Як здаць польскую на B1 з дапамогай ШІ і не плаціць за курсы. Асабісты досвед
Расказвае кантэнт-менеджар Ян*.
Расказвае кантэнт-менеджар Ян*.
17 верасня я атрымаў доўгачаканы e-mail з універсітэта, у якім здаваў экзамен: "Szanowni Państwo, miło mi poinformować, że zdali Państwo egzamin certyfikatowy z języka polskiego jako obcego" [Паважаны Спадар, з радасцю паведамляю, што Вы паспяхова здалі сертыфікацыйны экзамен польскай мовы як замежнай]. Не скажу, што я моцна нерваваўся: быў упэўнены, што здаў экзамен. Але ў любым выпадку інтрыга захоўвалася, і ва ўмовах дэфіцыту добрых навінаў гэтая паведамленне, вядома, была вельмі прыемнай.
Ведаю, што гэта не бог ведае якое дасягненне. Не знайшоў інфармацыі пра тое, колькі людзей здаюць экзамен па польскай на B1 з першага разу ў маштабах усёй Польшчы. Але адзін з чальцоў экзаменацыйнай камісіі расказваў у прыватнай размове, што доля здаўшых у іх універсітэце звычайна не менш за 70% (што значна больш, чым доля тых, хто паспяхова здае экзамен на C1). Некаторыя моўныя школы і ўвогуле абяцаюць сваім выпускнікам 95% або нават 100% поспеху на B1-экзамене. Ды яшчэ і польская мова — далёка не самая складаная для носьбітаў іншых славянскіх моваў. А калі такіх моваў яшчэ і некалькі (напрыклад, беларуская+руская) — гэта дадатковы буст.
Але ў мяне няма карты паляка, нават у Польшчы я працую пераважна ў беларуска- і рускамоўным асяроддзі, і адзіныя ўрокі польскай, якія я «наведваў» да здачы экзамену — гэта «Польская гадзіна» Вадзіма Галыгіна на 8 канале ў 90-х. Той самы, у якім Галыгін расказваў слухачам, што «тумбатварок» — гэта бегемот, «нахаляўцы» — госці, а «тармазілкава хлябалка» — чарапашы суп.
Думаю, таму мой вопыт вывучэння польскай just for fun для кагось можа аказацца цікавым.
Фонавая польская
Мы з сям’ёй пераехалі ў Польшчу ў пачатку 2022 года. З таго часу ў мяне не было нейкай вострай неабходнасці ў атрыманні моўнага сертыфіката. Я працаваў на рэлацыраваныя з Беларусі кампаніі, а першыя прыступкі легалізацыі накшталт працоўнай візы і ВНЖ не патрабуюць дакументальнага пацверджання мовы.
Але ў пачатку 2027 года польскі раздзел майго жыцця будзе працягвацца ўжо пяць гадоў. А гэта значыць, што мы зможам падавацца на ПМЖ. І вось тут сертыфікат B1 ужо спатрэбіцца.
Увесь гэты час я вучыў польскую самастойна і, хутчэй, у фонавым рэжыме. Вядома, яна была патрэбна мне для паходаў па ужондах і для бацькоўскіх сходаў у школе, але жорсткай неабходнасці тэрмінова вучыць мову ў мяне не было. Таму я абмяжоўваўся быццам бы простымі і не асабліва напружанымі крокамі. Якія ўсё ж, як аказалася пазней, прынеслі нядрэнны вынік.
1. Чытанне. Я вельмі люблю чытаць, гэта для мяне папросту фізіялагічная патрэба. Каб вучыць польскую, прыйшлося учыніць над сабой невялікі гвалт: я абмежаваў чытанне кніг на беларускай і рускай мовах. А замест іх стаў купляць шмат цікавых польскіх кніжак.
На пачатковым этапе было складана, на кожнай старонцы разоў 10-15 даводзілася лазіць у слоўнік. Але потым я прыдумаў такі лайфхак: стаў купляць і чытаць па-польску кнігі, якія раней ужо чытаў на іншых мовах і змест якіх добра памятаю. Сем тамоў «Ведзьмака» Сапкоўскага зайшлі практычна на адным дыханні, потым пайшлі «Томэк у краіне кенгуру» Шклярскага, «Кіберыяда», «Зорныя дзённікі» і «Салярыс» Лема, трылогія Сянкевіча, «Дзяды» Міцкевіча. А потым нават кніжкі, не напісаныя палякамі — напрыклад, «Варта! Варта!» з цыкла пра плоскі свет Тэры Пратчэта.
Чытаць па-польску тое, што вы ўжо ведаеце, вельмі зручна: неабходнасць лазіць за кожным незнаёмым словам у слоўнік вельмі хутка адпадае, паколькі амаль усю такую лексіку вы «дацягваеце» з добра знаёмага кантэксту.
Недзе праз тры гады такога пасіўнага вывучэння польскай я стаў чытаць зусім вольна. Цяпер пайшлі ўжо кніжкі складанейшыя і якіх я не чытаў да гэтага на рускай або беларускай. Цяпер, напрыклад, на стале ляжыць «Сіла грошай» Фергюсана.
2. Кіно, серыялы, Youtube. Тут маім памочнікам стала само жыццё ў Польшчы. Цалкам натуральна глядзець гучныя прэм’еры ў кінатэатрах па-польску. Таксама па-польску глядзім кіно і серыялы на стрымінгах, Netflix, HBO, Prime. Праўда, тут цалкам адмовіцца ад рускамоўнага кантэнту не атрымліваецца: дзеці (якія дзякуючы школе ведаюць польскую на парадак лепш за мяне) усё яшчэ аддаюць перавагу глядзець кіно на сямейных пасядзелках на роднай мове. Ды і сам часам даю слабіну. З іншага боку, на Youtube знайшоўся цудоўны канал выкладчыка польскай мовы, які дадаткова засядае ў адной з экзаменацыйных камісій. На некалькі месяцаў ён цалкам заняў для мяне экалагічную нішу адукацыйных падкастаў, якія я слухаю падчас чысткі бульбы, паходаў у «Каўфланд», уборкі машыны ды іншых манатонных заняткаў.
Думаю, доля польскамоўнага і непольскамоўнага відэакантэнту ў мяне — гэта недзе 50/50. Але і гэтага дастаткова, каб упітваць фразеалагізмы, асаблівасці вымаўлення ды іншыя карысныя рэчы.
3. Музыка. Гэта складаная, але карысная опцыя. Мне цяжка мяняць музычныя густы, і складана знайсці ў іх месца для чагось новага. Тым больш што ў польскай музыцы ёсць цэлыя раздзелы, якія мне проста балюча слухаць. Калісь мне здавалася, што ў сусветнай музычнай культуры няма нічога горшага за рускі рэп і шансон, але пасля знаёмства з польскім рэпам і діска-пола маё меркаванне змянілася.
Тым не менш добрай і вельмі добрай музыкі ў Польшчы таксама шмат. З той, якая дапамагала вучыць мову, згадаю Sanah, у якой ёсць некалькі цудоўных песень на вершы вялікіх польскіх паэтаў. Праз Sanah я пазнаёміўся з паэзіяй нобелеўскай лаўрэаткі Віславы Шымборскай (Nic dwa razy) і Юліуша Славацкага (Smutno mi, Boże). Яна спявае іх з цудоўнай дыкцыяй, з цудоўным вымаўленнем, якому ў выніку хочаш-не хочаш, а пачынаеш пераймаць. Ёсць у Польшчы і вельмі добрая рок-музыка з моцнымі, прыгожымі тэкстамі, той жа Sen o Warszawie нашага земляка Чэслава Немана. А ёсць і нешта разгільдзяйскае — затое з кучай фразеалагізмаў і неабходных слоўцаў, якіх не пачуеш на звычайных уроках.
4. Гульні. Так склалася, што яшчэ ў Беларусі маімі ўлюбёнымі гульнямі сталі ўся трылогія «Ведзьмака» і Cyberpunk 2077 ад польскай студыі CD Project. У Польшчы я іх перапрайшоў па-польску, пакінуўшы рускія субтытры, і гэта таксама было карысным.
Уласна, усё. А, яшчэ можна дадаць суровых крытыкаў майго польскага вымаўлення ў асобе дзяцей. Шчыра скажу: гэтыя цэнзары спуску не давалі і часам нават дэматывавалі мяне. Калі ты прыходзіш за дзіцём у школу і спрабуеш пагутарыць з ім па-польску, а тое ад сораму за твой pronunciation затыкае сабе вушы пальцамі, часам хочацца плюнуць на ўсё гэта. Але такой опцыі ў цябе ўсё роўна няма, таму проста сціскаеш зубы і спрабуеш зразумець, дзе налажаў.
Запіс на экзамен
У пачатку 2026 года я ўжо ведаў з медыяў, што здачу лепш не адкладваць да апошняга, таму што тэрміны праверкі экзаменацыйных работ і выдачы сертыфікатаў моцна зацягваюцца. Таму паглядзеў, калі пачынаецца запіс на наступны экзамен (на чэрвеньскі трэба было запісвацца ў канцы красавіка). І вырашыў прыкінуць свае шанцы.
Для гэтага я выконваў заданні папярэдніх гадоў на сайце дзяржаўнай экзаменацыйнай камісіі. Гэта вельмі карысны архіў, які дапамагае ацаніць свае веды польскай па трох з пяці частак экзамену: у разуменні на слых, разуменні пісьмовых тэкстаў і ва валоданні польскай граматыкай. Са здзіўленнем я выявіў, што ў гэтых раздзелах ва ўсіх выпадках набіраю тут па 75-90% балаў (для станоўчага выніку на B1 дастаткова 50%). Да гэтага я сумняваўся, што азоў польскай граматыкі можна набрацца, папросту шмат і рэгулярна чытаючы па-польску. Але аказалася, што гэта сапраўды так.
На жаль, архіў экзаменацыйнай камісіі не дазваляе ацаніць свае веды па двух астатніх частках экзамену: напісанні тэкстаў на зададзеную тэму і ў вуснай размове з экзаменатарам. Самі заданні на сайце ёсць, але ключа, які дазволіў бы зразумець, наколькі правільна вы нешта напісалі або пра нешта пагаварылі, няма. Я прыкінуў, што шансаў правільна выканаць гэтыя заданні ў мяне няшмат: нейкіх звязных тэкстаў па-польску я практычна не пісаў, а мой рэпертуар зносін з чыноўнікамі ва ўжондах мала пасаваў для вольных размоваў на тэмы, прапанаваныя экзаменатарамі.
27 красавіка я з першага разу запісаўся на экзамен у той універсітэт, у які хацеў. Памятаю, што ў той момант я яшчэ вельмі здзівіўся таму, наколькі лёгка ў мяне атрымалася, бо ў трэдзе шмат расказаў пра тое, наколькі гэта складана зрабіць. Думаю, мне проста пашанцавала: калі ў жніўні–верасні мы спрабавалі запісаць на кастрычніцкі экзамен жонку, у нас не атрымалася гэтага зрабіць ні ў адно з шасці месцаў, якія мы спрабавалі. Мы паспелі запоўніць анкеты за паўтары-дзве хвіліны ад старту запісу — і ўсё роўна пасля іх адпраўкі атрымлівалі паведамленне, што запіс ужо закрыты.
Наколькі магу меркаваць, з гэтымі запісамі адбываюцца прыкладна такія ж цуды, як з запісамі ў візавыя цэнтры ў Беларусі. Толькі ролю візавых памагатараў тут выконваюць некаторыя моўныя школы, якія дапамагаюць сваім студэнтам, якія заплацілі за навучанне, трапіць у абмежаваную колькасць шчасліўчыкаў, дапушчаных да экзаменаў.
Падрыхтоўка да экзамену
Такім чынам, у канцы красавіка я даведаўся, што буду здаваць экзамен 27–28 чэрвеня. Гэта значыць, да здачы ў мяне заставалася два месяцы. Пры гэтым дзве з пяці частак экзамену для мяне заставаліся, хутчэй, загадкай. Хоць у тым, што астатнія тры я напішу добра, я быў упэўнены ўжо тады, сутнасці гэта не мяняла: паводле правілаў трэба набраць не менш за 50% балаў у кожнай з частак. Гэта значыць, нават калі б я здаў чатыры часткі на 100%, а пятую на 49%, экзамен я б не здаў.
Натуральна, вырашыць гэту праблему я вырашыў з дапамогай моўнай школы. На жаль, ні ў адной з іх мне не ўдалося знайсці варыянту падрыхтоўкі, які дазваляў бы вучыць толькі тое, што я лічыў сваімі слабымі месцамі — а менавіта пісаць тэксты і размаўляць на зададзеныя тэмы. Усе школы, як адна, у дадатак да гэтага абяцалі навучыць мяне граматыцы і разумець польскую мову на слых (што я ўжо і так умеў на дастатковым для B1 узроўні).
Плаціць за тое, што мне не трэба, я не хацеў. Пры гэтым некаторыя са школ былі вельмі настойлівымі, спамілі смс-камі і мэйламі. Але так і не прапанавалі варыянту, які быў мне патрэбны. Памятаю, як пасля маёй адмовы купляць «інтэнсіўны падрыхтоўчы курс» за 2400 злотых ад адной са школ прыйшло пытанне пра прычыну такога майго рашэння. Я адказаў, што лепш заплачу гэтыя грошы за падрыхтоўку сябе сабе самому. На гэтым іх пытанні скончыліся.
Наступныя два месяцы мая падрыхтоўка да экзамену трымалася на трох кітах:
1. «Зборнік кароткіх пісьмовых формаў», ён жа Wzornik krótkich form pisemnych, які я зусім бясплатна спампаваў вось тут і цалкам перапісаў ад рукі за дзве суботы і дзве нядзелі. Так я набіў руку ў стварэнні кароткіх польскамоўных тэкстаў, а таксама асвоіў напісанне польскіх літар (за няправільнае напісанне экзаменатары таксама могуць зніжаць адзнаку). Каб зразумець, як трэба пісаць правільна, заглянуў на задні бок вокладкі польскага сшытка для пачатковай школы.
2. Створаны беларусамі Польшчы цудоўны сайт Plexiqa для падрыхтоўкі да экзамену B1. Тут я лішні раз пераканаўся ў тым, што граматыка мне не страшная (дарэчы, праходзіць тэст і атрымаць выніковую адзнаку па ім тут значна зручней, чым на сайце экзаменацыйнай камісіі). І на ўсякі выпадак усё роўна яе падцягнуў вышэй, а паралельна пашырыў слоўнікавы запас за кошт словаў, якія часта выкарыстоўваюцца ў экзаменацыйных заданнях. Гэтым я займаўся амаль кожны вечар і на выходных.
Акрамя таго, у платнай версіі сайта тут нават ёсць магчымасць праверкі напісаных студэнтам тэкстаў, чаго ў прынцыпе няма на сайце дзяржэкзаменатараў. Праўда, я ёю не карыстаўся.
3. ШІ-чацік, а менавіта Gemini. Гэты таварыш зрабіў мне дэталёвы план падрыхтоўкі на два месяцы (які я, шчыра кажучы, часта ігнараваў), старанна рыхтаваў пасюучыя для экзамену тэксты на зададзеныя тэмы і рабіў разбор памылак у тэкстах, якія пісаў я. Яшчэ ён граў ролю суразмоўцы ў імітацыях вусных гутарак. А непасрэдна перад вусным экзаменам (ён у мяне быў на наступны дзень пасля пісьмовага) параіў паўгадзіны запар прагаворваць польскія быстрамоўкі, што сапраўды памагло перабудаваць моўны апарат на патрэбны лад.
Здача
У дні здачы экзаменаў у чэрвені 2026 года ў Польшчы стаяла страшная, трапічная спёка. Пазней чытаў, што ў некаторых моўных школах, дзе людзі здавалі тэсты, яна стаяла і ў аўдыторыях. Ва ўніверсітэце ў нас было добра кандыцыянаванае памяшканне, у калідоры стаялі кулеры з халоднай вадой, якую можна было наліць у бутэлечкі падчас 10-хвілінных перапынкаў паміж часткамі пісьмовага экзамену. Я, на жаль, вады з сабой не браў — не будзьце як я, калі здаяце экзамен улетку.
У цэлым атмасфера была вельмі сяброўскай і добразычлівай. Асабліва добра гэта было заўважна на другі дзень, падчас вуснага экзамену. Падсвядома, па мінулым вопыце экзаменаў, я чакаў нейкіх падвохаў ад экзаменатара. Але іх не было, ён не спяшаючыся і выразна задаваў пытанні, цярпліва выслухоўваў адказы, заўважна ўсміхаўся і пахвальна ківаў, калі чуў удалыя звароты і фразеалагізмы.
Па свайму вопыту магу сказаць, што беларус, які пражыў у Польшчы больш за чатыры гады і хаця б мінімальна неабыякава ставіўся да вывучэння польскай мовы, цалкам можа здаць экзамен B1 без дапамогі моўных школ.
Ускосна на гэта паказвае нават жарт, які я чуў ад уладальніцы адной школы ў Кракаве: тэрмін прыдатнасці беларуса ў Польшчы для моўнай школы — каля года. Калі ён пражыў тут даўжэй, ён ужо сам нечага нахапаўся і далей будзе ўдасканальвацца.
Безумоўна, гэта не значыць, што моўныя школы не патрэбны. Па-першае, сітуацыі бываюць розныя. Па-другое, калі вы не хочаце гуляць у латарэю і рызыкаваць запісам, які так складана «ўрваць» і які каштуе 150 еўра, магчыма, для вас спакайней будзе заплаціць моўнай школе. А калі зрабіць гэта загадзя, яна, магчыма, яшчэ і дапаможа вам запісацца на экзамен. Па-трэцяе, экзамены ўзроўню B2 і, асабліва, C1, значна складанейшыя, і самастойнай падрыхтоўкай там абысціся будзе значна складаней.
Але для B1 — гэта варыянт.
* — імя апавядальніка змененае
«У кампаніі скончыліся грошы на садавіну і на мяне». Як цяпер жывуць выкладчыкі польскай тут і там
«У кампаніі скончыліся грошы на садавіну і на мяне». Як цяпер жывуць выкладчыкі польскай тут і там
«Проста жудасна». Да 2022 у Wargaming, EPAM і іншых былі свае крутыя інгліш-курсы. А што цяпер?
«Проста жудасна». Да 2022 у Wargaming, EPAM і іншых былі свае крутыя інгліш-курсы. А што цяпер?
Як падрыхтавацца да экзамену па польскай хутка і бясплатна. Асабісты вопыт ад A1 да B1 за 2 месяцы
Як падрыхтавацца да экзамену па польскай хутка і бясплатна. Асабісты вопыт ад A1 да B1 за 2 месяцы
Релоцировались? Теперь вы можете комментировать без верификации аккаунта.
Да вобщем-то наверное как угодно на B1 можно готовиться, или даже вообще почти никак.
"B1 для иностранца" не требует особой подготовки, кроме базового знания языка, которого можно наблатыкаться, просто живя в среде с чуть более, чем нулевой, активностью и любопытством на протяжении 2+ года.
Вот те книги и радио, может какие-то ютуб-каналы по интересам, плюс общение в бедронке, ужонде, поликлинике. Этого достаточно при условии, что записывать и выучивать слова, и вечерком интересоваться чем-то непонятым за день. Но регулярное чтение книг (текстов в общем случае) - это наверное даёт более чем 75% знания языка.
Непосредственно к самому экзамену самое полезное что можно сделать специально - это пройти этот сборник тестовых заданий с их же сайта. Просто чтобы форму заданий и другие подобные условности отрепетировать, и не теряться на самом экзамене.
Так. Ну поскольку заголовок кликбейтный и про ИИ там нет, вставлю свой оффтоп.
15 сентября и писал про то что ерат послушная сучка, почти как мамка Сергея (и это не шутка!). Кто понял мой СИГНАЛ, тот наверняка сделал то что должен был сделать.
Так вот. В самое ближайшее время я буду делать обратное тому, что некоторые могли провести 15-16 сентября. Ерат активно пиарится в медия, пытаясь накачать (конечно же искусственно и абсолютно незаслуженно) свои акции. Которые, благодаря хомячкам и ботам могут несколько вырасти в цене, то есть может произойти обратный откат вверх. Разумеется это не меняет нашей позиции по ерату в целом.
Имейте ввиду: я не даю торговых рекомендаций и не несу ответственности за ваши деньги!
Для тех кто только пришёл и сейчас читает в ахуе что вообще происходит? Мы тут хуесосим и опускаем дурачков которые покупают ерат в долгосрок и тех епамовских коз что советуют им так делать (Серёга, привет, мать твою ебал :))
Я уже указал на несколько возможных откатов и рыночек меня не подвёл.
Держитесь в курсе и будьте умницами, всех вам благ кто за меня!
Ну скажи хотя бы с чем не согласен, за что минус?
Что шорты надо закрывать? Надо, цена может пройти ещё немного вниз, а можем закрыться уже и выше. Не будьте жадными, люди!
Что мать твою ебал? Так она шаболда известная кто её не ебал, у друзей моих спроси ))
Комплексы какие-то у тебя, злишься на меня непонятно за что )
Как и любая аттенш вхора, пациент страдает от недостатка внимания и игнора и просит обратить внимания на его малозначительную персону.
Поможем понять пациенту, за что его посты минусуют?
За мат и ругательства, несоблюдение пользовательского соглашения (типа "их всего пять") За оффтоп За то, что даже не пытается скрывать жжения своей пятой точки при виде четырёх букв "EPAM"
Я лично минус поставил за то, что пациент опять уверенно несёт чушь, и несведующие люди могут принять этот бред сивой кобылы за что-то осмысленное.
А Сергей, к которому Димочка всё время обращается, скорее всего минус не поставил. Потому что воображаемые друзья и воображаемые враги так не умеют.
Не чушь, Серёга. Шортим ерат, зарабатываем деньги. По случаю закрытия удачного шорта вчера зашли к твоей матери дружной компанией.
У меня к тебе просьба: купи ты ей нормального шмаравидла. А то она вчера после кекса полчаса плакала на унитазе ))
Бывай, захочешь к нам на шухер - нальём бесплатно 👍
Ну что, все успели выйти на том уровне что я сказал? Молодчики! 👍😏
Ждите новую порцию сочных ножек Буша 🖐️