За 20 гадоў беларуская айцішка перажыла ўзлёт і падзенне. А ў Баранавічах яе як не было, так і няма (ну, амаль). Затое там увесь гэты час працягвалі рыхтаваць праграмістаў — далёка ад мінскай ІТ-тусоўкі і зразумелых шляхоў да поспеху.
За 20 гадоў беларуская айцішка перажыла ўзлёт і падзенне. А ў Баранавічах яе як не было, так і няма (ну, амаль). Затое там увесь гэты час працягвалі рыхтаваць праграмістаў — далёка ад мінскай ІТ-тусоўкі і зразумелых шляхоў да поспеху.
Пагаварылі з выпускнікамі аднаго з самых маладых вузаў краіны (2004) — Баранавіцкага дзяржаўнага ўніверсітэта. Большасць вучыліся на інжынерным факультэце па спецыяльнасці «інфармацыйныя сістэмы і тэхналогіі». Вось іх гісторыі ў храналагічным парадку. Цікава назіраць, як па меры ўзлёту і прызямлення ІТ-краіны (не) мяняўся вуз.
Калі вы вучыліся на айцішніка ў іншых рэгіянальных вузах Беларусі і вам ёсць, што пра іх расказаць, калі ласка, напішыце нам у @devby_insight_bot — гэта ананімна!
Senior Software Frontend Engineer Павел* — з Ліды. Цяпер працуе ў Польшчы. У БарДУ ён паступіў у 2008 годзе, самому вузу на той момант было ўсяго чатыры гады. Атрымалася выпадкова: хлопец збіраўся паступаць у Гродна, але ўжо на вакзале зразумеў, што проста не паспее даехаць і падаць дакументы.
— Выкладчыкі інжынернага кірунку ў нас былі на парадак мацней, чым па ІТ-прадметах. На старэйшых курсах многія з ІТ-выкладчыкаў самі толькі нядаўна скончылі БарДУ і не да канца разумелі, што менавіта начытваюць з лісточкаў. Ці расказвалі нам пра ІТ-рынак, сумоўі, аўтсорс?! Гэта нават гучыць смешна.
Знайсці працу ў Баранавічах для айцішніка — гэта было хутчэй цудам. Вуз прапаноўваў 5–7 месцаў, неяк звязаных з камп’ютарамі, — у асноўным заводы. Са смешнага: у дзень размеркавання прапаноўвалі ісці ў міліцыю. Пасля вучобы кожны быў сам па сабе.
З добрых варыянтаў: можна было трапіць на практыку ў рэальную брэсцкую ІТ-кампанію Ericpol і, калі ўсё ок, атрымаць оферу. Кажуць, са старту давалі $500, плюс камандзіроўкі за мяжу, дзе можна было зачапіцца.
Мяне якраз паклікалі туды стажорам — і гэта была класная магчымасць. Але да таго моманту я пазнаёміўся з будучай жонкай, яна давучвалася, вырашылі быць разам у адным горадзе. У выніку 5 гадоў працаваў у сваім універсітэце як праграміст-сістэматэхнік — знаёмы, які мяне туды паклікаў, паехаў у Канаду, а я заняў яго месца.
Маё жыццё склалася так, як склалася. У мяне да гэтага часу сяброўскія адносіны з некаторымі аднагрупнікамі. Мы ўжо 13 гадоў у шчаслівым шлюбе з цудоўнай дзяўчынай, у нас двое цудоўных дзяцей. Я атрымаў вопыт (і добры, і дрэнны) у дзяржаўнай арганізацыі. Мы паспелі пажыць у Мінску, і добра пажыць. Цяпер мы ў Польшчы, у нас таксама ўсё выдатна.
Магу сказаць дакладна: важны не столькі вуз, колькі матывацыя ісці да мэты.
Frontend Developer Максім* вучыўся ў Баранавічах з 2009 года. Цяпер ён працуе ў Польшчы. І хоць таксама лічыць, што вуз не вызначае кар’еру, — не раіць выбіраць рэгіянальныя навучальныя ўстановы.
— Сам я з Баранавічаў, таму Мінск не разглядаў — бацькі б не пацягнулі.
Сярод нашых выкладчыкаў наогул не было практыкаў. Ніхто не падказваў нам, што актуальна. Па адчуваннях, навучальныя матэрыялы бралі з інтэрнэту, давалася толькі самая база. З практыкай таксама ўсё было дрэнна: нас адпраўлялі на мясцовыя прадпрыемствы, дзе мы рабілі прасцейшыя задачы на 20-гадовым стэку.
Ніякіх ІТ-івентаў — мітапаў, канферэнцый, хакатонаў — падчас вучобы не было. Адзінае, мы з групай пару разоў ездзілі на выставу ТІБО. Пра існаванне прафесійных тусовак я даведаўся ўжо калі перабраўся працаваць у Мінск.
У Баранавічах я спрабаваў знайсці працу, але беспаспяхова.
Для пачатку шляху ў ІТ само наяўнасць тэхнічнай адукацыі было важным. Але было абсалютна не важна, дзе менавіта я вучыўся. А пазней галоўную ролю адыгрывалі ўжо мой вопыт і навыкі.
І ўсё ж я б раіў сталічныя вузы. Калі ёсць рэсурсы. У вялікім горадзе — больш магчымасцей.
Senior Software Engineer Віктар* вырас у вёсцы пад Баранавічамі. Ён звяртае ўвагу, што БарДУ наогул і не планаваў рыхтаваць кадры для камерцыйнай распрацоўкі:
— Варта разумець, што БарДУ рыхтуе праграмістаў пад канкрэтную задачу — папаўненне кадраў машынабудаўнічай галіны, якія маглі б аўтаматызаваць працэсы, займацца 3D-мадэлінгам, пісаць прашыўкі для станкоў з ЧПУ. Таму праграма была заточана болей пад гэта.
З карыснага мне там вельмі спадабаўся курс па .NET і C#. З таго часу я і рушыў у бок .NET-распрацоўкі.
У нас выкладалі некалькі практыкуючых айцішнікаў. У асноўным — былыя выпускнікі, якія ішлі ў магістратуру і аспірантуру, каб не ісці ў армію. Некаторыя з іх арганізоўвалі факультатывы, спрабавалі данесці свежыя трэнды, растлумачыць спецыфіку рынку. Але асноўная маса чытала адны і тыя ж лекцыі па канспекце з года ў год.
Былі і спробы арганізаваць ІТ-тусоўку. Нават прыходзілі некаторыя кампаніі — спрабавалі дапамагаць абсталяваннем, праводзіць хакатоны, мітапы, чыталі лекцыі. Але асабліва паспяховых кейсаў на маёй памяці не было.
З размеркаваннем з БарДУ была простая гісторыя. Усіх тых, хто не пашавяліўся, адпраўлялі ў дзіўныя месцы — напрыклад, выкладаць інфарматыку ў каледжы для будучых трактарыстаў.
Першую працу я знайшоў на чацвёртым курсе. У мясцовы аддзел прымусовага выканання тэрмінова патрэбны быў сісадмін, па працоўнай кніжцы — інжынер-праграміст.
З Баранавічаў я пераехаў вымушана, аддаваць доўг радзіме праз альтэрнатыўную службу. Так мяне занесла ў Гродна, дзе я і знайшоў сваю першую ІТ-кампанію.
У цэлым у мяне засталіся станоўчыя ўражанні і ад Баранавічаў, і ад вуза. Думаю, я нічога б не мяняў, нават калі б мог.
А вось раіць нешта школьнікам не бяруся. Раздуты ШІ-пузыр пакідае ўсё менш перспектываў для тых, хто жадае ўвайсці ў ІТ. І магчыма, цяпер ужо не варта губляць пяць гадоў на вышэйшую адукацыю.
iOS-распрацоўшчык Віталій* — са Слоніма. Пасля БарДУ працаваў сісадмінам у медкаледжы.
У ягоны час з прыватных кампаній для стажыроўкі была па-ранейшаму даступная толькі брэсцкая ІТ-кампанія — але для гэтага патрэбна была англійская, а Віталій вучыў нямецкую.
І ўсё ж:
— На ўсіх наступных працах працадаўцам было ўсё роўна, які вуз я скончыў. Як мне здаецца, паступаць у БарДУ на праграміста цалкам можна. Сам па сабе ўніверсітэт не вельмі ўплывае на вынік — усё залежыць ад чалавека.
JavaScript Developer Кірыл — са Светлагорска.
2017 — 2019 — гэта ўжо росквіт беларускай айцішкі. Але на сувязі з баранавіцкім вузам заставалася ў асноўным усё тая ж ІТ-кампанія — «EpolSoft з Брэста пару разоў прыязджаў у госці». («Эрыкполь Брэст» выйшла са складу групы кампаній Ericpol, змяніўшы назву на ТАА «Эполь Софт». — Заўв.)
Праўда, дабавілася мясцовая кампанія LikeIT — клікала да сябе на практыку («Я ў ёй і працаваў, калі вучыўся») — і пара лакальных вэб-студый.
І хоць у цэлым з кантролем наведвальнасці было стражэй, чым у мінскіх вузах (так лічыць Кірыл), працуючым студэнтам ішлі насустрач:
— Вуз быў зацікаўлены, каб мы знайшлі сабе годную працу.
У цэлым праграма здавалася адсталай, але і ў Мінску вывучалі прыкладна падобнае ў той час. Нам наогул не расказвалі пра працэсы найму, сумоўі.
З івентаў — толькі «інтэрнатныя хакатоны»: гэта калі мы ў інтэрнаце ў пакоі па некалькі курсавых за ноч на замову пісалі.
Кірыл успамінае, што ў кампаніях наогул асабліва не ўчытваліся ў назву вуза ў дыпломе, блыталі з іншым: «о, БДУ!»
— Я рады і ганаруся, што вучыўся ў БарДУ. Ніколі не шкадаваў пра гэта. Зараз зайшоў на сайт універа. Бачу, што дабавілася шмат новых кірункаў. Думаю, што самае галоўнае — гэта нават не выкладчыкі, а тваё жаданне развівацца.
Frontend React Developer Кацярына* вучылася на платным (электронны маркетынг) ужо пасля 2020 года:
— У вузе нам заўсёды расказвалі, што мы вучымся па праграме БДУІРа аналагічнай спецыяльнасці. За чатыры гады ніхто з кампаній не прыходзіў і не хантыў студэнтаў. Вытворчая практыка праходзіла на мясцовых заводах.
Я б не сказала, што ў нас наогул былі нейкія прадметы, вывучыўшы якія ты мог бы ісці працаваць. Было шмат прадметаў базы, напрыклад C++, C#, Java, SQL, 1С. Было шмат філерных прадметаў. Гэтага, відавочна, мала, каб кудысь уладкавацца. Паводле маіх асабістых адчуванняў, праграма навучання застрала недзе ў 2010-м. Асабіста я ўсё, што ўмею, вывучыла сама ўжо пасля вуза, у працэсе пошуку першай працы.
Я вучылася на платным — ад таварышаў чула, што з размеркаваннем усё сумна. Нават на заводы быў вялікі конкурс, а так прапаноўвалі куды-небудзь на Белпошту аператарам ЭВМ, на мытню. З маёй групы адзін чалавек пайшоў — нават нядрэнна зарабляў.
У Баранавічах для мяне няма працы, тут няма ІТ. Я заўсёды працавала на дыстанцыйцы. Сваю першую працу шукала цяжка і доўга, каля 7 месяцаў. Які дыплом — нікога не цікавіла. Калі ёсць, то окей, а калі няма, то няма.
Нягледзячы на ўсё — у мяне ўсё склалася ўдала, я б нічога не мяняла.
Вядома, калі ў сям'і студэнта ёсць магчымасць забяспечыць, — лепш вучыцца ў Мінску або абласным горадзе. Каб хоць бы было вясёлае студэнцкае жыццё.
А ў астатнім я не бачу розніцы паміж сталічным вузам і мясцовым. Праграма і там, і там даўно састарэла. Я б параіла сыходзіць са школы пасля 9 класа і паступаць у каледж. А калі потым спатрэбіцца вышэйшая адукацыя, яе заўсёды можна атрымаць.
* — імя апавядальніка або апавядальніцы змененае
Релоцировались? Теперь вы можете комментировать без верификации аккаунта.
Лёша, у тебя выпуск был не в 2012 :)
Я в курсе - это не я, и вообще я Павел :) и вообще я Енот, не пали :)