Даша Каваль 13 студзеня 2026, 08:00

У самазанятых ёсць паўгода на старых умовах. Што зменіцца ў 2026

МПД пракаментаваў галоўныя змяненні для плацельшчыкаў ППД.

Мінімальны падатак на прафесійны даход у памеры 45 BYN, які дэпутаты абмяркоўвалі у канцы мінулага года, як і чакалася, увайшоў у абноўлены Падатковы кодэкс. Адпаведнае змяненне ўнеслі ў артыкул 381 ПК РБ:

«2. Сума падатку на прафесійны даход вылічваецца ў памеры не менш за 45 рублёў у месяц, уключаючы выпадкі, калі падатковая база прызнаецца роўнай нулю».

Яно ўступае ў сілу з 1 ліпеня 2026 года. Гэта значыць у плацельшчыкаў ППД яшчэ амаль паўгода працы на ранейшых умовах, без абавязацельстваў па штомесячных мінімальных плацяжах (зрэшты, калі не заплаціць на працягу квартала ніводнага разу, можна трапіць у дармаеды).

Адпаведна яшчэ паўгода да ўступлення ў сілу нормы, якая карае самазанятага за няўплату гэтага мінімальнага падатку. Калі ён тры месяцы запар не плаціць вылічаны падатак (як мінімум 45 BYN), яго здымаюць з уліку. Паўторна вярнуцца ў рэжым ППД можна будзе не раней, чым праз шэсць месяцаў.

«Пашыраны пералік падстаў, па якіх падатковы орган спыняе прымяненне плацельшчыкам падатку на прафесійны даход. Да ліку такіх падстаў адносіцца няўплата плацельшчыкам тры разы запар вылічанага падатку на прафесійны даход ва ўстаноўленыя тэрміны аплаты. Пры гэтым такі плацельшчык зможа паўторна пачаць прымяненне падатку на прафесійны даход толькі праз шэсць месяцаў (уступае ў сілу з 1 ліпеня 2026 г.)», — каментуе навацыю падатковая.

Не вельмі зразумела, ці застанецца за самазанятым у гэтым выпадку доўг па вылічаным, але не аплачаным падатку.

З іншых навацый: падатковы вылік у 2000 BYN з 1 студзеня 2026 года чакана абнуліўся. Як каментуе МПД, вылік уводзілі для стымулявання новых плацельшчыкаў ППД, і ён «выканаў сваю функцыю».

У самазанятых — апошні шанец атрымаць бонус у 200 рублёў. Але ёсць нюанс. Як пры гэтым не стаць дармаедам?

З добрага. Абноўлены падатковы кодэкс не прызнае аб’ектам падаткаабкладання падаткам на прафдаход:

— сумы, якія арандатары кампенсуюць уласнікам жылля за камунпаслугі — калі па дагаворы камуналка кампенсуецца асобна ад арэнднай платы.

— сумы, якія кампенсуюць кошт дастаўкі тавару, не ўключаныя ў кошт тавару.

Гэта значыць падатак 10% з іх плаціць не трэба. Гэтую норму прапісалі «з мэтай урэгулявання пытанняў, якія ўзнікаюць на практыцы».

І яшчэ важнае. Новая рэдакцыя наўпрост забараняе супрацоўнічаць у рэжыме ППД з былымі працадаўцамі, калі з моманту звальнення не прайшло трох гадоў. Відавочна, норма прапісана для барацьбы з падменай працоўных адносін.

«Аб’ектам падаткаабкладання падаткам на прафесійны даход не прызнаюцца:

даходы, атрыманыя фізічнымі асобамі ад выканання імі работ (аказання паслуг) па грамадзянска-прававых дагаворах, у якіх заказчыкамі работ (паслуг) выступаюць асобы, што з’яўляюцца наймальнікамі гэтых фізічных асоб, або асобы, што з’яўляліся іх наймальнікамі менш за тры гады таму;
атрыманыя фізічнымі асобамі сумы кампенсацыі арандатарамі кошту камунальных і (або) іншых паслуг, калі абавязак па кампенсацыі такіх паслуг ускладзены на арандатара адпаведным дагаворам арэнды і не ўключаецца ў памер арэнднай платы;
атрыманыя фізічнымі асобамі сумы кампенсацыі кошту паслуг па дастаўцы (перавозцы) тавараў, не ўключаных у кошт гэтых тавараў, пакупнікамі тавараў».