Кампаніі ўсё часцей тлумачаць скарачэнні ўкараненнем штучнага інтэлекту, але гэта можа быць не новай тэндэнцыяй, а старой практыкай у новай упакоўцы.
Ганаровы прафесар Школы кіравання Слоуна пры MIT Пол Остэрман лічыць, што бізнес даўно імкнецца да больш «плоскіх» і кампактных каманд, а цяпер выкарыстоўвае ШІ як зручнае тлумачэнне звальненняў.
Падставай для абмеркавання сталі скарачэнні ў Wix. Генеральны дырэктар ізраільскай кампаніі Авішай Абрахамі паведаміў, што Wix звольніць каля 20% супрацоўнікаў — крыху больш за 1000 чалавек. Сярод прычын ён назваў умацаванне шэкеля адносна долара, а таксама неабходнасць адаптавацца да эпохі ШІ.
Абрахамі назваў ШІ «найбольш значным зрухам у тым, як будуюцца кампаніі, з часу з’яўлення сучасных моваў праграмавання ў 1970-х» і заявіў, што Wix павінна стаць «хутчэйшай, кампактнейшай і больш плоскай арганізацыяй».
Падобную рыторыку раней выкарыстоўвалі і іншыя тэхналагічныя кампаніі. Кіраўнік Block Джэк Дорсі ў пачатку года абвясціў пра 4000 звальненняў, растлумачыўшы гэта пераходам да «меншых і больш плоскіх» каманд і «новага спосабу працы». Падобныя фармулёўкі гучалі ад кіраўнікоў Snap і Atlassian.
Остэрман лічыць, што сама ідэя не новая. «Яны кажуць гэта ўжо 20 гадоў», — заявіў навуковец у інтэрв’ю Fortune. На ягоную думку, кампаніі даўно імкнуцца да скарачэння штату і павышэння нагрузкі на тых, хто застаецца, але цяпер атрымалі больш пераканаўчае тлумачэнне ў выглядзе ШІ.
Canva дала 5000 супрацоўнікам тыдзень на вывучэнне ШІ — і прыйшла да нечаканых высноў
«ШІ — ідэальнае апраўданне для масавых звальненняў. Гэта стварае ўражанне, нібыта гэта не наша рашэнне і не наша віна — гэта тэхналогія», — сказаў Остэрман.
Даследчык называе такую з’яву AI washing — спробай падаць негатыўную навіну як частку інавацыйнай трансфармацыі. Калі раней звальненні тлумачылі рэцэсіяй або неабходнасцю аптымізацыі, цяпер іх можна падаць як адаптацыю да ШІ. Часам такая рыторыка нават дапамагае рынку ўспрыняць скарачэнні пазітыўна: пасля аб’явы Cisco пра звальненні 4000 чалавек акцыі кампаніі вырасцілі на 13%.
Остэрман звязвае гэтую тэндэнцыю і з ростам ліку «disposable workers» — работнікаў, якіх кампаніям лёгка наймаць і гэтак жа лёгка звальняць. Да іх адносяцца падрадчыкі, фрылансеры і часовыя супрацоўнікі. Паводле яго ацэнкі, такія работнікі сёння складаюць каля 35% працоўнай сілы ў ЗША.
Для кампаній такая мадэль зручная: яна дазваляе эканоміць на льготах і хутчэй змяняць колькасць персаналу. Але, паводле слоў Остэрмана, у яе ёсць адваротны бок. Яго даследаванні паказваюць, што падрадчыкі і работнікі на перыферыі занятасці часцей атрымліваюць менш, ніжэй ацэньваюць задаволенасць працай і радзей гатовыя рабіць для працадаўцы больш фармальна неабходнага.
Остэрман не лічыць, што работнікі павінны проста прыняць будучыню нестабільнай занятасці. «У мінулым мы стварылі ўстойлівую сістэму занятасці з высокімі заробкамі і агульным дабрабытам. Менавіта пра гэта нам варта думаць цяпер», — лічыць прафесар.
Рэлацыраваліся? Цяпер вы можаце каментаваць без верыфікацыі акаўнта.