзе сказаў пра камп’ютары: «Камп’ютарную эру відаць паўсюль, акрамя статыстыкі прадукцыйнасці». Тады таксама здавалася, што тэхналогіі мяняюць усё, але ў лічбах эфект доўга не праяўляўся. Слок лічыць, што ні занятасць, ні інфляцыя, ні агульная прадукцыйнасць пакуль не дэманструюць адназначных слядоў масавага ўкаранення ШІ. Ён дапускае, што эфект J-крывой магчымы, але падкрэслівае: яго яшчэ трэба даказаць.
Брыньолфсан у адказ указвае на перагледжаныя дадзеныя Бюро працоўнай статыстыкі ЗША: прырост працоўных месцаў у 2025 годзе быў скарэктаваны да 181 тысячы — супраць першапачаткова заяўленых 584 тысяч і 1,46 мільёна ў 2024 годзе. Пры гэтым эканоміка працягвала расці: ВУП у чацвёртым квартале павялічыўся на 3,7%. Такая камбінацыя слабога росту занятасці і ўстойлівага эканамічнага пашырэння, на яго думку, указвае на скачок прадукцыйнасці.
«Абноўленыя дадзеныя за 2025 год паказваюць, што мы выходзім з інвестыцыйнай фазы і пераходзім да фазы, калі ранейшыя намаганні пачынаюць адлюстроўвацца ў вымяральным выпуску», — адзначыў ён.
Брыньолфсан, які ўзначальвае Digital Economy Lab у Стэнфардзе, даследаваў уплыў ШІ задоўга да з’яўлення ChatGPT. У мінулым годзе навуковец апублікаваў даследаванне, якое паказала, што ШІ асабліва моцна ўплывае на пачаткоўцаў-спецыялістаў — у прыватнасці, на работнікаў 22-25 гадоў у прафесіях з высокай ступенню ўплыву ШІ.
Эканаміст папярэджвае, што для пацвярджэння доўгатэрміновага трэнду спатрэбіцца некалькі перыядаў устойлівага росту, а геапалітычныя ці манетарныя ўзрушэнні могуць запаволіць эфект. Тым не менш, паводле яго назіранняў, ужо існуе «невялікая кагорта прасунутых карыстальнікаў», якія аўтаматызуюць скразныя бізнес-працэсы з дапамогай ШІ-агентаў, скарачаючы выкананне задач з тыдняў да гадзін.
«Мы пераходзім ад эпохі эксперыментаў з ШІ да эпохі яго структурнай карыснасці», — піша ён. На яго думку, адраджэнне прадукцыйнасці — гэта не толькі паказчык сілы тэхналогіі, але і сігнал да падрыхтоўкі да больш маштабнай эканамічнай трансфармацыі.
Рэлацыраваліся? Цяпер вы можаце каментаваць без верыфікацыі акаўнта.