Николай Чикишев world 5 сакавіка 2026, 15:24

«Вікіпедыю» наваднілі ШІ-пераклады з выдуманымі фактамі

Рэдактары «Вікіпедыі» ўвялі новыя абмежаванні для часткі аўтараў, якія выкарыстоўвалі генератыўны штучны інтэлект для перакладу артыкулаў на іншыя мовы. Прычынай сталі шматлікія галюцынацыі.

1 каментарый

«Вікіпедыю» наваднілі ШІ-пераклады з выдуманымі фактамі

Рэдактары «Вікіпедыі» ўвялі новыя абмежаванні для часткі аўтараў, якія выкарыстоўвалі генератыўны штучны інтэлект для перакладу артыкулаў на іншыя мовы. Прычынай сталі шматлікія галюцынацыі.

Праблема ўзнікла з-за працы некамерцыйнай арганізацыі Open Knowledge Association (OKA), якая займаецца пашырэннем і перакладам артыкулаў Вікіпедыі. Арганізацыя выплачвае перакладчыкам штомесячныя стыпендыі і актыўна выкарыстоўвае вялікія моўныя мадэлі для паскарэння працы. На сайце OKA гаворыцца, што ШІ выкарыстоўваецца для аўтаматызацыі значнай часткі працэсу перакладу.

Рэдактары «Вікіпедыі» пачалі заўважаць праблемы ў шэрагу перакладаў. Напрыклад, у адным з артыкулаў пра французскую шляхецкую сям’ю La Bourdonnaye пераклад утрымліваў спасылку на кнігу з канкрэтнай старонкай, аднак пры праверцы высветлілася, што на пазначанай старонцы гэтай інфармацыі няма. Па словах рэдактара Ільяса Лебло, які правёў выбарачную праверку некалькіх перакладаў, памылкі сустракаліся рэгулярна.

«Я вырашыў праверыць некалькі першых перакладаў са спісу і ўжо выявіў некалькі памылак. Некаторыя артыкулы змянялі крыніцы або дадавалі непацверджаныя дадзеныя без тлумачэнняў», — расказаў Лебло. У адным з матэрыялаў пра выбары ў французскі Сенат 1879 года, па яго словах, з’явіліся цэлыя абзацы, заснаваныя на крыніцах, якія ніяк не звязаны з тэмай артыкула.

У ходзе абмеркавання рэдактары таксама высветлілі, што многія перакладчыкі OKA працуюць як падрадчыкі з краін глабальнага Поўдня і выкарыстоўваюць папулярныя ШІ-мадэлі (ChatGPT, Gemini і раней Grok), капіруючы тэкст артыкула і ўстаўляючы яго ў чат-боты для аўтаматычнага перакладу. Інструкцыі перакладчыкам прадпісваюць правяраць вынікі і рэдагаваць тэкст, атрыманы з дапамогай ШІ.

У выніку супольнасць вырашыла не забараняць выкарыстанне такіх перакладаў цалкам, але ўзмацніць правілы для ўдзельнікаў праекта OKA. Калі перакладчык атрымлівае чатыры папярэджанні за неправераны або памылковы кантэнт на працягу шасці месяцаў, ён можа быць заблакаваны. Матэрыялы, дададзеныя такім карыстальнікам, могуць быць выдалены, калі іншы рэдактар не возьме адказнасць за іх праверку.

Пасля крытыкі OKA ўзмацніла сістэму кантролю якасці. Цяпер завершаныя пераклады дадаткова правяраюцца іншай моўнай мадэллю, якая параўноўвае тэкст з арыгіналам і спрабуе выявіць магчымыя несупадзенні. Аднак эксперты адзначаюць, што выкарыстанне ШІ для праверкі вынікаў іншага ШІ таксама можа прыводзіць да памылак.