Ірына* жыве ў Токіа і кіруе аддзелам web-распрацоўкі ў міжнароднай рознічнай сетцы з Японіі. Спыталі, як у японскім айцішцы шукаць працу, як праходзіць суразмоўі і як працуюць сапраўды класныя рэкрутэры.
Ірына* жыве ў Токіа і кіруе аддзелам web-распрацоўкі ў міжнароднай рознічнай сетцы з Японіі. Спыталі, як у японскім айцішцы шукаць працу, як праходзіць суразмоўі і як працуюць сапраўды класныя рэкрутэры.
У мінулы раз яна ўжо расказвала, як атрымаць студэнцкую візу ў Японію, вывучыць мову і пачаць там ІТ-кар’еру.
— Складана было знайсці першую працу ў японскім ІТ?
— Гэта было вельмі цікава. За той год, пакуль я вучылася вэб-дызайну, я наваяла сабе партфоліа. Эскізы па фронтэндзе заліла на GitHub, штось было ў Notion. Усё там было неяк раскідана, незразумела, нават свой сайт я нармальна не зрабіла. Накідала ўсяго запар: і тое я рабіла, і гэта ўмею, хачу вам паказаць, вазьміце мяне на працу.
Думала, такі піяр пракоціць, але не пракаціў. Я прайшла каля 60 суразмоўяў…
— За які час?
— За месяцы тры. Часам у адзін дзень у мяне было па тры суразмоўі. Я адпрошвалася з каледжа, казала: «У мяне суразмоўе». Ты можаш сыходзіць на суразмоўі, або табе даюць перагаворную ў самім каледжы, калі ты прад’явіш доказы прызначанага інтэрв’ю. Напрыклад, прызначаную сустрэчу ў каляндары з прадстаўнікамі кампаніі. Часам я ездзіла ў Осаку, часам сустракалася анлайн, калі суразмоўе было з Токіа або Фукуокай.
— Выбачайце, але 60 суразмоўяў за тры месяцы? Цяпер людзі адгукаюцца на дзясяткі вакансій, каб трапіць хаця б на адно суразмоўе. А ў вас дзясяткі суразмоўяў у месяц, і вы расказваеце пра гэта як пра нешта цалкам звычайнае!
— Магчыма, гэта звязана з тым, што суразмоўі ў Японіі выглядаюць інакш, чым у Еўропе.
Першае суразмоўе — гэта, хутчэй, прэзентацыя кампаніі для цябе, а не суразмоўе цябе самога. Кампаніі паказваюць, якія яны крутыя, знаёмяць са сваёй карпаратыўнай культурай.
Гэты этап называецца кайша сэцумэйкай («тлумачальная сустрэча»). Калі ты не наведаў тлумачальную сустрэчу, значыць, ты не зацікаўлены ў тым, каб ісці працаваць у гэту кампанію. Права на наступныя этапы мае толькі той, хто яе наведаў.
— Такія суразмоўі праводзяцца ў нейкай аўтаматызаванай форме? Можа, папросту слайды нейкія паказваюць?
— Не. Яго праводзіць жывы прадстаўнік кампаніі, звычайна HR. А яшчэ на ім будуць чалавек пяць такіх жа суіскальнікаў. Яны разам з табой у кабінеце або на відэасувязі, ты глядзіш на іх, яны на цябе. Звычайна гэта будуць пяць дагледжаных японскіх канкурэнтаў у касцюмах.
Для такога суразмоўя ёсць строгая працэдура. Ты павінен пагрукаць двойчы, сказаць: «Выбачаюся, я ўваходжу. Ці можна сесці?» Садзішся з пэўнага боку, ставіш сумачку, кажаш «Дзякуй». Для віду ты абавязкова павінен дастаць блакноцік і асадку: гэта паказвае, што ты зацікаўлены і настроены запісваць інфармацыю. У дзяўчыны не павінна быць распушчаных валасоў, спадніца павінна быць пэўнай даўжыні.
Яшчэ ў канцы гэтага суразмоўя ты павінен задаваць пытанні — пра мэты, задачы кампаніі, пра нейкія бенефіты.
Першае суразмоўе ў Японіі — гэта скрынінг з двух бакоў. Яны расказваюць пра сябе і сканіруюць цябе. Першае ўражанне тут самае важнае. Калі вы не замэтчыліся — усё, бай-бай, пра другі этап не можа быць і гаворкі. Хто ты такі, што ты ўмееш — мы нават ведаць не хочам. Ідзі адсюль, бо ты нават блакноцік не дастаў, манер не захоўваеш.
Японцам вельмі важна ўбачыць чалавека жывога, убачыць твае манеры. Для іх гэта нават важнейшае, чым твае навыкі.
— На колькі вакансій вы адгукнуліся, каб атрымаць 60 суразмоўяў?
— Больш за 80 водгукаў, бліжэй да 90, мабыць. Часам замест кайша сэцумэйкай бываюць базавыя адмовы накшталт «мы цяпер не набіраем». Ёсць яшчэ вельмі прыгожая японская адмова: «Мы молімся за ваш актыўны пошук працы і зычым вам удачы».
— 60 суразмоўяў пасля 90 водгукаў? Фантастыка! І колькі вы атрымалі офераў?
— Офераў было няшмат. Калі ты прайшоў першы этап суразмоўя, HR адпраўляе табе на пошту інфармацыю з лінкам, на які ты можаш даслаць сваё рэзюмэ і партфоліа. Гэта своеасаблівае права доступу да сапраўднага інтэрв’ю. У не вельмі вялікіх кампаніях запрашэнні на гэты этап атрымліваюць амаль усе, хто ўдзельнічаў у першым. Пасля другога этапу ты ўжо трапляеш на трэці, з нейкім кіраўніком.
У мяне былі сітуацыі, калі я праходзіла ўсе тры этапы, але офера так і не атрымала. Аднойчы я спадабалася эйчару, і ён запрасіў мяне на апошні этап, у якім з боку кампаніі ўдзельнічалі тры чалавекі, у тым ліку бучо (кіраўнік аддзела).
І гэты бучо пачаў задаваць вельмі дзіўныя пытанні. Напрыклад, «Кім вы хацелі б стаць, калі б нарадзіліся жывёлай?» Я адказала, што дэльфінам. «А чаму не нейкай больш звычайнай жывёлай?»
Мабыць, на падставе маіх адказаў на гэтае пытанне ён хацеў зразумець, ці ўпішуся я ў іх калектыў. Японцы наогул любяць падымаць вельмі дзіўныя тэмы. Часта пытаюцца пра групу крыві, радзей — пра гараскоп. Ну і больш звычайныя пытанні задаюць, накшталт «Кім ты хочаш стаць?», «Які ў цябе характар?»
На гэтым этапе інтэрв’ю ўжо не варта задаваць шмат пытанняў. Калі шмат пытанняў задаеш — значыць, занадта актыўны, лёгка пяройдзеш у апазіцыю. А нам у калектыве гэтага не трэба. Нам трэба нешта больш спакойнае, роўнае, што не будзе муціць ваду.
Праактыўнасць — гэта вялікі мінус для Японіі. Ты павінен быць актыўным, але не замінаць іншым. Штось сказаў, не зачапіў, тваю думку ніхто не прыняў — ну, нічога страшнага, не крыўдуй, ідзі працаваць далей. Пяць гадоў адпрацуеш у нас — мы цябе павысім, і адпрацуеш яшчэ пяць гадоў.
У іх усё накіравана на працяглы фармат працы ў адной кампаніі. Таму яны не зацікаўленыя ў праактыўных апазіцыянерах, якія могуць прынесці штосьці новае. Гэта, дарэчы, фішка Беларусі і прасторы СНД: у нас шмат праактывістаў, якія хочуць нешта прынесці, ёсць імкненне да хуткасці і інавацый.
Японія зусім не такая, яна памяркоўная і спакойная. Ім не трэба ўсе гэтыя штукі накшталт выніку праз два тыдні, яны могуць і два гады пачакаць. Галоўнае — каб каманда спакойна працавала яшчэ пяць гадоў, і дзесяць. Які Claude Code, які MCP? Навошта штось аптымізаваць? У нас ёсць факс, у нас ёсць умоўная Зінаіда, якая забярэ з факса паперкі, прынясе іх Віталію, Віталій гэтыя паперкі пераложыць і перадасць іх нейкаму Раману. У іх ужо ёсць працэс, і ім не трэба людзі, якія будуць нешта пушыць.
— А якія пасады вы шукалі?
— UX-дызайн, Frontend-распрацоўка.
У выніку ўсе тры этапы суразмоўяў я паспяхова прайшла ў адну кампанію ў Фукуоцы. Гэта такая японская Крэмніевая даліна, дзе ўсё вельмі прагрэсіўна і актыўна рухаецца. Але там мне адмовіў бучо. Сказаў, што ўсё складана будзе з рэлакейтам, з візамі. У іх проста не было вопыту найму замежных грамадзян.
Яшчэ адзін чалавек вельмі хацеў узяць мяне ў Осаку, там я таксама прайшла трэці этап, але ў канцы туды ўзялі японку. А мне напісалі, што я хутчэй за ўсё не буду пасаваць да іх калектыву.
І я паехала ў Токіа, дзе адразу дзве кампаніі запрасілі мяне на практыку. Такійскія кампаніі дзейнічаюць у найме крыху па-іншаму. У рэгіёнах звычайна спачатку ты ідзеш на кайша сэцумэйкай, слухаеш пра кампанію, і потым, калі ты ім пасуеш, ідзеш на другі этап. У Токіа ўжо на першым этапе эйчар можа зрабіць табе экскурсію па кампаніі, паказаць «Вось тут у нас бучо працуе, а тут галоўны бос, тут такі аддзел». І прапануе прайсці практыку.
— За гэта заплацяць?
— Залежыць ад кампаніі. У мяне была адна аплачваемая практыка, плацілі 1500 іен у гадзіну [$9]. І адна неаплачваемая, але затое са свабодным графікам. Зручна, калі ты прыходзіш на практыку з універсітэта і не можаш там цэлы дзень праводзіць. Табе дазваляюць прыйсці на дзве-тры гадзіны, пасядзець, паглядзець, паварушыць мышкай. Гэтая практыка была вельмі сумная.
Я прыехала ў Токіа з вялікімі асцярогамі. Дамовілася з каледжам, зняла гатэль, грошай засталося прыкладна на месяц (практыка звычайна працягваецца два-тры тыдні). І абедзве кампаніі далі мне оферы! Дарэчы, тут усе былі вельмі адкрытымі, Токіа наогул вельмі прыязны да замежнікаў.
— Я выбрала прагрэсіўны стартап, які займаўся рознічным гандлем праз інтэрнэт. Яго кіраўнік — тайванец, які вырас у Японіі. Калектыў тут быў змешаны. Палова — японцы, галоўным чынам HR-аддзел. А UX, Backend частка, інжынеры — замежнікі. Усе PM таксама былі замежнікамі, таму што асноўны таргет у кампаніі — гэта таксама замежнікі.
Я прыйшла туды як UX, плюс давялося актыўна займацца распрацоўкай. Крама ў іх была на платформе Shopify. Калі я трапіла ў кампанію, у нашым аддзеле было тры чалавекі:
мой лід-канадзец, ён жа UX/UI-дызайнер;
дзяўчына брэнд-менеджар, японка, якая зусім не разбіралася ў кодынгу, у правільным лэйаўце, не ведала, што такое Figma;
і я, энтузіяст-самавук з вельмі міксовым бэкграундам.
Кампанія стартапная, шмат грошай (наш тайванец набраў шмат крэдытаў у японскіх банках). Вялікі бюджэт, які трэба было рэалізоўваць у вельмі кароткія тэрміны, каб потым вяртаць грошы банку.
Таму ціск, які ішоў на нас з боку начальніка, быў велізарным. Трэба было падаваць заяўкі на розных платформах, падключаць розныя спосабы аплаты, пастаянна сачыць за крамамі і за тым, ці карэктна ідуць сінкі па розных таварах, супадаюць ці цэны ў розных рэгіёнах ад ЗША да Францыі і Германіі. Трэба было рэгуляваць усе гэтыя працэсы, сачыць за тым, ці правільна сінхранізуюцца стокі, ці ўсё карэктна, каб сайт не лёг. І ўсім гэтым займаліся толькі мы ўдвух з маім шэфам-канадцам.
Сёлета кампанія прыкметна вырасла, да нас прыйшлі пяць новых супрацоўнікаў, трое з якіх бэкэндзілі, таму што мы ўдвух ужо не вывозілі. Праз недахоп часу ў нас усё пакутавала, бяспека пакутавала, карабель тануў. Але мы яго латалі і рухаліся далей.
— Вядома, з ім было нашмат прасцей. У нас было шмат замежнікаў. Французы, пазней прыйшоў бэкэндэр з Манака, афраамерыканка — фронтэнд-распрацоўшчыца. Былі людзі з Тайваня, амерыканец філіпінскага паходжання, яшчэ адзін амерыканец, аўстраліец… Дзякуючы гэтаму ў нас была поўная свабода ў зносінах.
Усё было вельмі проста і зручна. Праца робіцца, але няма нейкіх жорсткіх алгарытмаў, як у японскай дзелавой культуры. Дзе, каб высветліць нейкі момант, ты павінен падысці і абавязкова сказаць «Выбачаюся за клопат, а ці не знойдзецца ў вас пяць хвілін, каб аддаць мне гэты час?»
У нашых краінах, у СНД, Еўропе, у Амерыцы ўсё гэта нашмат прасцей. Павага, якую ты адчуваеш або не адчуваеш да чалавека, лёгка счытваецца з інтанацыі. У Японіі ты павінен «чытаць паветра». А калі ты яго не чытаеш — усё, ты поўная апазіцыя, вораг.
У кампаніі адчувалася мяжа паміж двума лагерамі — паміж японскай і замежнай часткамі калектыву. Не, гэта не была канфрантацыя, у якой адны хацелі забіць другіх дуб’ём. Але дыстанцыя добра адчувалася.
— Замежніку лёгка пасябраваць з японцамі?
— Вельмі лёгка стаць сябрамі. Але паняцце сяброўства ў іх вельмі складанае. Мне падаецца, што ў нас гэтае слова абазначае нейкія больш глыбокія пачуцці. У японскай ёсць два словы для абазначэння сяброў, тамадаці і юдзі. І абодвума гэтымі словамі японцы досыць лёгка кідаюцца. Ты толькі пяць хвілін назад з ім павітаўся, пагаварыў пра свае хобі — і ўсё, ён можа табе сказаць, што ты ягоны сябар. Але па факце гэта не такое сяброўства, якое хаваецца за гэтым словам недзе ў СНД. Семантыка гэтага слова ў нас іншая.
«Пасябраваць» у значэнні «стварыць добрыя адносіны» з японцамі лёгка. Пачаць з імі размову — на ізі. А калі ў вас ёсць нейкія агульныя захапленні, вы любіце спяваць, гуляць у падобныя гульні — наогул без праблем. Любіце есці аднолькавыя пірожныя? Схадзіце адзін раз разам у кафэ — і ўсё, абмяняецеся там інстаграмам, кантактамі ў месенджарах, і ён будзе расказваць усім, што знайшоў цудоўнага сябра з Беларусі. Ты станеш зорачкай у ягоным спісе кантактаў.
— А каб перайсці на іншы ўзровень… Які трэба зрабіць подзвіг, каб японец запрасіў вас да сябе на дзень нараджэння, або, напрыклад, на вяселле?
— Цяжка сказаць. У Японіі яны часам нават адзін аднаму за дапамогу пры пераездзе грошы плацяць. Але давайце паспрабуем… У мяне ёсць добрая сяброўка-японка, якая запрашала мяне да сябе дадому. Яна займаецца музыкай, дае канцэрты. Пры гэтым яна вельмі сарамлівы чалавек. Не ведаю, як нам удалося выбудаваць добрыя адносіны, яны проста адчуваюцца, і ўсё.
Ніякіх спецыфічных подзвігаў для гэтага рабіць не трэба. Думаю, як і ў любой іншай культуры. Ёсць пэўны ўзровень даверу, які выбудоўваецца на доўгай дыстанцыі. Вы дапамаглі адзін аднаму, кудысь разам схадзілі. Або папросту ў нейкіх базавых рэчах, але ў працяглым фармаце выбудавалі добрыя адносіны.
Калі я тут стасуюся з замежнікамі, яны часта кажуць, што ім складана адчуць ад японцаў эмпатыю. Кажуць, што японцы ім не дапамагаюць, пазбягаюць зносін з імі, таму што яны замежнікі. Але мне падаецца, што японцы папросту спрабуюць пазбягаць чагось складанага. Для іх замежнік, які не гаворыць па-японску — гэта нешта вельмі складанае, як кубік Рубіка з пяццюсот гранямі рознага колеру, які проста немагчыма сабраць. Навошта ім гэта? Яны проста яго пазбягаюць. Яны могуць усміхнуцца, зрабіць выгляд, што цябе зразумелі — і сысці, нічога не адказаўшы.
— Вы сутыкаліся са стэрэатыпным японскім трудагалізмам?
— Я не бачу тут «самагубства» людзей на працоўным месцы. Людзі, якія спецыяльна застаюцца ў офісе і водзяць мышкай да 11-12 гадзін вечара — так, такія ёсць. Ці ўключае гэты «трудагалізм» нейкія складаныя разумовыя дзеянні? Не.
Тут шмат супрацоўнікаў, якія любяць цягнуць час, але гэта звязана са спецыфікай японскіх кантрактаў. Японская бізнес-культура вельмі баіцца ўносіць змены ў дамовы, кантракты. І ў іх захавалася старая частка пра звышурочныя, якія абавязкова ўключаюцца ў твой заробак. Умоўна 30 гадзін звышурочных у тваім акладзе ўжо ёсць незалежна ад таго, адпрацавала ты іх насамрэч ці не. Тое, што звыш гэтых 30 гадзін, будзе аплачвацца ўжо паводле двайнога тарыфу. І многія людзі спрабуюць цягнуць гэты час і дапрацоўваць нейкія топ-гадзіны, каб атрымаць дадатковыя прэміяльныя капейкі.
А некаторыя баяцца начальніка. Начальнік сядзіць да пасінення — і яны не будуць сыходзіць, пакуль начальнік не сыйдзе, хаця сваю працу ўжо зрабілі.
— Калі 30 гадзін звышурочных ужо ўключаны ў мой аклад — я хутчэй наогул не буду працаваць звышурочна. Навошта гэта трэба?
— Мая логіка такая ж. Я проста сыходжу з працы своечасова.
— А што наконт японскай бюракратыі? Калі супрацоўнік хоча зрабіць нейкую радавую прапанову, яму сапраўды трэба раздрукаваць яе і тыднямі збіраць пячаткі на ўсіх узроўнях карпаратыўнай іерархіі?
— Гэта магчыма, але толькі ў буйных традыцыйных карпарацыях. Мне пашанцавала, я працавала ў стартапе, дзе быў электронны дакументаабарот, і нават электронная пячатка была. З цяперашняй кампаніяй мне таксама пашанцавала. Гэта старая кампанія, але вельмі прасунутая, паперкі тут зніклі. У нечым нават больш прасунутая, чым мой папярэдні стартап.
Стартап, у якім я працавала, развіваўся па шляху жорсткай іерархіі. Там быў бос і былі падначаленыя, і там сапраўды было 3000 этапаў, якія ты павінен прайсці, каб нешта зацвердзіць. У працоўных чатах ва ўсіх былі іконкі з фатаграфіямі, ва ўсіх была пошта пэўнага фармату, пэўны подпіс.
І вось я прыйшла цяпер у старую традыцыйную кампанію. У першы дзень пайшла на працу ў касцюме. А мне кажуць: навошта ў касцюме? У нас свабодны фармат.
У стартапе рабочая прастора была арганізавана ў выглядзе шыма («востраў») для кожнага аддзела. У шыма лід сядзеў вышэй, і вакол яго сядзелі падначаленыя. А сюды я прыйшла ўжо як вэб-дырэктар, мне далі каманду. Я прыходжу і пытаюся: «А дзе мне садзіцца?» І яны адказваюць: «Дзе хочаш. У нас ёсць 13-ы паверх, а яшчэ 26-ы і 27-ы, выбірай месца і садзіся, дзе табе зручна». Яшчэ мне сказалі: «У нас няма жорсткай іерархіі, няма сістэмы ў выглядзе піраміды».
Я заходжу на пошту, у Slack — і бачу там іконкі: коцікі, Патрык, Спанч Боб. А дзе гэтая карпаратыўная мішура з тварамі, з фатаграфіямі ў касцюмах? Увогуле, праз тыдзень я спакойна прыйшла на працу ў майцы і ў джынсах.
Мне вельмі падабаецца мая цяперашняя кампанія. Падабаюцца іх мэты і тое, як кампанія рухаецца. Усё гэта супадае з тым, чаго мне хацелася раней.
— Ваша праца цяпер больш датычыць дызайну або распрацоўкі?
— Я рухаюся ўжо ў бок менеджменту. Таму што мне даводзіцца кіраваць камандай з Тайваня. Асноўная група распрацоўкі ў іх знаходзіцца на Тайвані, і тайванская каманда размаўляе пераважна на англійскай, толькі адзін чалавек у іх можа размаўляць па-японску. Я для іх і для японскай часткі кампаніі такі звязваючы мост.
— Вы вучылі псіхалогію і кіравалі камандай у маркетплейсе — гэты вопыт цяпер патрэбны вам як менеджеру. Адукацыя вэб-дызайнера, безумоўна, для вэб-дырэктара таксама лішняй не будзе. А вывучэнне японскай дапамагло стаць мостам паміж двума часткамі каманды. Як вы выйшлі на працу, якая настолькі добра вам пасуе? Самі знайшлі, або вас захантылі?
— Неяк у LinkedIn мне напісаў рэкрутэр. Я, дарэчы, даволі скептычна стаўлюся да LinkedIn, даўно за ім не сачыла, не мяняла статусы. Нават не памятаю, што ў мяне тады там было, open to work ці не. Да гэтага, калі я рэальна шукала працу праз яго, рэкрутэры часцей мяне ігнаравалі або абяцалі, што дадуць зваротную сувязь — і зніклі.
І вось рэкрутэр мне піша: «Прывет, дашлі мне сваё рэзюмэ на англійскай». Паглядзеў, папрасіў звязацца. Мы пагаварылі 15 хвілін — і ён прысылае мне тры прапановы, у якія кампаніі я магу замэтчыцца. Тры розныя пазіцыі: PM, UX-Frontend і вэб-дырэктар.
Я выбрала апошні варыянт. Без асаблівых надзей напісала яму: «Калі ім спадабаецца маё рэзюмэ — дай знаць». Неўзабаве пасля гэтага бучо паклікаў мяне на суразмоўе. Гэтае суразмоўе было адразу з босам майго аддзела (напалову японцам родам з ЗША). Мы 30 хвілін гаварылі на англійскай, потым 30 хвілін на японскай. У канцы ён мне нічога не абяцаў, папросту ўдакладніў, чым бы я хацела займацца (я сказала, што UX).
Гадзін праз пяць мой рэкрутэр адпісаўся, што мяне паклікалі на другі этап з кіраўніцай аддзела UX. З ёй я ўжо размаўляла толькі на японскай. Яна расказвала, што будзе тэставае заданне, што я павінна буду падрыхтавацца і што яны яшчэ паглядзяць, як я замэтчуся з камандай. Я хутчэй пачала рыхтавацца да тэставага, вывучыла іх сайт, паглядзела першасныя метрыкі, выявіла, што сайт перагружаны…
На наступны дзень рэкрутэр напісаў, што яны хочуць мяне ўзяць. Я спытала: «Окей, а дзе тэставае?» А ён адказаў, што наступным этапам будзе ўжо сустрэча з рэкрутэрам кампаніі і абмеркаванне офера. Таму што ім усё спадабалася: і вопыт, і ўпэўненасць, і тое, як я вяла дыялог. І яны хочуць, каб я кіравала новай камандай для часткі сайта, якую яны запускаюць для Амерыкі.
Перад апошняй сустрэчай рэкрутэр, які мяне захантыў, падрыхтаваў мяне і параіў суму, за якую я павінна сябе прадаваць. Падказаў, як абгрунтаваць гэту суму, якія скілы колькі каштуюць. Ён мяне рыхтаваў перад кожным этапам.
— Які цудоўны рэкрутэр.
— Так. Калі мяне ўжо нанялі, мы з ім сустрэліся асабіста, ён запрасіў мяне на вячэру. Расказаў, што супрацоўнічае з даволі вузкім колам кампаній і стараецца прасоўваць туды людзей, з якімі здолеў добра наладзіць кантакты.
Ён, дарэчы, вельмі добра разбіраецца ў ІТ-тэрміналогіі, разумее, для чаго патрэбны якія праекты, што і з чым будзе добра мэтчыцца. Вельмі прасунуты чалавек.
У апошняй частцы Ірына раскажа пра асаблівыя бясплатныя візы, якія дазваляюць жыць у Японіі не працуючы, пра тое, чаму японскае грамадзянства атрымаць прасцей, чым ПМЖ, а таксама пра гіганцкіх тараканаў, тайфуны і землятрусы. Не пераключайцеся!
* — імя суразмоўніцы змененае
Релоцировались? Теперь вы можете комментировать без верификации аккаунта.