Анна Колосова 11 верасня 2026, 08:00

Жыллё не нашмат танней польскага — але вялікае і з дыванамі. Айцішніца хваліць Таджыкістан

SAP-кансультант Юлія вядзе два праекты ў Таджыкістане. Гісторыю расказвае dzpk.io.

«Таджыкскія замоўцы вылучаюцца вытанчанымі манерамі»

— Я ўдзельнічаю ў двух праектах у гэтай краіне. Адзін — гэта ўкараненне SAP у тэлекам-кампаніі, а другі звязаны з ІТ-кансалтынгам для дзяржаўных структур. У абодвух праектах у мяне роля эксперта.

Хацелася б адзначыць вялікую розніцу паміж замоўцамі з дзяржаўных структур і замоўцамі з камерцыйных прадпрыемстваў. Дарэчы, гэта характэрна для ўсіх краін, і Таджыкістан не выключэнне.

У мяне ёсць вопыт працы ва Узбекістане і Кыргызстане, і я міжвольна параўноўваю гэтыя краіны.

Таджыкскія замоўцы на агульным фоне вылучаюцца вытанчанымі манерамі, ветлівасцю і поўнай адсутнасцю агрэсіі ў камунікацыі. Часам гэта бывае складана перажыць — адчуваеш сябе нязграбнай грубіянкай. Але, вядома, прыемней працаваць з ветлівымі людзьмі, гэта факт.

Адзін з праектаў прадугледжвае прысутнасць on-site 60% майго часу. У цэлым, для праектаў у Цэнтральнай Азіі характэрнае жаданне замоўцы бачыць цябе асабіста. Як толькі з’ехаў — праца спыняецца.

«Жыллё ненашмат танней польскага»

Пералёты і пражыванне ўключаны ў стаўку. Рашэнне па жыллі і пералётах прымаю сама, для мяне гэта вельмі зручна.

Жыллё ў Душанбэ ненашмат танней польскага. Кватэра, у якой можна жыць, каштуе ад $700, аплата наперад за паўгода, кантракт на год. Прычым «кавалерак» вы не знойдзеце, «маленькая кватэра» ў Душанбэ — гэта 70 метраў. І ў асноўным кватэры ад 100 «квадратаў», такія прасторныя, пуставатыя памяшканні, засланыя дыванамі — усходняя раскоша.

Паколькі я ўсё ж знаходжуся ў Душанбэ не фул-тайм, то мне пастаянная арэнда невыгадная. Здымаю на Airbnb, дамаўляюся з гаспадарамі на доўгатэрміновыя адносіны. Жыла б і ў гатэлі, але мне важна самой гатаваць і праць.

Старое жыллё тут зносяць з шалёнай хуткасцю — і з такой жа хуткасцю будуюць новае. Выглянуць у акно ў Душанбэ і не ўбачыць будоўлі немагчыма.

Але плаціць такія грошы за жыллё ў Таджыкістане, няхай і новае, крыху раздражняе.

«Ты не можаш папросту сказаць таксісту адрас»

Грамадскі транспарт у Душанбэ дрэнны. Заўсёды набіты бітком, маршруты нязручныя, аўтобусы, маршруткі. Але ўсюды ездзяць таксі, прычым ад адзінай кампаніі (фармальна ў Душанбэ дзейнічае некалькі служб, але ва ўсіх адзіны дызайн — заўв.).

Таксі даволі таннае — даехаць да працы ад маёй арэнднай кватэры каштуе каля $2-2,5, увесь горад праедзеш за $5-10.

З мясцовых асаблівасцяў: таксісты не карыстаюцца навігатарам. І прыкладаннем для замовы таксі таксама, хоць яно і ёсць. Каб выклікаць машыну, махаюць рукой з бардзюра — і спыняецца фірменны аўтамабіль, а не нейкі бомбіла.

Яшчэ тут ёсць мілая асаблівасць — ты не можаш папросту сказаць адрас. Ты павінен назваць «пароль», мясцовую кадыроўку раёна. Напрыклад — «Мытня», «АВІР», «Іранская бальніца» або нешта ў гэтым духу. У кожнага месца ёсць свая кадзіроўка, таму перад паездкай у незнаёмае месца я пытаюся, што сказаць таксісту, у чалавека, які мяне запрашае.

Вуліцы за 10 гадоў шмат разоў пераймяноўваліся, на розных мапах называюцца па-рознаму. Сябры жартуюць, што гэта нагадвае сярэдневяковыя тапонімы, накшталт «дом пад трыма жабамі».

«Мяса для мужчын»

З крамамі не тое каб вельмі добра, але і не вельмі дрэнна. Ёсць сеткавыя супермаркеты «Пайкар», «Ёўлар», дзе прадаецца, вядома, шмат прадуктаў расійскай вытворчасці. Прычым не самых дарагіх і, адпаведна, не самых якасных.

Мясцовыя малочныя прадукты мне не вельмі падабаюцца, на аматара. Мясныя прадукты (каўбасы, рулеты) мясцовай вытворчасці ёсць добрыя, цана пачынаецца ад $10 за кілаграм. І тут шмат гаспадарак, якія вырошчваюць вясёлкавую фарэль, таксама смачная. Але я палюю за беларускай «малочкай» і расійскімі пельменямі, прывыкла.

Увогуле, людзі тут харчуюцца вельмі скудна, ядуць шмат аладак, рысу, салодкага. Асабліва дзеці і жанчыны. Мяса для мужчын.

У цэлым, сітуацыя з крамамі аднолькавая па ўсёй Цэнтральнай Азіі. Я была і ў Кыргызстане, і ва Узбекістане, і ўсюды, скажам так, смачных прадуктаў на прылаўках супермаркетаў не надта шмат.

За смачным трэба ісці на рынак. Хто не лянуецца, той ходзіць на рынак кожныя выходныя. Я вось лянуюся. Цяжка, гарача.

«Інтэрнэт цярпімы»

Інтэрнэт так, перыядычна адвальваецца. Але не сказаць, каб ён быў жахлівы. Цярпімы. Дзяржава шмат укладвае ў мадэрнізацыю сетак.

Наконт мабільнага інтэрнэту. Схема такая ж, як і ва Узбекістане: ты павінен зарэгістраваць тэлефон, калі ўязджаеш у краіну — як аўтамабіль.

У тэорыі прыезджыя павінны заплаціць пошліну. Але на практыцы дастаткова напісаць заяву анлайн, што вы замежны грамадзянін, прыехалі на столькі-та месяцаў, увезлі тэлефон і — «прашу вызваліць ад пошліны».

Пра гэтую схему мала хто ведае, таму тут усе ходзяць з двума тэлефонамі. З купленага ў Таджыкістане раздаюць Wi-Fi на другі, асабісты і незарэгістраваны.

«ІТ-шнікаў шмат, менеджараў мала»

Вядома. Ёсць мясцовы ІТ-парк; ёсць Агенцтва інавацый і лічбавых тэхналогій пры прэзідэнце, Савет па штучным інтэлекце пры Міністэрстве прамысловасці і новых тэхналогій. Дзяржава актыўна ўкладвае рэсурсы ў гэтую тэму, хоць і не сказаць, што вельмі эфектыўна. Па адносінах да іншых краін Цэнтральнай Азіі Таджыкістан знаходзіцца ў ролі даганяючага.

ІТ-шнікі ёсць, цалкам граматныя хлопцы. Шмат распрацоўшчыкаў, якія працуюць як на мясцовы, так і на сусветны рынак. Шмат грантавых праграм, інавацыйных праектаў, куды ў першую чаргу запрашаюць мясцовыя кадры. Складаней, на мой погляд, з менеджментам. Вопытных мясцовых кіраўнікоў вельмі мала.

Для мяне Таджыкістан — гэта яшчэ і магчымасць пазнаёміцца з людзьмі з самых розных краін, папрацаваць у інтэрнацыянальных камандах. Паколькі праектаў шмат і яны фінансуюцца міжнароднымі арганізацыямі, то тут працуюць людзі з самых розных краін, Еўропы, Кітая, Афрыкі.

Гэта цікавая экспатская тусоўка, людзі з самымі дзіўнымі біяграфіямі. Для мяне, якая большую частку жыцця сядзіць за камп’ютарам, не вылазячы, вельмі цікава пазнаёміцца з людзьмі, якія мяняюць краіны пражывання ледзь не кожны год.

«Атрымаліся каменныя джунглі з вузкімі раскаленымі вуліцамі»

Тэмпература ў Душанбэ нават у жніўні падымаецца максімум да 40-42.

Дажджоў няма, летась быў перапынак з канца красавіка па пачатак снежня. У гэтым годзе лягчэй, у чэрвені дажджы ўсё ж бывалі.

А вось асноўная праблема — гэта пыл. Раней пылавыя буры былі 1-2 разы за лета, але мінулым летам ішлі практычна без перапынку. У гэтым годзе было ўжо 5. А пры пылавой буры ўзровень забруджвання паветра такі, што без рэспіратара выходзіць з дому не рэкамендуецца.

Я запомніла Душанбэ 2020-га года вельмі зялёным — тады дамы былі маленькімі, а дрэвы вялікімі. А цяпер усё гэта паснасілі, дрэвы павырубалі, і атрымаліся каменныя джунглі з вузкімі раскаленымі вуліцамі.

Найлепшы сезон для наведвання Таджыкістану з другой паловы сакавіка па першую палову чэрвеня і з сярэдзіны верасня па канец лістапада. Цёпла, камфортна.

«Больш нідзе такіх экскурсій няма»

Асноўная прырода — гэта горы, якія займаюць 93% плошчы Таджыкістану. Там вельмі добра, не так гарача.

Зімой працуе цалкам прыстойны гарналыжны курорт: вышыня ад 2200 да 3200, пад’ёмнікі добрыя, траса збудавана добра, ёсць зброя напракат. Хоць даглядаюць яго кепскавата, але катацца можна.

Шмат нацыянальных паркаў. Мы амаль кожныя выходныя ездзім на экскурсію на нейкі вадаспад, возера.

Напрыклад, хадзілі ў старую шахту, дзе здабывалі аметысты. Прычым, думаю, больш нідзе такіх экскурсій няма, каб шахта нічым не была абсталявана. Табе проста даюць ліхтарык, кажуць «ўнутры не чыхаць, сценкі не калупаць». І потым на цябе вылятаюць кажаны.

І ездзім на экскурсіі па старажытных гарадах. Таджыкістан — гэта ж Персія, тысячагадовая гісторыя.

«Беларусаў любяць усе. І ўкраінцаў. І расіян»

Вельмі добра, асабліва калі скажаш, што ты з Беларусі. Беларусаў любяць усе. Але і расіян там таксама любяць і лічаць паважанымі людзьмі. І ўкраінцаў таксама любяць.

Трэба разумець, што ў іх яшчэ нядаўна, у 90-х, была вайна. Многія заспелі яе дарослымі, і таму цяпер асноўны матыў — «мы шчаслівыя, што ў нас няма вайны».