«Выкінула мяне, як бруднага сабаку». Як студэнт БДУІР з Камеруна палюбіў Беларусь, але не змог давучыцца

Жан* жыве ў Дуале, самым вялікім горадзе і эканамічнай сталіцы Камеруна. Цяпер ён працуе супервайзерам у аддзеле забеспячэння невялікай камерунскай кампаніі, звязанай з нафтагазавай галіной. Але ў 2017 годзе ў яго былі зусім іншыя планы: ён хацеў стаць айцішнікам і паступіў у галоўную айцішную ВНУ далёкай Беларусі. 

«О, Мінск! Я яго абагаўляў!»

— У 2017 годзе я ўжо вучыўся ў магістратуры Вышэйшай тэхнічнай школы пры Універсітэце Дуалы. Вырашыў працягнуць адукацыю ў адной з еўрапейскіх краін і звярнуў увагу на БДУІР. Я ведаў, што гэта адзін з найлепшых універсітэтаў Беларусі. А пра самую Беларусь я тады ведаў, што гэта маленькая, спакойная краіна з працавітымі жыхарамі.

Я падаў заяўку для навучання на спецыяльнасці «Кіраванне ІТ-праектамі», і, дзякуючы таму, што я ўжо вучыўся ў магістратуры, мяне прынялі. Праўда, для падачы дакументаў на візу мне прыйшлося паехаць у суседнюю Нігерыю [у гэтай краіне, у адрозненне ад Камеруна, ёсць амбасада Беларусі]. Пасля некалькіх дзён у Нігерыі я атрымаў візу. Не ведаю, як цяпер, але ў той час камерунец з беларускай студэнцкай візай быў вялікай рэдкасцю.

Вярнуўшыся ў Камерун, я сабраў рэчы і адправіўся ў пяцідзённае падарожжа да Беларусі.

Упершыню прыехаўшы ў Мінск, я быў зачараваны абаяльнасцю гэтага горада. Да таго я ніколі не бываў у еўрапейскай краіне, а тым больш — у такім прыгожым, мілым горадзе, чыстым і спакойным. Я адчуваў сябе нібыта ў іншым свеце і падумаў: «Гэта менавіта тая краіна, у якой я хачу застацца, каб жыць і развівацца».

Вельмі хутка я пазнаёміўся з рознымі раёнамі Мінска, у якія прыязджаў, каб адпачыць і пагуляць. Я адчуваў сябе вельмі камфортна. Асабліва ўтульна мне было ў бібліятэках.

«Ніколі не адчуваў у Беларусі ксенафобіі»

— У Камеруне дзве афіцыйныя мовы, англійская і французская, і абедзве я ведаю. Навучанне ў БДУІР вялося на рускай, але і гэта не было праблемай. Я разумеў, што павінен вучыцца старанна, і адразу ўзяўся за вывучэнне новай мовы. Памятаю, што ўжо на трэці дзень вучобы я пісаў першы невялікі тэст па рускай мове, выканаў яго хутка і без памылак, чаму вельмі радаваўся. У Мінску я наведваў як мінімум тры бібліятэкі, і з гэтым у мяне не было ніякіх праблем.

Маё знаходжанне ў Мінску было не асабліва доўгім, менш за год (чаму так здарылася — пра гэта я раскажу крыху пазней). Але я да гэтага часу памятаю, што зносіны з большасцю беларусаў, з якімі я пазнаёміўся, былі прыемнымі. Мяне заўсёды добра прымалі. Многія пыталіся, як я так хутка вывучыў расейскую мову, некаторыя падазравалі, што я пачаў вучыць яе яшчэ ў Камеруне — але гэта не так, усе веды я атрымаў ужо ў Беларусі. Я хацеў яе вывучыць — і у тым ліку таму не саромеўся знаёміцца з людзьмі. Наведваў канферэнцыі, форумы і івенты ў бібліятэках, на якіх заводзіў карысныя знаёмствы.

Я ніколі не адчуваў у Беларусі ксенафобіі, мяне ніколі не абражалі. У вашай краіне я адчуваў сябе бяспечна і камфортна — за выключэннем таго дня, калі іміграцыйная служба, як я лічу, дапусціла ў дачыненні да мяне памылку.

Фатальная пятніца

— Я не памятаю нейкіх асаблівых складанасцяў з адаптацыяй. У мяне не ўзнікала праблем ні з людзьмі, ні з успрыманнем мясцовай ежы. Я хутка асвоіўся ў Беларусі, мне не было чаго там баяцца: краіна аказалася чыстай, спакойнай і добра ўладкаванай. І ўсе неабходныя дакументы ў мяне былі ў парадку. Так я правучыўся амаль год.

Але аднойчы… У тую фатальную пятніцу ў сакавіку 2018 года я быў у класе на занятках па мове. Мая выкладчыца, спадарыня Ірына, падышла да мяне і сказала, што мяне хоча бачыць адміністрацыя. Я пайшоў туды, каб даведацца, што здарылася — і да майго вялікага здзіўлення мне сказалі, што я павінен вярнуцца дадому, у Камерун.

Я не зрабіў ніякіх правапарушэнняў, быў чысты перад законам, выконваў усе правілы, своечасова плаціў за арэнду жылля, у поўным аб’ёме аплаціў за навучанне (больш за $2000), набыў неабходную страхоўку, быў здаровы. Таксама я добра вучыўся, мяне любілі людзі навокал, у Мінску ў мяне ні з кім не было праблем. Тым не менш, візу мне проста анулявалі, без тлумачэння прычын. Мне не далі ніякіх тлумачэнняў, не паказалі ніякіх дакументаў, ніякіх доказаў маёй магчымай віны ў чымсьці.

Пасля гэтага я патэлефанаваў сям'і, каб паведаміць ім дрэнныя навіны. Родныя былі шакаваныя. Маё жыццё перавярнулася з ног на галаву. Купля білетаў на самалёты, аплата навучання і выдаткі на пражыванне «з’елі» большую частку нашых зберажэнняў. У Беларусі я быў зусім адзін, і мне не было да каго звярнуцца па дапамогу.

Іміграцыйныя ўлады не далі мне ніякага часу. Універсітэт таксама нічога не змог зрабіць, фактычна ён мяне кінуў. Мне прыйшлося вярнуцца ў Камерун і пачынаць усё спачатку. Гэта было вельмі цяжка. Якраз у гэты час памёр мой бацька, і дапамагчы мне было больш некаму.

Сёння я ні пра што не шкадую: раз так здарылася, значыць, на тое была воля Божая. Але калі б у мяне з’явілася магчымасць наведаць Мінск і пажыць у ім, я б зрабіў гэта зноў. Таму што ведаю: Беларусь — гэта добрая, цудоўная краіна з мноствам магчымасцяў. Якія я хацеў бы мець і выкарыстоўваць.

«Да гэтага часу сумую па Мінску»

Пасля ад’езду з Беларусі мае кантакты з вашай краінай абарваліся. У тэлефоннай запісной кніжцы ў мяне былі нумары маёй выкладчыцы, спадарыні Ірыны, і кагосьці са студэнтаў. Але гэты тэлефон я згубіў.

У любым выпадку, я быў добрым, старанным і спакойным студэнтам. Мне не ў чым сябе папракнуць. Гэта лёгка праверыць па архіўных дадзеных, ды і мае выкладчыкі, думаю, павінны памятаць пра камерунскага студэнта, які вучыўся ў іх у 2017–2018 гадах.

Дадам, што ў Беларусі мне падабаюцца магчымасці для адукацыі. Ваша краіна добра развіта ў сферы інфармацыйных тэхналогій, мае развітую аўтамабільную прамысловасць і даследчыя цэнтры, а жыхары Беларусі працавітыя і ўважлівыя да дэталяў. Я б хацеў дасягнуць поспеху ў Беларусі. На жаль, я да гэтага часу сумую па Мінску.

* — імя апавядальніка зменена на ягоную просьбу