«У дрэннай кампаніі трэба піць з начальнікам». Вэб-дырэктар пра фішкі Японіі (і пра візу, па якой можна шукаць працу паўгода+)
Чаму японскае грамадзянства атрымаць прасцей, чым ПМЖ? Якая бясплатная цуд-віза дазваляе жыць у Японіі і не працаваць? І што страшней — гіганцкія японскія прусакі, тайфуны ці землятрусы? Пра жыццё ў Краіне ўзыходзячага сонца і пра працу ў ёй расказвае вэб-дырэктар Ірына*, ад якой мы ўжо даведаліся, як беларускаму гуманітарыю павучыцца ў Японіі на UX, а яшчэ — як паспяхова шукаць там працу і праходзіць суразмоўі.
Чаму японскае грамадзянства атрымаць прасцей, чым ПМЖ? Якая бясплатная цуд-віза дазваляе жыць у Японіі і не працаваць? І што страшней — гіганцкія японскія прусакі, тайфуны ці землятрусы? Пра жыццё ў Краіне ўзыходзячага сонца і пра працу ў ёй расказвае вэб-дырэктар Ірына*, ад якой мы ўжо даведаліся, як беларускаму гуманітарыю павучыцца ў Японіі на UX, а яшчэ — як паспяхова шукаць там працу і праходзіць суразмоўі.
«Ты ж айцішнік? Пачыні прынтар»
— Колькі трэба зарабляць, каб дазволіць сабе здымаць кватэру ў Токіа?
— Недзе ад 7 млн іен у год ($44 000), калі вы плануеце і працаваць, і жыць у Токіа. Калі ў вас дыстанцыйка, то з такійскім заробкам у 5 млн іен ($32 000) пераязджайце на Хакайда, у Фукуоку, Кобэ, Осаку, куды заўгодна. Тут побач ёсць Камакура, курортны гарадок каля акіяна — там увогуле цудоўна, а цэны на жыллё зусім іншыя, чым у Токіа.
— А вы дзе жывяце?
— У мяне гібрыдны фармат працы, таму я жыву ў Токіа, але не ў самым цэнтры, а трошкі аддалена. На Сіндзюку-лайн, гэта цэнтральная лінія такійскага метро. Да цэнтра 15 хвілін, 5-6 станцый. Не зусім блізка, але і не далёка, для мяне ідэальна.
— Як заробкі японскіх айцішнікаў выглядаюць на фоне заробкаў іншых японцаў?
— Японія — гэта адна з краін, у якіх стараюцца ігнараваць, што для працы IT-спецыялістам трэба нейкія спецыфічныя навыкі і веды. Айцішнікаў тут часта прыраўноўваюць да работнікаў з агульнымі навыкамі, «іпансяін» [«звычайны супрацоўнік»]. Будучы айцішнікам, ты можаш рабіць усё, што заўгодна: займацца бухгалтэрыяй, пачыніць камп’ютар з прынтарам ці нават тэлефон. Такі айцішнік-сісадмін.
«Падабаецца калектыў і свабода». Як дзяўчыне-сісадміну працуецца ў раённай бальніцы
У Японіі слабавата адчуваецца, хто такі айцішнік. Зрэшты, у добрых кампаніях такое паняцце ёсць. Ёсць падзел роляў, розныя аддзелы. Але так далёка не ўсюды.
Побач з гэтымі кампаніямі да гэтага часу ёсць і такія, дзе «ты ж айцішнік? Пачыні прынтар».
Гэта ж датычыць і заробкаў, якія ў айцішнікаў асабліва і не адрозніваюцца ад заробкаў іншых спецыялістаў.
— Уявім звычайную для беларусаў сітуацыю: пасля працы калегі вырашылі сабрацца аддзелам і сысці выпіць, скажам, піва. Такое ў Японіі бывае?
— У звычайнай, не дрэннай кампаніі (дрэнная кампанія ў іх называецца бураку гайся, «чорная кампанія») усе паважаюць твою асабістую прастору. І калі ты не хочаш ісці на такую сустрэчу — папросту не ідзеш. Магчыма, таму ў іх няма такой звычкі.
У бураку гайся ты папросту абавязаны хадзіць піць з начальнікам і хваліць яго. Але для Японіі гэта вельмі дрэнны тон. У некаторых кампаніях прапісана, што неабавязкова наведваць сумесныя папойкі. На мой погляд, гэта вялікі плюс.
«Можа, застануся тут, як паўнавартасны самурай»
— Першы час вы пражылі ў Японіі на студэнцкіх візах. Што было далей?
— Рабочую візу атрымліваюць з дапамогай працадаўцы. Працадавец рыхтуе даведку, што ў яго выплачаныя ўсе падаткі, што кампанія зарэгістраваная афіцыйна, што ў штаце працуе столькі-та чалавек. Прыкладае да гэтага твой офер, суму гадавога заробку, дзяржаўнае страхаванне і абавязацельства плаціць за цябе пенсійныя ўзносы.
Ты пацвярджаеш, што ў цябе ёсць вышэйшая адукацыя і веданне мовы. Цяпер гэта два ключавыя фактары для падачы на рабочую візу: хаця б мінімальнае веданне японскай і адукацыя не ніжэй бакалаўра.
З гэтымі дакументамі ты ідзеш у міграцыйную службу і падаешся. Першая рабочая віза заўсёды ідзе на год. У гэтым годзе я яе падаўжала, і мне далі адразу на пяць гадоў.
— Мяняць працадаўцу з такой візай можна?
— Можна. Калі ты пакінуў універсітэт або працу і знайшоў нешта новае, у цябе ёсць 14 дзён, каб заявіць пра гэта ў міграцыйную службу. Дарэчы, калі ты мяняеш працу на нешта падобнае, табе неабавязкова ісці ў міграцыйную службу. Гэта можна зрабіць праз сайт, калі ёсць офер. Не мяняеш UX на касманаўта або сантэхніка? Пішаш, што памяняў працадаўцу, указваеш ягоны адрас, назву, кантактныя дадзеныя.
— Што будзе, калі ты не паспеў знайсці новую працу за 14 дзён?
— Усё роўна ты абавязаны паведаміць у гэты тэрмін пра звальненне. Калі ты гэтага не зробіш, табе могуць выпісаць вялікі штраф або ануляваць візу. Але калі своечасова паведаміць міграцыйнай службе пра тое, што засталіся без працы, яна прапануе два варыянты: альбо з’язджаць, альбо падавацца на новую візу, якая называецца «віза ў пошуку працы».
Спачатку яе выдаюць на паўгода. Калі ты шукаеш працу і табе адмаўляюць, пры наступнай падачы ты павінен прадставіць доказы гэтых адмоваў — і тады табе могуць даць на пошукі яшчэ паўгода.
— А колькі каштуе такая цуд-віза?
— Яна бясплатная.
— Выглядае лепш, чым ПМЖ у некаторых краінах. А далей якія перспектывы?
— Японія з аднаго боку стала ахвотней выдаваць рабочыя візы на вялікія тэрміны, таму што іх цану прывязалі да тэрміну выдачы (віза на большы тэрмін каштуе даражэй). З іншага боку, сітуацыя з атрыманнем ПМЖ стала складаней. Раней дастаткова было пражыць у Японіі пяць гадоў і плаціць падаткі і адлічэнні на пенсію.
Сёлета тэрмін павялічыўся: падавацца на ПМЖ можна толькі праз 10 гадоў (калі ў цябе ўсё ў парадку з падаткамі, з пенсійнымі і страхавымі адлічэннямі, няма ніякіх штрафаў).
Парадокс: права падавацца на японскае грамадзянства можа з’явіцца прыкметна раней. Цябе яшчэ запросяць на суразмоўе з прадстаўнікамі міграцыйнай службы, але там няма нейкіх спецыфічных пытанняў. Звычайна гэта вельмі простыя, штодзённыя размовы пра жыццё ў Японіі. Умоўна, што ты будзеш рабіць, калі адбудзецца землятрус?
Даведка devby: для падачы дакументаў на грамадзянства замежніку неабходна 5-гадовае бесперапыннае знаходжанне ў краіне. Зрэшты, у 2026 годзе, хоць закон не змяніўся, міграцыйныя службы чакаюць ад замежнікаў, якія прэтэндуюць на грамадзянства, 10-гадовага пражывання ў Японіі.
Атрымліваецца, што грамадзянства атрымаць у нечым нават лягчэй, чым ПМЖ. Але з адным нюансам: Японія не прызнае падвойнага грамадзянства. Для атрымання японскага пашпарта трэба адмовіцца ад свайго ранейшага.
— Вы сабе ўжо трэк намецілі — у бок ПМЖ ці грамадзянства?
— Я пакуль думаю, ці варта адмаўляцца ад беларускага грамадзянства. Японскі пашпарт вельмі моцны, але нюансы ў яго ёсць. Мяне бянтэжыць, наколькі складана пасля яго атрымання будзе трапіць у Беларусь.
Пакуль у мяне няма дакладнага плана. Магчыма, атрымаю ПМЖ. А можа памяняю грамадзянства і застануся тут, як паўнавартасны самурай, каб не мучыцца з дакументамі. Нават у плане арэнды або куплі кватэр усё стане прасцей.
Прусакі, цвіль, землятрусы ды іншыя японскія траблы
— Да чаго вы дасюль не прывыклі ў японскім побыце?
— Тут вельмі высокая вільготнасць (хоць гэта, вядома, залежыць ад рэгіёна). Асабліва летам, але пачынаецца гэты перыяд ужо вясной. Калі ты не купляеш спецыяльныя прыстасаванні, якія ўцягваюць вільгаць, усё будзе пакрывацца цвіллю. Японская цвіль з’ядае ўсё.
Другі момант, да якога складана прывыкнуць — гэта вялікія чорныя прусакі, якія бегаюць па Японіі, калі падымаецца вільготнасць. Асабліва шмат іх было ў Кобе. Гэта не праз антысанітарыю, папросту такі клімат. Ідзеш па вялікай вылізанай плошчы, садзішся на лавачку піць сваю каву са Starbucks, і вакол цябе абавязкова будзе бегаць вялікі прусак. Ці пара. А яшчэ яны лётаюць.
— Нібы ў Японіі даволі складаная сістэма сартавання смецця…
— Праблема не ў сартаванні, а ў тым, што розныя віды смецця вывозяцца ў пэўныя дні. У панядзелак вывозяць шкло, у аўторак — усялякія скрынкі, у сераду — пластык і бутэлькі. Смецце, якое спальваецца, вывозіцца толькі ў пятніцы, і вынесці яго ты можаш толькі ў пятніцу. І ўсю тыдзень вы павінны захоўваць такое смецце дома. Толькі з 8 раніцы пятніцы можна выкінуць смецце, якое збіралася ўвесь гэты час.
Калі ты яго вынесеш раней, ёсць верагоднасць, што яго разграмяць дзікі і янотавыя сабакі. Ну, або суседзі скажуць: «А чаму гэта вы не своечасова паставілі свой бак са смеццем?» Цябе альбо здадуць, альбо зробяць папярэджанне.
— З землятрусамі вам даводзілася сутыкацца?
— У Кобе ўвогуле не было сур’ёзных землятрусаў (затое застала там моцны тайфун). Але як толькі пераехала ў Токіа, пачало патрэсваць. Тут добра адчуваюцца мікраземлятрусы ў тры-чатыры балы. І яны бываюць часта. Звычайна гэта лёгкае гайданне. Але літаральна пару тыдняў таму былі моцныя штуршкі ў дзве гадзіны ночы. У такіх сітуацыях за 30 секунд да штуршка пачынае моцна гудзець тэлефон. Папярэджвае як сірэна: зараз будуць моцныя штуршкі, падрыхтуйцеся і эвакуіруйцеся на вуліцу.
Гучыць няблага, але на практыцы выглядае не вельмі. Тэлефон пачынае гудзець сярод ночы, прыходзіць апавяшчэнне. Але ў цябе ўсяго 30 секунд, ты нічога не паспяваеш сцяміць. Цябе напалохалі — і пачынаецца трасенне.
— На якім паверсе вы жывяце?
— На другім. Але аднойчы землятрус пачаўсяя, калі я працавала на 22-м паверсе ў Кацідокі (адзін са штучных астравоў Токіа). І там былі вельмі цікавыя адчуванні. Ты сядзіш у навушніках у вялікім офісе, штуршкі самі па сабе не адчуваюцца, але рухаешся па вельмі дзіўнай амплітудзе, ад якой моцна кружыцца галава. Гэта моцна ўплывае на вестыбулярны апарат і на тое, як ты рухаешся.
— Не было такога землятруса, пасля якога вы б падумалі: «Навошта я сюды прыехала?»
— Не было. І, спадзяюся, не будзе. Хоць нам прадракаюць мегаземлятрус. Я сюды ехала з думкай пра тое, што ў нас у рэгіёне пачалася вайна. Плюс усе гэтыя палітычныя пытанні ў самой Беларусі, праз якія стала складана выязджаць.
Я думала: «Божа, нават калі мая нага ступіць на японскую зямлю і мяне праз гадзіну змые тайфунам, мая мэта выкананая». Мяне ўжо нішто не палохае, я прыехала. Гатовая да ўсяго.
— Як вам японскі грамадскі транспарт?
— Ён у Японіі вельмі добра развіты, але ў Токіа ён перапоўнены. Для навічкоў японскае метро можа здацца незразумелым мурашніку, але людзі, якія тут жывуць, лёгка арыентуюцца.
— У такійскім метро сапраўды ёсць хлопцы, чыя праца — запіхваюць людзей у вагоны?
— Так, на некаторых лініях ёсць. Раней я ездзіла па лініі Асакуса, і там была станцыя, дзе людзей запіхвалі. Ведаеце, як сарарыманы [«служачы на акладзе», ад англ. salary man] заходзяць у бітком набіты вагон? Запіхваюць людзей сваім партфелем унутр, але самыя пры гэтым усё роўна напалову тырчаць, дзверы не зачыняюцца. Таму па станцыі ходзіць чалавек, які іх ўціскае ўнутр.
— Не. Але я планую атрымліваць, думаю, мова дазволіць. Адзінае — баюся практыкі, тут яна жорсткая. Навучанне даволі дарагое, цана залежыць ад школы.
Краіна ветлівай адзіноты
— Часта пішуць, што японцы скардзяцца на адзіноту. Вы не адчуваеце там сябе адзінокай?
— Мне хапае зносін, я ўмею яго дазаваць. А калі нікога побач няма, у мяне ёсць хобі, якімі я магу заняцца і спакойна разрадзіцца.
— Вы пра відэагульні?
— Не толькі. Яшчэ хайкінг — я люблю схадзіць куды-небудзь у горы або на мора. Але і гульні таксама.
Што датычыцца адзіноты саміх японцаў… Тут створана вельмі шмат рэчаў, якія дапамагаюць усамотніцца і паўнавартасна акунуцца ў тое, што ты любіш. Некаторыя японцы, напэўна, моцна гэтым захапляюцца, уходзяць у кураж, перастаюць камунікаваць з людзьмі. Сама японская культура дае ім магчымасць уходзіць у magic-прастору сваіх хобі і захапленняў.
Філасофія гэтай краіны — мэйваку какэнай, «не быць перашкодай для тых, хто побач». Гэта і велізарны плюс, і мінус адначасова. З аднаго боку — магчымасць для разрадкі, з другога — недахоп камунікацыі ўнутры краіны.
Мне здаецца, што японцы часам не зусім правільна гэта ўспрымаюць. Яны могуць з табой не загаварыць не таму, што баяцца, а таму што думаюць, што перашкодзяць табе. З такой высокай ступенню павагі да чужой асабістай прасторы людзі рэдка камунікуюць, не пачынаюць размовы. І з-за гэтага з’яўляецца культура замкнёнасці, пазбягання зносін, жадання не здацца навязлівым.
Жаданне пра нешта спытаць, удакладніць, пазнаёміцца — гэта не навязлівасць для нас. А ў іх вышэй за ўсё гэта — жаданне не замінаць, паважаць чужую прастору. На мой погляд, гэта залішне.
— Культура, якая заахвочвае эскапізм і ўнутраную эміграцыю… Магчыма, многім беларусам гэта спадабалася б.
— Камусь гэта можа здацца цудоўным. Але многім людзям з Еўропы або Амерыкі гэта здаецца дзікім.
Па Японіі і з Японіі
— Вы ўжо паездзілі па Японіі?
— Былі перыяды, калі падарожнічала. Аб’ехаць усю краіну з поўначы на поўдзень пакуль не ўдалося, але планаў шмат. У гэтым годзе хачу выбрацца на Хакайда, паглядзець на снег. Затое паўнавартасна аб’ездзіла Канта, гэта Токіа і яго ваколіцы. У мінулым у асноўным ездзіла па Кансаі і па востраве Кюсю.
— Напэўна, па Японіі зручна падарожнічаць на яе вядомых хуткасных цягніках?
— Насамрэч тут вельмі развітыя ўнутраныя авіярэйсы. Калі трэба ехаць з Токіа ў Кобэ, Хірасіму або Фукуоку — я б раіла браць менавіта самалёт. «Сінкансэн» [«новая магістраль» — японская сетка хуткасных чыгунак] вельмі дарагі. Да таго ж часцей за ўсё, калі вы плануеце паездку на выходныя, вы папросту не забраніруеце сядзячыя месцы. А калі вы з валізкай — што вам рабіць?
Гэта здаецца, што «Сінкансэн» вельмі хуткі. Але з Токіа да Кобэ [420 км па прамой] вы будзеце ехаць 2 гадзіны 50 хвілін. А ў Кобэ вельмі зручна размешчаны аэрапорт, усяго ў 15 хвілінах на цягніку ад цэнтра горада. Самалёт з Токіа даставіць вас у Кобэ за гадзіну — гадзіну дзесяць. Нейкі час зойме рэгістрацыя, але ўсё роўна так будзе хутчэй.
— Якая розніца ў цане?
— Нядаўняя паездка на «Сінкансэне» ў Хірасіму абышлася мне ў 18 000 іен [$113] у адзін бок. У Кобэ летась я ездзіла на ім за 16 000 [$100]. Самалёт туды ж абышоўся б мне ў 6000 іен [$38].
— Гэта нейкі японскі лоўкостар?
— Не, гэта звычайная цана для японскіх унутраных рэйсаў. З тых месцаў, дзе я пабывала, раю наведаць Кобэ. Вельмі яго люблю, ён назаўсёды застаўся ў маім сэрцы. Самая смачная ежа, самыя добрыя людзі, самыя прыгожыя краявіды. Выдатны баланс паміж гарамі і морам. Вельмі прыгожы партовы горад, сады Кобэ, гара Майя, з якой адкрываецца маляўнічы від і да якой вядзе вельмі прыгожая начная дарога. Праўда, на ёй можна нарвацца на дзіка.
Другое месца — Аваджышыма. Там ёсць цэлы парк цыбулі, дзе можна сфатаграфаваць велізарную цыбуліну, пагуляць у тэматычныя аўтаматы. У Японіі вельмі шмат цікавага інтэрактыву, і кожны рэгіён стараецца паказаць нейкае сваё ноу-хаў. Хтось паказвае цыбулю, хтось удон.
— За межы Японіі вы кудысь ужо выбіраліся?
— Хачу ў Паўднёвую Карэю, але туды трэба віза. Яшчэ ў Сінгапур, Тайланд, у В’етнам. Пакуль лятала ў Шанхай (у Кітая бязвіз з Беларуссю). Пералёт коштам каля 20 000 іен ($126) з багажом доўжыцца менш трох гадзін. Шанхай вельмі каларытны. Пасля Японіі здаецца, быццам трапіў у нейкі кіберпанк — гэта пра раён для турыстаў.
— Раней Токіа параўноўвалі з кіберпанкам, а цяпер чалавек з Токіа ляціць у Шанхай і кажа, што кіберпанк там.
— Токіа вельмі моцна адстае ад Кітая ў многіх рэчах. У яго ёсць пэўны шарм, але гэта не кіберпанк. Японія — гэта ўжо не тая высокатэхналагічная краіна, якой мы яе ўяўлялі гадоў 15 таму. Яна знаходзіцца ў пэўнай стагнацыі, гэта адчуваецца.
— Як дорага вам абыдзецца квіток да Мінска?
— Паездка дадому будзе доўгай і абыдзецца дорага. Неяк прыкідвала, што гэта будзе 46 гадзін і каля 100 тысяч іен [$630] у адзін бок. Спачатку ляціш у Пекін, сядзіш там у транзіце, адтуль да Масквы, і з Масквы ў Мінск. З Мінска трэба яшчэ да ўмоўнага Гомля на цягніку або на машыне.
Японія vs Беларусь
— Японія для вас — гэта канчатковы пункт? Ці плануеце кудысь далей?
— Усё моцна залежыць ад рабочага прыпынку. Праца для мяне стварае пэўную стабільнасць, дазваляе адчуваць сябе ўпэўнена ў прафесійным, фінансавым плане і развівацца. Будзе добра з працай — будзе камфортна і ва ўсім астатнім. Можна будзе застацца ў Японіі і працягваць падарожнічаць па бліжніх краінах.
Я пакуль не ўпэўненая, што буду знаходзіцца ў Японіі праз 10 гадоў. Але патроху закрадваецца ўражанне, што гэта краіна сапраўды мне пасуе.
— Чаго беларускага вам не хапае ў Японіі?
— Банкаўскай сістэмы. Мне падабаецца беларуская, яна для мяне больш зразумелая і бяспечная. У буйных беларускіх банках дзейнічае кругласутачнае падтрыманне з рэальнымі людзьмі. Калі нешта здарылася, ты можаш напісаць чалавеку ва ўмоўны МТБ-банк, і яны хутка табе дапамогуць.
У Японіі любое банкаўскае пытанне вырашаецца праз паход у банк. Толькі так. Нават праз тэлефон ты нічога не вырашыш.
Банкаўскія праграмы — таксама вялікая праблема. Увесь Frontend Development у іх пакутуе. Інтэрфейс незразумелы, палова функцый працуе крыва, заўсёды трэба куча пацверджанняў. Каб папросту адправіць грошы, трэба прайсці 500 кругоў пекла. Ад Японіі гэтага не чакаеш.
— Можа, не хапае чагось з прывычнай ежы? Многія беларусы ў далёкіх краінах скардзяцца на адсутнасць глазураваных сыркоў.
— Пагаджуся. У Японіі вялікая праблема з малочнай прадукцыяй. Як чалавек з Беларусі, дзе ўсё ў сырах, у «Савушкіным прадукце», у смятане… Маё сэрца пакутуе ўжо некалькі гадоў. Тут нічога гэтага няма. Можна, вядома, пачаць самому варыць, сыраватку купляць. Але мне лянота гэта рабіць, я хачу купіць «Брэст-Літоўскую» смятану і з’есці з ёй дранікі.
— Дарэчы, беларускія сушы хаця б падобныя на сушы ў Японіі?
— Ой, не, гэта абсалютна розныя стравы. Тое, што ў нас называюць сушы — гэта нейкая еўрапейская мешаніна ўсяго запар: сыру філадэльфія, агуркоў, крабавых палачак, плюс усё гэта акунаецца ў велізарную колькасць соевага соусу.
У Японіі паняцце пра сушы зусім іншае: у ім галоўнае прастата, смак і змена пор года. Кожны сезон розная свежая рыба. Яна нарэзваецца і кладзецца на свежезвараны рыс.
Людзі, якія прыязджаюць у Японію ды ідуць у сушы-рэстараны, моцна дзівяцца. Няма ў мясцовых сушы такой сытнасці, да якой прывыклі ў Беларусі.
— Калі вы калісь вернецеся з Японіі ў Беларусь, чаго вам будзе не хапаць?
— Напэўна, мне будзе не хапаць сістэмы грамадскіх прыбіральняў. На любой станцыі ёсць прыбіральні, вельмі чыстыя, забяспечаныя ўсімі неабходнымі санітарнымі рэчамі. І зусім бясплатныя.
І другі момант — гэта якасць сервісу. У Японіі сервіс на высокім узроўні. У якую б установу ты ні зайшоў, цябе абавязкова сустрэнуць належным чынам і скажуць тое, што трэба. Дзякуючы гэтаму ты адчуваеш сябе бяспечна і прыемна.
— Гэта датычыць і чыноўнікаў?
— У большай ступені так. Праўда, тут ёсць і адваротны бок. У Беларусі, калі нейкі чыноўнік не разбіраецца ў пытанні і ведае, што не зможа табе дапамагчы, хутчэй за ўсё так і скажа. Гэта можа прагучаць груба, але гэта будзе больш-менш прафесійна ў плане працы. І дапаможа зэканоміць час. У Японіі чалавек можа не разумець, што рабіць, але заўсёды будзе казаць нешта накшталт «Прашу прабачэння, пачакайце».
У вырашэнні пытанняў, дзе прафесіяналізм важнейшы за ветлівасць, я ўсё ж аддала б прыярытэт беларускім чыноўнікам.
Увогуле ў Японіі вельмі шмат спецыфічных момантаў, якія можна адчуць толькі прыехаўшы сюды жыць. Японія вачыма турыста і Японія мігранта — гэта дзве розныя Японіі. Не варта рабіць пра Японію паспешных высноваў.
— Наколькі камфортна ў Японіі быць жанчынай?
— У Японіі яшчэ адчуваецца патрыярхальнасць, калі мужчына па змаўчанні лічыцца галоўным. Напрыклад, у пытаннях прасоўвання прыярытэт будзе аддавацца мужчыну, часта незалежна ад таго, наколькі добра ён разбіраецца ў працы. Нават калі вопыту будзе больш у жанчыны.
«Нехта скардзіўся эйчарам на мой кароткі рукаў». Як маладая менеджарка кіруе мужчынамі ў вельмі патрыярхальнай краіне
Многія кампаніі ў Японіі на сумоўях задаюць вельмі нетактоўныя пытанні. «Ці ёсць у вас муж? Калі плануеце дзяцей?» І спытае пра гэта часцей за ўсё менавіта мужчына. Японія імкнецца з гэтым змагацца, такое сустракаецца далёка не ва ўсіх кампаніях. Але сустракаецца.
— А як да такога падначаленага становішча ставяцца самі японскія жанчыны?
— Многія з іх змагаюцца з гэтым. Паказваюць, што яны таксама могуць добра працаваць, у іх ёсць розум і патэнцыял для росту. І цяпер многія кампаніі, якія лічаць сябе талерантнымі, у сваіх прэзентацыях проста ўказваюць долю супрацоўніц-жанчын на кіруючых пасадах. Калі гэты паказчык 60% — гэта будзе лічыцца моцным бокам.
«Не трэба прабаваць стаць японцам». Як праграміст з Беларусі кіруе офісам у Токіа (рэдкая з'ява)
Японія — прывабная, але закрытая і складаная для адаптацыі краіна са спецыфічнай карпаратыўнай культурай. Пагаварылі пра асаблівасці японскага ІТ з распрацоўшчыкам Дзянісам*, які жыве ў Японіі ўжо больш за шэсць гадоў і ўзначальвае мясцовы філіял еўрапейскай ІТ-кампаніі.
«Манеры нават важнейшыя за навыкі». Прайшла 60 суразмоўяў — і атрымала ідэальную працу ў японскім ІТ (шмат карысных інсайдаў)
Ірына* жыве ў Токіа і кіруе аддзелам web-распрацоўкі ў міжнароднай рознічнай сетцы з Японіі. Спыталі, як у японскім айцішцы шукаць працу, як праходзіць суразмоўі і як працуюць сапраўды класныя рэкрутэры.
«У дрэннай кампаніі трэба піць з начальнікам». Вэб-дырэктар пра фішкі Японіі (і пра візу, па якой можна шукаць працу паўгода+)
Чаму японскае грамадзянства атрымаць прасцей, чым ПМЖ? Якая бясплатная цуд-віза дазваляе жыць у Японіі і не працаваць? І што страшней — гіганцкія японскія прусакі, тайфуны ці землятрусы? Пра жыццё ў Краіне ўзыходзячага сонца і пра працу ў ёй расказвае вэб-дырэктар Ірына*, ад якой мы ўжо даведаліся, як беларускаму гуманітарыю павучыцца ў Японіі на UX, а яшчэ — як паспяхова шукаць там працу і праходзіць суразмоўі.
Релоцировались? Теперь вы можете комментировать без верификации аккаунта.
В Японии действует очень интересный закон, который накладывает штрафы если вводишь в заблуждение при продаже. Странно...