На сувязі 12 студзеня 2026, 08:00

«У мамы ў Беларусі было сваё жыццё — а ў Польшчы няма». Як айцішнікі забіраюць бацькоў да сябе

Не ўсе змаглі інтэгравацца — разбярэм іх досвед.

«Ведаюць Познань i як тут што ўладкавана, лепш за мяне. Скiдваюць мне анонсы мерапрыемстваў»

Аляксандр, экс-студэнт БДУIР i Golang-распрацоўшчык, студэнт унiверсiтэта iмя Адама Мiцкевiча ў Познанi:

— Я перавёз за мяжу маму i сястру — у Беларусi ў мяне засталiся толькi бабуля з катом.

Не скажу, што ў мацi быў выбар, пераязджаць цi не. Пасля таго, як з’ехаў я, ёй кiнулi пад дзверы позву ў мiлiцыю — а гэтак жа не робiцца, такая паперка не з’яўляецца нагодай, яе можна ўзяць i выкiнуць, i нiкуды не iсцi. Але гэта быў званочак: відаць штосьці не так, за яе ўжо ўзялiся. Мы напружылiся — маўляў, трэба ж пачысцiць сацсеткi. Я сеў — i пакуль усё выдалiў, столькi нерваў зманаваў!

Потым, калi яна ляжала ў больнiцы пасля аперацыi, да яе ў палату завiтаў мiлiцыянер з пухлай такой папачкай: «Вось тут у мяне раздрукоўкі вашых публікацый». Я, як дазнаўся пра гэта, сказаў ёй: «Ну, позна думаць, з’язджаць, ці не — трэба рэчы збiраць». Мне дапамаглi зрабiць для яе вiзу ў Лiтву — вясной 2022 гэта яшчэ было магчыма. Ну, i праз Лiтву яна апынулася ў Польшчы.

Дабiралiся яны з сястрой не без прыгод: яны ўзялi з сабой сабаку, бо не пакiнеш жа, — а на мытнi запатрабавалi, каб яго растаможылi. Але ж пераезд прайшоў добра: я адразу прывёз iх у Вiльню — мы пажылi некалькi дзён у нашых знаёмых, смачна елi, гулялi. А потым паехалі ў Познань. Я знайшоў для iх кватэру — хоць і маленькую, але ўтульную.

Часу ў мяне бракавала — трэба было щукаць вельмi хутка. Яшчэ калi маці збіралася, да яе прыйшоў мiлiцыянер, i кажа: «Добры дзень! Вы яшчэ тут?» — яна адразу ўцямiла, чаго хочуць улады: каб яна хутчэй звалiла. Гэта ўжо нават не намёк быў.

Я разумеў: нельга пасадзiць сям’ю ў кватэры — яны ж пачнуць сябе накручваць. Я адразу ж пазнаёмiў iх з горадам: тут такiя месцы, тут шопiнг… Яны пачалi адразу ўсюль лазiць, забавы нейкiя пазнаходзiлi — такiя актыўныя.

Сёння ведаюць Познань i як тут што ўладкавана, лепш за мяне. Скiдваюць мне анонсы розных мерапрыемстваў.

За месяц мацi знайшла працу (спачатку працавала прыбiральшчыцай па-чорнаму, а зараз мае ўмову аб працы, ну, i падпрацоўкi), малую ўладкавала ў школку — словам, iнтэгравалася. Польская мова для яе, канечне, незнаёмая, — але мацi пачала цікавіцца, спачатку размаўляла нейкай мяшанкай, а цяпер досыць прыстойна, ва ўжондах яе ўсе разумеюць. Галоўнае ж — не замарочвацца, а iсцi i лупiць, як можаш, не баяцца. Я i сам так вывучаў польскую мову.

Так, у замежжы ўсё вымагае сваіх высілкаў, але маці ў мяне прабіўная. Яна не можа проста так сядзець і чакаць, пакуль усё ў рукi само звалiцца.

Сястра, якой 9 гадоў, таксама добра iнтэгравалася. Яна ў нас такая шпаркая: польскую мову хутка вывучыла, бо на дзіцячых пляцоўках адразу iшла да дзяцей знаёміцца. Зараз сама засвоiла кірыліцу (у Беларусi яна наведвала толькi дзiцячы садок) — i перакiдваецца са мною смешнымi эсэмэскамi. Я гляджу на яе i разумею, што гэта дзiцёнак глабальнага свету: i беларуска, i немка (праз бацьку). А Польшча таксама зрабiла свой унёсак у яе сталенне як асобы i застанецца з ёю.

«Сказала: у мамы ў Беларусі ёсць свае жыццё — а ў Польшчы няма. Тут яна бабуля майму дзіцяці»

Аксана*, BA/CA:

— Мы пераехалі ў Польшчу ў 2022 годзе. Кампанія, у якой мы з мужам працавалі, рабіла візы ў тым ліку для блізкіх сваякоў — і я ўключыла ў спіс маму, а раптам дадуць.

У візавы цэнтр мама прыехала са словамі: «Добра, няхай штамп будзе на выпадак, калі вайна і да нас дойдзе». Але, калі візы ўжо стаялі ў пашпарце, заўпарцілася: «Навошта мне туды? А як жа мая дача без мяне?» Ехаць ні за што не хацела: «Ну, вы едзьце, уладкуйцеся там, а я, так і быць, можа, вас наведаю як-небудзь».

Магчыма яна б ніколі не наважылася на пераезд, але тут падаспела навіна — я даведалася, што цяжарная. У выніку вырашылі так: мы едзем раней, а яна — калі я нараджу, дапамагаць з малым.

Мама сапраўды прыехала. Але мы зрабілі памылку — вырашылі, што жыць яна будзе з намі: так жа зручней і танней. Не, аказалася, не зручней. Яна змучвалася і стамлялася не менш за мяне, бо пры любым піску ляцела «на крылах ночы» да дзіцяці, не высыпалася, а яшчэ трывожылася і раздражнялася. Яна часта казала, што ў Беларусі ўжо магла б схадзіць у паліклініку і спытаць, чаго дзіця плача, — а тут…

Калі мы зразумелі, што жыць разам — гэта ўсё ж пакута, мы знялі для мамы «кавалерку» (яна настойвала на варыянце «паменш»). Стала прасцей: хоць мама і праводзіла ў нас усе дні — але спала ў сябе, асобна.

Год пасля я выйшла на працу. А мама стала фултайм-нянькай. І лепшай нянькі для майго дзіцяці было не знайсці, але гэта другая наша памылка: яна жыла ўнукам, размаўляла толькі з ім (і з намі, зразумела), а мову не вучыла, нідзе не бывала, ні з кім больш не кантактавала. Яна нават не гатавала для сябе ў сваёй кватэры — толькі начавала там.

Калі мы вырашылі аддаць малога ў дзіцячы сад, яна спачатку перажывала, як ён адаптуецца, але паступова прызвычаілася. І стала прасіцца назад у Беларусь: «адным вочкам глянуць, што з дачай».

Ці трэба казаць, што мама з’ехала «з канцамі». Не, яна прыязджала да нас наведаць яшчэ некалькі разоў, але потым вярталася ў Беларусь.

Я размаўляла з яе сяброўкай, хацела прыцягнуць у саюзнікі, каб яна пераканала маму перабрацца да нас назаўсёды. А тая сказала: у мамы ў Беларусі ёсць свае жыццё — а ў Польшчы няма. «Там яна бабуля твайму дзіцяці і больш ніхто». А яна хоча хадзіць у тэатр, сустракацца з сяброўкамі, на тую ж дачу ездзіць. «У Польшчы яна ні з кім не завяла знаёмства».

Але я не губляю надзеі, што мы зможам пераканаць маму аднойчы. Галоўнае — перавозіць яе не як няньку. Ёй патрэбны тут інтарэсы і зносіны не толькі з сям’ёй, тады ёй у Польшчы спадабаецца.

«Мама паездкі [у Мінск] называе „агітцягнік“: спадзяецца схіліць сябровак перабрацца ў Батумі»

Аляксей*, франтэнд-распрацоўшчык:

Я пераехаў у Грузію ў сакавіку 2022 года. Бацькі засталіся ў Беларусі. Я ездзіў да іх, яны — да мяне.

Калі я прадаў кватэру ў Мінску і купіў у Тбілісі, мама з татам засмуціліся: ну вось, маўляў, цяпер ты пусціш там карані, а на нас забудзешся. А потым раптам мама стала казаць, што ў суседзяў сын набыў кватэру ў Батумі — а сам у Мінску жыве. А тая кватэра «працуе» і прыносіць нядрэнныя грошы.

Я зразумеў, да чаго яна вядзе: бабуля пасля смерці пакінула ёй сваю кватэру, нейкі час там жыў мой траюрадны брат, пакуль у ВНУ ў Мінску вучыўся. І вось цяпер мама вырашыла яе прадаць — і ўкласціся ў нерухомасць, як суседскі сын. Я падтрымаў гэта рашэнне. Так у мамы з’явілася невялікая кватэрка ў Батумі — адразу з аздабленнем, каб не мучыцца з рамонтам.

На нейкі час бацькі пераехалі туды самі. Загарэўшы-накупаўшыся, вырашылі, што здаваць яе не будуць. Здалі сваю мінскую кватэру, а самі засталіся ў Батумі. Як абяцала мама тату, «пакуль не надакучыць».

І вось вынік: бацькі жывуць у Батумі трэці год — палёт нармальны, не надакучыла. Мама з бацькам кампанейскія — завялі тут знаёмых, у тым ліку беларусаў, сябруюць. Вывучаюць грузінскую — забаўна назіраць, як мама спрабуе размаўляць з мясцовымі жыхарамі, пераходзячы час ад часу на мову жэстаў. А яшчэ яны запісаліся на танцы (што для мяне стала навіной). Час ад часу яны ездзяць у Мінск — мама гэтыя паездкі называе «агітцягнік»: яна не губляе надзеі схіліць сваіх сябровак перабрацца ў Батумі, каб жыць там «усёй бандай».

Бацькам па душы клімат у Грузіі, мама ненавідзіць зіму — а ў Батумі яе няма. Я неяк у жарт заўважыў, што дзіўна: мама так перажывала, што я ад іх з’ехаў, а сама пасялілася не ў Тбілісі. На што яна сказала: «Падумаеш! Гэта як калі б ты з Мінска з’ехаў у Брэст — чаго перажываць?»

* Імёны спікераў зменены на іх просьбу