Менеджар Расціслаў працуе ў краіне, дзе ўлетку з абодвух кранаў цячэ кіпень, алкаголь пад татальнай забаронай, «гуляць няма дзе», а супрацоўніцы ў нікабах (складаны галаўны ўбор, адкрыты толькі вочы) часам цяжка адрозніць адну ад адной.
Менеджар Расціслаў працуе ў краіне, дзе ўлетку з абодвух кранаў цячэ кіпень, алкаголь пад татальнай забаронай, «гуляць няма дзе», а супрацоўніцы ў нікабах (складаны галаўны ўбор, адкрыты толькі вочы) часам цяжка адрозніць адну ад адной.
Расціслаў Мяснікоў — рэсурсны і праектны менеджар у буйнай ІT-кампаніі з беларускімі каранямі. Пасля патрасенняў 2020–2022 гадоў ён кіраваў вялікай размеркаванай камандай з Грузіі і Грэцыі. А ў 2024-м, калі эпоха дыстанцыйных менеджараў у EPAM падышла да канца, згадзіўся на працу ў новым рэгіянальным офісе — і пераехаў у Саудаўскую Аравію. Жыве і працуе ў горадзе Эль-Хубар на беразе Персідскага заліву, кіруе AI-праектамі.
Мы ўжо рабілі вялікую размову з Расціславам пра кар’еру і тэрапію, цяпер распавядаем пра незвычайную лакацыю.
— У 2024 годзе кампанія вырашыла адкрываць офіс у Саудаўскай Аравіі. Калі мне расказалі пра гэта і прапанавалі такі варыянт, я спытаў: «Дзе? Саудаўская Аравія? Цудоўная краіна!». Насамрэч я амаль нічога не ведаў пра Саудаўскую Аравію.
А яшчэ сярод калег чамусь пайшла чутка, што я мусульманін, што ў мяне татарскае паходжанне. У мяне сапраўды ёсць татарскія карані, мая маці татарка, але я нават блізка не мусульманін. Дарэчы, спрачацца з гэтым я не стаў. І згадзіўся туды паехаць. Даволі доўга працягвалася падрыхтоўка, трэба было сабраць, апастыляваць дакументы, прайсці медагляд (такая патрабаванне ў саудзітаў). Я ўсё гэта зрабіў, атрымаў візу, з ёю яшчэ тры месяцы чакаў згоды ад кампаніі.
І ў маі 2024 года прыехаў у Саудаўскую Аравію.
Да пераезду я ўжо працаваў з саудаўскім офісам каля года аддалена. Прыкладна ў тым жа ключы — наймаў людзей, займаўся адаптацыяй і маральнай падтрымкай.
— Саудаўскі офіс працуе пераважна з экспатамі?
— Саудзітаў у нас таксама хапае. Хаця і экспатаў дастаткова.
— Што з таго, што вы чыталі або чулі пра СА да пераезду, аказалася праўдай?
— Ведаў я, мабыць, толькі тое, што яна знаходзіцца на Аравійскім паўвостраве і што яе сталіца — Эр-Рыяд. Пазней я здзівіўся, што калі кажаш людзям, што ты ў Саудаўскай Аравіі, потым вельмі часта трэба тлумачыць: «Не, гэта не Дубай. Гэта зусім іншая краіна. Дубай — гэта Эміраты, а тут Саудаўская Аравія».
З чым я сапраўды знаёмы — гэта з ісламам, але не як рэлігійны чалавек, а, хутчэй, як чалавек адукаваны. Па маці мая сям’я — татары (я нават нарадзіўся ў горадзе Волжску, гэта Рэспубліка Марый Эл, побач з Татарстанам). Яны мусульмане, і мой дзед быў моцна пагружаны ў рэлігію. Дзякуючы дзеду і маці я нешта ведаю пра іслам. Калі пасталеў, мне самому стала цікава, шмат чытаў па гэтай тэме. І сэнс словаў накшталт «іншаалах», «машаалах» [тое, што пажадаў Алах] я ведаю даволі даўно. Дзякуючы гэтаму ўдавалася нават здзіўляць мясцовых. Напрыклад, калі я ўжываў фразу «аль-Хамду лі-Лях!» [хвала Алаху!], яны здзіўляліся таму, наколькі дарэчы я яе выкарыстоўваў.
Мабыць, гэтым і абмяжоўваліся мае веды. Большую частку таго, што я даведаўся пра краіну, я адкрыў для сябе ўжо па прыездзе.
— Пра смачную ежу — чыстая праўда. Зразумела, у іх ёсць свая спецыфіка, але ежы тут сапраўды вельмі шмат, і яна смачная. Гэтыя хлопцы абажаюць мяса. Пасля Грэцыі, чыя кухня для мяне была, хутчэй, пакутамі, тут усё наадварот.
А яшчэ тут я перапрабаваў, мабыць, усе гатункі і віды бязалкагольнага піва, якія толькі існуюць на свеце. Усё таму, што алкаголю тут няма ўвогуле. Нідзе, ні ў якім выглядзе яго купіць немагчыма. Калі вы хочаце выпіць — трэба садзіцца ў машыну і ехаць у Бахрэйн. Або ляцець хаця б у Дубай або ў Катар. Там ёсць — тут няма, проста зусім ніяк. Гэта для многіх становіцца вялікім адкрыццём.
Я заўважаў, што калі камусь з калег, якія разглядаюць магчымасць сюды пераехаць, пра гэта распавядаеш, яны пачынаюць перапытваць: «Зусім няма піва?» — «Зусім». — «Ну добра, мне трэба падумаць, хачу я гэтага ці не».
— Вы пераехалі з сям’ёй?
— Адзін. Спачатку быў план, што я ўладкуюся, неяк тут асяду, разбяруся, і потым перавязу сям’ю. Але ў выніку, асабліва з улікам апошніх падзей вакол Ірана (хоць да Саудаўскай Аравіі нічога не далятае), усё атрымалася інакш. Разумееце, мая сям’я — украінцы. У 2024 годзе, калі я з Грэцыі паехаў у Саудаўскую Аравію, яны на нейкі час нават вярнуліся ў Кіеў і пажылі там, хлябнулі гора. І гэта такі досвед, які яны паўтараць не хацелі б. Таму я нават не настойваю.
У нас выходзіць такое вахтавае жыццё. Я тут працую досыць вялікія прамежкі часу, камунікую з сям’ёй у Тэлеграме, а ў адпачынках мы бачымся жыўцом. Дзеці, вядома, вельмі моцна сумуюць, просяць, каб я вярнуўся (сям’я цяпер у Еўропе). Спадзяюся, мы ў рэшце рэшт знойдзем нейкі больш гнуткі і мабільны варыянт, але пакуль — як ёсць.
— Як вам клімат?
— Тут паўгода гарачае лета, а паўгода — пекла. Каляндарнае лета, недзе з мая па верасень, а асабліва ліпень і жнівень тут — пекла страшнае. Вось цяпер мы з вамі размаўляем, ужо вечар, сонца садзіцца — а тэрмометр паказвае +40 °C. Удзень, калі сонца пячэ, лепш пад яго ўвогуле не выходзіць. Або хаця б доўга не знаходзіцца на адкрытай прасторы, таму што схапіць цеплавы ўдар — лёгка.
— Пекла нават у параўнанні з Пелапанесам?
— Ой, ды ну, колькі там у Грэцыі, +36 °C — гэта максімум. У поўдзень, вядома, лепш схавацца, але ў астатні час — цалкам нармальна.
— Ваду з-пад крана можна піць?
— Калі верыць таму, што мне расказвалі, вада тут у вадаправодзе, як і ў Эміратах — дыстыляваная марская. Яна ачышчана ад солі, даволі чыстая, але ўсё ж такі яе не рэкамендуюць піць. Таму я, натуральна, купляю бутыляваную ваду.
А яшчэ ў вады з-пад крана, якая тут цячэ ўлетку, ёсць займальная асаблівасць. З аднаго крана льецца гарачая вада, а з другога — вельмі гарачая. Кіпень — і д’яблавы кіпень. Таму раніцай трэба вельмі хутка прымаць душ, пакуль не сцёк астылая за ноч вада з унутраных труб і не пайшоў кіпень з гарачага рэзервуара на вуліцы. Сонца прагравае гэтыя велізарныя бакі на дахах вельмі хутка.
Улетку халоднай вады з крана проста няма. Людзі, у якіх дома ёсць бойлеры, выкарыстоўваюць іх наадварот: з вечара набіраюць у іх ваду, яна за ноч астывае ў кандыцыяніраванай кватэры, і на дзень у вас ёсць 40–50 літраў умоўна прахалоднай вады.
— Якія яшчэ нюансы саудаўскага жыцця моцна кантрастуюць з еўрапейскім лайфстайлам?
— Горад Эль-Хубар, у якім я жыву, даволі просты. І адна з асаблівасцей жыцця ў Саудаўскай Аравіі — тое, што многія звычайныя нам забавы, музыка, алкаголь тут харам, гэта значыць пад забаронай. Нашаму чалавеку можа быць вельмі сумна, зусім няма чаго рабіць. А калі прыходзіць лета, удзень нават у выходны дзень асабліва не выйдзеш на вуліцу, каб прагуляцца ў 50-градусную спёку.
І сутыкаешся з праблемай: а чым увогуле заняцца? У мяне ёсць PlayStation — у тым ліку з яе дапамогай і ратуюся. Гэта насамрэч складаны момант, да якога цяжка адаптавацца. Не магу сказаць, што я канчаткова прызвычаіўся.
Як ратавацца ад таго ж выгарання ў такіх умовах? Трэнажорная зала некалькі разоў на тыдзень, таму што там ёсць басейн, там ёсць людзі, можна пагаварыць з трэнерам ды іншымі хлопцамі ў закрытым кандыцыяніраваным памяшканні. Часам я хаджу туды хутчэй дзеля кантактаў, чым для трэніровак.
Дарэчы, фітнес становіцца базавай неабходнасцю менавіта праз тое, што тут ты цэлы дзень знаходзішся зусім без руху. Альбо сядзіш у кватэры пад кандыцыянерам, альбо ў офісе пад кандыцыянерам, альбо ў машыне пад кандыцыянерам.
Кандыцыянер, дарэчы, у мяне дома працуе бесперапынна, але я па такой нагодзе асабліва не перажываю. Асабліва пасля Грэцыі з яе касмічнымі рахункамі за электраэнергію. Тут электрычнасць каштуе сапраўдныя капейкі.
— Вельмі. Гэта не для чырвонага слаўца або нейкай рэкламы: сапраўды, узровень бяспекі фенаменальны. Вы можаце забыць свой тэлефон, кашалёк, пачак грошай у грамадскім месцы, і дзе яны ляжалі, там і будуць ляжаць праз тыдзень, ніхто іх не кране. Або знойдуць і вам усё аддадуць. Нядаўна я быў у адпачынку, і калі прыляцеў у Неапаль, зразумеў, што трэба нанова вучыцца сачыць за сваімі рэчамі.
А вось водзяць мясцовыя, вядома, як вар’яты. За рулём паказваюць непрыстойныя жэсты праз шкло, лаюцца адзін на аднаго «бедуінамі» (тут гэта прыкладна як у Беларусі «калгаснікі»). Але ў астатнім гэта вельмі спакойныя, няспешныя людзі.
Яны не любяць спяшацца, гэта факт. У іх разуменні часу тое, што ў нас займае тыдзень-два — у іх гэта паўгода. А тое, што ў нас займае паўгода, у іх расцягнецца на пару гадоў. Асабліва востра гэта адчуваецца ў бізнесе.
— Ёсць шмат стэрэатыпаў пра тое, як у Саудаўскай Аравіі жывецца жанчынам. Што з гэтага міф, а што рэальнасць?
— Я ахвотна наймаю і працую з жанчынамі-саудзіткамі. Сёння ў нас у камандзе ёсць дызайнер і распрацоўшчыца. Мясцовая HR у нас таксама дзяўчына. Яшчэ была адна дзяўчына-распрацоўшчык, якая нядаўна пайшла ў іншую кампанію, саудаўскую. Усё гэта адбывалася абсалютна спакойна, без нейкага ціску: яна, як вольны чалавек, захацела памяняць трэк, ёй прапанавалі менеджарскую пасаду і большы заробак — яна і пайшла. Ёсць яшчэ дзяўчына — бізнес-аналітык, якая зараз заканчвае вучыцца і атрымлівае магістарскую ступень. Увогуле саудаўская моладзь мяне вельмі радуе: яны праніклівыя, цікавыя, разумныя, адукаваныя.
Адзінае, да чаго цяжка адразу прывыкнуць — гэта тое, што называецца нікаб. Складаны жаночы галаўны ўбор, які пакідае адкрытымі толькі вочы. І часам даводзіцца гадаць, хто менавіта перад табой, таму што твару не відаць зусім.
— А гэты дрэс-код не датычыцца жанчын-экспатаў?
— Я б сказаў, што дрэс-код для экспатаў не адрозніваецца ад таго, які выкарыстоўваецца ва ўмоўнай Беларусі. Зразумела, занадта адкрытыя строі тут не вітаюцца — але яны і ў беларускай бізнес-прасторы недарэчныя. Звычайны дзелавы касцюм.
Ні ў каго не выклікаюць пытанняў адкрытыя валасы, ад дзяўчат не патрабуюць накрываць галаву. Саудзіты да гэтага ставяцца даволі спакойна. Дарэчы, магчыма, самі дзяўчаты пракаментуюць гэта крыху інакш. Некаторыя з нашых калег, якія прыехалі, часам скардзяцца на тое, што ім аказваюць, скажам так, назойлівыя знакі ўвагі — звычайна гэта абмяжоўваецца нейкімі выкрыкамі з вокнаў машын.
Дарэчы, далёка не ўсе жанчыны-саудзіткі, нават калі яны замужам, надзяваюць поўны традыцыйны касцюм, які зачыняе абсалютна ўсё. Многія апранаюцца больш свабодна, лягчэй і прасцей. Часам можна сустрэць жанчын з адкрытымі рукамі, адкрытым тварам або адкрытай галёнкай. Хаця ўспрымаецца гэта прыкладна як аголеная кісць у пурытанскай Англіі.
Яшчэ адзін важны фактар, які варта ўлічваць — гэта гістарычнае падзяленне мужчын і жанчын, такая вось сегрэгацыя. Калі заходзіш у кавярню, бачыш, што дзяўчаты сядзяць асобна, мужчыны асобна.
Калі мужчына і жанчына ў адной кампаніі, гэта напэўна муж і жонка. Зайсці і сустрэць проста змешаную сяброўскую кампанію практычна немагчыма.
Яны з ранняга дзяцінства растуць асобна: хлопчыкі з хлопчыкамі, дзяўчынкі з дзяўчынкамі. І гэта настолькі ўкарэненая культурная звычка, што яна застаецца з імі назаўсёды. Нават тыя з іх, хто вучыўся ў ЗША або ў Еўропе, вяртаючыся сюды, будуць праводзіць час у аднаполых кампаніях.
— А гэта неяк уплывае на арганізацыю воркспейсаў у IT-кампаніях? Ёсць асобныя зоны для супрацоўнікаў і супрацоўніц?
— Так, першапачаткова наш офіс быў так арганізаваны: гэта сталы для супрацоўнікаў, гэта для супрацоўніц. Праўда, цяпер ён даволі пусты, многія працуюць дыстанцыйна. Але калі ёсць вытворчая неабходнасць, усе працуюць разам. У прынцыпе ўсё нармальна, вялікай праблемы ў гэтым няма.
— Як справы з мовай? Вучыце арабскую або ўдаецца абыходзіцца англійскай?
— Арабскую я спрабаваў вучыць, але ніяк не знайду добрага выкладчыка. Альбо дорага (300 рыялаў [каля $80] за гадзіну заняткаў), альбо якасць так сабе. Многія саудзіты англійскай асабліва не ведаюць, але звычайна гэта ўмоўныя таксісты і людзі без вышэйшай адукацыі. У IT-асяроддзі ўсё інакш. Нават да 2018 года (да адкрыцця краіны свету) саудзіты ўсімі сіламі стараліся адпраўляць сваіх дзяцей вучыцца ў Еўропу, ЗША або ў краіны таннейшыя — Малайзію, на Філіпіны. Там яны вучацца in English, таму IT-спецыялісты, як правіла, гавораць па-англійску выдатна.
— Што ў Саудаўскай Аравіі з інтэрнэтам і сувяззю?
— Telegram нармальна працуе. У WhatsApp нельга патэлефанаваць, але ён без праблем працуе як чат, і ім тут усе актыўна карыстаюцца.
У EPAM мы свабодна карыстаемся карпаратыўнымі інструментамі накшталт Microsoft Teams, усё працуе стабільна. VPN мне тут асабліва не патрэбны, таму што большасць сайтаў, дзе можна глядзець кіно або серыялы, адкрыты без абмежаванняў (у адрозненне ад некаторых еўрапейскіх краін). Хіба што ў працы часам VPN спатрэбіцца, у мэтах бяспекі.
— Вы кіруеце сваімі праектамі з дапамогай Agile-метадалогіі і выбудоўваеце самаарганізуючыяся інжынерныя каманды. Як гэтыя заходнія падыходы спалучаюцца з традыцыйнай саудаўскай дзелавой культурай? Яны не канфліктуюць між сабой?
— Я б сказаў, наадварот. Нашым хлопцам-саудзітам падабаецца працаваць з намі, таму што яны адчуваюць якасную розніцу. Усё ж тут IT ніколі не было галіной, якая, як некалі ў Беларусі, кіпела, бурліла і развівалася. Для Саудаўскай Аравіі гэта, хутчэй, трэнд апошніх некалькіх гадоў. Будаўніцтва — так. Нафтаздабываючая галіна — так. А IT заўсёды было нечым сугуба дапаможным. Зразумела, інжынерная культура, якая ёсць у EPAM, моцна перавышае тое, з чым сутыкаліся мясцовыя хлопцы дасюль. А для нас Scrum і іншыя Agile-метадалогіі — гэта ўжо даўно стандарт. Мы нават не задумваемся пра гэта, гэта досвед, які ўвайшоў у мышцы.
Мясцовыя хлопцы, калі мы ім нешта расказваем пра Agile, спачатку кажуць: «Так, мы нешта пра яго чыталі, бачылі, але нічога не разумеем». А мы ім нават нічога асабліва і не тлумачым. Нашы праектныя менеджары, нашы scrum-майстры, нашы інжынеры проста працуюць па Scrum — там жа няма ніякай магіі. А хлопцы проста прыцягваюцца, працуюць па падабенстве, разумеюць, што да чаго і навошта. І калі яны бачаць, як гэта рэалізуецца, ды яшчэ і дае вынік — ім гэта вельмі падабаецца. Яны хутка перастаюць спрачацца пра тое, добры або дрэнны Agile, і ўсе пытанні здымаюцца.
Хаця, вядома, у культуры мясцовая арыстакратычная вертыкаль, асабліва калі мы камунікуем з замоўцамі, вельмі выразна адчуваецца.
— Наколькі ўвогуле прэстыжныя сярод мясцовых IT-прафесіі? Хто ідзе вучыцца на такія спецыяльнасці?
— Ёсць такі стэрэатып, што ўсе саудзіты вельмі багатыя. На самай справе для многіх з іх праца — гэта неабходнасць. Так, сярэдні даход у долларах у іх часта можа быць вышэйшым, чым у еўрапейцаў. Але працаваць трэба, таму што іншых грошай, акрамя заробку, у іх у сям'і можа і не быць. Калі яны падрастаюць і вырашаюць запусціць нейкі бізнес, яны могуць атрымаць каласальную падтрымку ад дзяржавы. Але сказаць, што кожны тут нараджаецца з чамаданам грошай… Гэта, вядома, не так.
IT цяпер успрымаецца ў Саудаўскай Аравіі як суперпапулярная, трэндавая прафесія. Гэта непасрэдна звязана з праграмай Saudi Vision 2030, абвешчанай спадчынным прынцам Мухамедам ібн Салманам. І ледзь не краевугольны камень гэтай праграмы — ШІ-тэхналогіі і саудаўскі штучны інтэлект. Таму ў іх ёсць, напрыклад, кампанія Humain, якая займаецца стварэннем фізічных дата-цэнтраў і распрацоўкай прыкладанняў на аснове ШІ.
Ёсць кампаніі, якія робяць софт для «разумнага горада», адсочваюць трафік, коркі, таксі…
Ні ў кога няма сумненняў, што IT — гэта крута. Тут ёсць інжынеры, якія выйшлі з вельмі багатых, прагрэсіўных сем’яў. Ведаю распрацоўшчыка, у якога стрыечныя браты і дзядзькі займаюць пасады на ўзроўні міністраў і намесніка міністраў.
Даведка devby: у 2026 годзе па дадзеных labeeb.ae сярэдні заробак распрацоўшчыкаў-джунаў у Саудаўскай Аравіі складае 8–12 тысяч рыялаў ($2100–3200) у месяц. Для мідлаў гэта 14–20 тысяч рыялаў ($3700–5300), для сеньёраў 22–32 тысячы рыялаў ($5800–8500), а для пазіцый узроўню лідаў і вядучых архітэктараў — 35–55 тысяч рыялаў ($9300–14 600).
— Наколькі нормы паводзін людзей у Саудаўскай Аравіі адрозніваюцца ад тых, да якіх прывыклі мы? І ці цяжка вам было да гэтага прызвычаіцца?
— Здзіўляе, вядома, іх стаўленне да будучыні. Ёсць такое распаўсюджанае меркаванне: калі вам у арабскім свеце сказалі «іншаалах» [калі на тое будзе воля Алаха] — то ўсё, забудзь, нічога не зробяць. Насамрэч гэта не так. Калі ты, напрыклад, кажаш: «Ну ўсё, пакуль, пабачымся заўтра ў 9 у офісе», табе зразумела, што так і будзе. А саудзіт адкажа: «Іншаалах». Гэта настолькі шчыльна ўключана ў іх побыт, што пра ўсё, што датычыць будучыні, яны абавязаны так сказаць. Спачатку гэта, вядома, раздражняе: навошта кожны раз пра гэта казаць? Але вось настолькі шчыльна яно ўплецена ў іхнае жыццё.
Або, напрыклад, садзіцца саудзіт у машыну і перад тым, як яе завесці, вымаўляе: «Бісмілях!» [у імя Алаха!]. І толькі потым паварочвае ключ. Калі ты ў першы раз гэта бачыш, думаеш: што здарылася? Чаму для іх гэта важна? А важна таму, што яны сапраўды да сваёй рэлігіі, да іслама, ставяцца вельмі трапятліва.
Асабліва добра гэта відаць у месяц Рамадан. Па сутнасці, гэта той жа пост, што і ў іншых рэлігіях. Але калі ў нас мала хто строга посціцца, для іх гэта цэлы месяц сур’ёзных выпрабаванняў. У гэты час увесь дзень, пакуль свеціць сонца, ім нельга нічога есці і піць. Гэта прыкладна 12 гадзін, пасля якіх ужо можна сесці і паесці. У Саудаўскай Аравіі гэта не проста традыцыя, гэта замацавана на заканадаўчым узроўні. Нас гэта датычыць у тым сэнсе, што ў Рамадан усіх працадаўцаў абавязваюць абмяжоўваць працоўны дзень шасцю гадзінамі. Таму што цяжка цэлы дзень не есці, не піць і працаваць.
— А прыезджым трэба выконваць гэтыя нормы?
— У гэтых адносінах мясцовыя дзеляцца на дзве групы. Адны кажуць: «Мне цяжкавата глядзець, калі ты ясі і п’еш ваду. Таму, калі ласка, або рабі гэта там, дзе я не бачу, або не еш і не пі ўвогуле». А ёсць больш прагрэсіўныя хлопцы, якія разважаюць так: «Слухай, гэта мой выбар — посціцца. І я не маю ніякага права патрабаваць ад іншага чалавека рабіць тое, што не з’яўляецца яго рэлігійным абавязкам».
Таму што ўвогуле наязджаць на іншага чалавека і патрабаваць ад яго тое, што ён рабіць не павінен — гэта харам. А ў Рамадан — гэта наогул дзесяціразовы харам.
Сустракаюцца людзі, якія могуць зрабіць заўвагу, але гэта рэдкасць. З другога боку, мы самі стараемся ставіцца да гэтага з павагай. Ведаючы, што чалавек цэлы дзень не есць і не п’е ваду (мне здаецца, у такім клімаце гэта нават цяжэй, чым не есці), ты проста стараешся яго не правакаваць.
— Вы ўжо два дзесяцігоддзі ў IT. І за гэты час паспелі папрацаваць у Беларусі, Тайландзе, Грэцыі, Саудаўскай Аравіі. Дзе вы адчувалі сябе максімальна на сваім месцы?
— Пасля ўсіх вандраванняў магу сказаць шчыра: камфортней за ўсё мне было ў Беларусі. Камфортней, чым там, мне не было ніколі.
— Як выглядае ваша легалізацыя ў Саудаўскай Аравіі?
— У мяне цяпер часовы від на жыхарства, які непасрэдна звязаны з працоўным кантрактам, ён называецца ікама. Ёсць яшчэ так званая прэміумная ікама — статус, які дазваляе жыць і працаваць у краіне без прывязкі да канкрэтнага працадаўцы. Але для яе атрымання трэба быць каштоўным спецыялістам і пражыць у Саудаўскай Аравіі пяць гадоў.
Стаць падданым саудаўскага кароля таксама тэарэтычна можна — калі вы Крышціяну Раналду, доктар навук, звязаны з нейкімі запатрабаванымі тэхналогіямі, або ўнікальны, вельмі каштоўны спецыяліст. Гэта адзінкавыя выпадкі на ўсю краіну. У мяне ёсць знаёмыя іарданцы, якія літаральна выраслі тут і пражылі ўсё жыццё. І пры гэтым яны, як і я, жывуць са звычайнымі ікамамі, а шанцаў атрымаць паўнавартаснае грамадзянства няма нават у іх дзяцей. Не дай бог што — і ўсё, збірай чамаданы і едзь у Іарданію.
— Не плануеце вярнуцца?
— Праблема вельмі простая: для мяне там цяпер папросту няма працы майго профілю. Калі я вярнуся, перада мной адразу паўстане пытанне: чым зарабляць на жыццё?
Мая цяперашняя праца патрабуе так званай онсайт-прысутнасці. Ёсць людзі, якія мараць: «Хачу працаваць на Саудаўскую Аравію, але дыстанцыйна». Тыя ж распрацоўшчыкі так могуць. А менеджарам, асабліва праектным менеджарам, якія камунікуюць наўпрост з замоўцамі, даводзіцца быць тут фізічна, каб бачыць кліента жывьём. Гэта ключавая асаблівасць працы не толькі з саудзітамі, але і з арабскім светам у цэлым. Яны лепей ўспрымаюць чалавека, калі бачаць яго асабіста, ціснуць яму руку, п’юць з ім каву, размаўляюць жыўцом.
Рэлацыраваліся? Цяпер вы можаце каментаваць без верыфікацыі акаўнта.
"Это не для красного словца или какой-то рекламы: действительно, уровень безопасности феноменальный. Вы можете забыть свой телефон, кошелёк, пачку денег в общественном месте, и где они лежали, там и будут лежать через неделю, никто их не тронет. "
Там буквально, по закону, за воровство могут руку отрубить.
Именно. В Китае похожая история: забудешь телефон или кошелёк – они спокойно пролежат на месте, а если всё-таки украдут, человека быстро найдут по камерам.
Но такая почти абсолютная безопасность оплачивается высокой ценой: общей несвободой, тотальным наблюдением за людьми и ощущением, что нельзя даже нормально вздохнуть без контроля и присутствия полиции на каждом шагу.
Карыстальнік адрэдагаваў каментарый 10 ліпеня 2026, 12:12
Прикольно, в ЕС и Британии все так же, только нет ни свободы, ни безопасности :)
У подзаборной пропаганды забыли спросить, как живётся в местах, где она они разу не бывала.
Поговори, поговори пока можешь:) скоро будешь комменты по паспорту писать:)
Так на твоей родине уже только по паспорту комменты. Без регистрации через телефон(т.е. подтверждение личности, т.е. читай паспортные данные) невозможно комментировать даже на всем исвестных форумах.
Или ты настолько Дибил что до сих пор этого не понял?
Алё, проснись. Усатый это уже давно ввёл. Ещё в году наверное 2021, после протестов...
Карыстальнік адрэдагаваў каментарый 10 ліпеня 2026, 21:03
Если ты на серьезных щах сравниваешь внутренние правила модерации на отдельных форумах и закон, который обяжет предоставлять идентификацию абсолютно для всех соц сетей, то у меня для вас плохие новости, это вы дебил-с, причем клинический :)
Скинь ссылку хоть одного ресурса который живой и доступен в РБ и при этом не нужен номер телефона для того чтобы оставлять комментарии.
И так же скинь ссылку на соц. сеть белорусскую в которой не нужен номер телефона.
Я понимаю что ты не скинешь. Но мне даже интересно стало, может я чего-то не знаю...
А если не скинешь, значит дибил ты)))
И так же скинь ссылку на соц. сеть белорусскую в которой не нужен номер телефона.
Я понимаю что ты не скинешь. Но мне даже интересно стало, может я чего-то не знаю...
А если не скинешь, значит дибил ты)))
Ты предлагаешь менеджерам, которые крадут деньги своих работяг и которых защищает Яна Пильник, отрубить руку за воровство? Ну, может быть...))
Карыстальнік адрэдагаваў каментарый 10 ліпеня 2026, 12:47
Постойте, вы хотите сказать что строгость и неотвратимость наказания работают лучше, чем исправительная система основанная на сострадании и поддержке преступнику? Да ну, быть такого не может
Так, внимание всех. У нас в комментариях появился ещё один дибил))
Это тот, что не понимает сарказм если нет соответствующих хэштегов? :)
Конечно, сарказм в сарказме прямо))
Так, внимание всех. У нас в комментариях появился ещё один дибил))
как-то в РБ я оставил кошелек в машине на передней панели, аккурат под лобовым стеклом, вдобавок забыв её запереть. Машина простояла несколько суток на улице, в районе Казинца и с ней не произошло ровным счетом ничего, как и с кошельком. И руки у нас не отрубают, вот так-то
Потому что все знают ваш развод ментовский))
Не представляю, ради какой работы можно жить отдельно от семьи. Командировки - нормально, но видеть близких только в отпуск странно, начинаешь сомневаться, семья ли это вообще и есть ли там брак.
Работа меняется, а семья остаётся, поэтому уезжать и фактически бросать её в Киеве или Европе для нормального человека неприемлемо. Кажется, там просто особый формат отношений.
Запрет на алкоголь вряд ли проблема для человека в здравом уме. В ЕС отдел безалкогольного пива, виски, вина, коньяка уже сравним по размеру с алкогольным - люди постепенно отказываются от привычки пить и выходят из этой матрицы.
Карыстальнік адрэдагаваў каментарый 10 ліпеня 2026, 12:09
мне вот коллега рассказал какое классное безалкогольное вино научились делать. По его совету взял бутылку, то ли 15, то ли 20 евро, почитал как там спирт вытягивают через охлаждение, сохраняют вкус и всякое такое. Впечатление осталось, что жалкое подобие обычного вина за 5 евро. Так что больше к этой теме возвращаться точно не собираюсь.
А проблему несладких безалко газированных напитков (а то вино/пиво каждый день, конечно, можно, но как-то неправильно) решил тем, что начал сам делать квасы - фруктовые и хлебные, на закваске или с дикими дрожжами, как настроение, в общем. Возни там оказывается немного, а получается лучше всего того, что могу в магазине найти.
Квасы это классная тема, и дома делать легко, нужно, правда, несколько дней подождать, пока брожение пройдёт.
да. Только пришлось разбираться путем проб и ошибок что к чему. В интернетах столько фигни безо всякой рефлексии что к чему - как обезьяны обряды проводят с нулевым пониманием. Хорошо, что я пивом и хлебом тоже занимался )
не скажу за вино, но являюсь практикующим любителем неалкогольного пива - хороших (субъективно) вариантов в РП сейчас превеликое множество, а что еще замечательнее - начинают появляться варианты 0 alco 0 kcal, мой фаворит - Lech Fit (со вкусом грейпфрута) совершенно несладкий и некалорийный напиток, Okocim выпустил линейку 0/0 - доступна в жабке как и Heineken Ultimate 0/0, если хочется пивного аромата и без горечи - тогда Birra Moretti bez alko топчик и Corona Cero
я не люблю вкус пива сам по себе, без алкоголя, а евролагеры вообще воспринимаю как 3-й сорт - не брак, лишь бы холодное. С добавлением фруктового чего-нибудь - могло бы быть ок как б/а напиток, но там засада с двух сторон. С одной стороны, такие напитки надо подслащать, чтобы потребитель не разбежался. В силу разных причин, для этого любят использовать подсладители (особенно в Польше, где их сейчас суют абсолютно везде из-за "налога на сахар"), чей привкус меня бесит. С другой стороны, если полагаться на сахар, то среднепотребительский вкус требует эквивалента что-то около 4 ложечек на стакан чая - конская доза, почти фанта какая. Так что на круг - вообще не мое, хотя иногда радлер какой пью.
А с собственным квасом могу регулировать сладость как угодно, с закваской еще и молочнокислых бактерий наплодить - сплошные пробиотики и польза организму, а не эта вот ваша химия ) Я бы и рад аутсорсить и с радостью покупал бы, но коммерческие напитки на полках очень расходятся с моими желаниями, увы.
Сладкие - буэ. Попробуйте ksiazece zlote pszeniczne zero, Stella Artois 0.
Но мой топ - Karmi Mrożona Kawa (да и просто вся линейка Karmi офигенская). Не сладкое, не горькое, много тёмных сортов.
вот смотри что они делают https://www.carlsbergpolska.pl/products/karmi/karmi-mrozona-kawa-0-0-en/ :
4,5 г сахара на 100 г. Это менее, чем в 2 раза меньше, чем в фанте в Германии (а немецкая фанта считается "несладкой" на фоне других стран), примерный эквивалент 2.5 чайных ложечек на стакан.
но это еще не все, в ингредиентах имеем - sweetener: steviol glycosides from stevia, который придает неповторимый химозно-металлический привкус (по крайней мере, я такое чувствую). Сразу сахар и подсладитель - худшее из 2-х миров - польская специфика.
почему это всё? потому что средний поляк без сладости будет пить только а-ля "пиво" или воду, а иначе хрен. Это общее правило для всех "прохладительных" напитков, реально несладких (кроме б/а пива без добавок) на полке найти просто невозможно. Более того, подстраиваясь под вкус потребителя даже всякий слабый алкоголь (типа "сидров" от Сомерсби) делают сладким, хотя оригинал во Франции, как правило, брют.
вот такая петрушка. получается, хочешь сделать хорошо - сделай сам. Могу еще про хлеб рассказать и зоопарк там )
4.5 г на 100 г - это очень и очень мало сахара. В йогуртах по 10+, а в милкшейках по 50 г на 300 мл.
Говорю, как человек, следяющий за здоровьем больше, чем за состоянием банковского счёта и имеющий идеальные анализы и ИМТ в конце 4-го десятка.
С одной стороны вы всё верно пишете. С другой - сейчас для Беларуси такая форма семейных отношений если ещё не один из вариантов нормы, то уж точно не диковинка. Сколько народу подалось в дальнобойщики и пашет сечас трёхмесячными каденциями за относительно большие по беларуским меркам зарплаты, возвращаясь к семье 4-5 раз за год, ни один Белстат честно не расскажет.
И да, конечно, далеко не каждая семья выдерживает такое испытание.
трехмесячными? мой тесть бомбит каденции по 6 месяцев - и фактически проводит дома менее месяца в году, мне его жаль - хороший мужик, но что делать - нужно обеспечивать неработающих жену и дочь (не мою супругу). Боюсь представить, что будет, когда здоровье начнет подводить
Я могу понять для РБ, но тут человек живёт далеко не в РБ. Семья в ЕС, а он айтишник, а не дальнобойщик и найти хорошую работу в ЕС - как 2 пальца об асфальт.
Увы, он захотел уехать и оставить семью без видимых на то поводов.
Возможно, есть вторая семья уже где-то.
а какой размер отдела всякого рода надувных женщин и как оно вам в сравнении с натуральной, если конечно вообще доводилось?
Автор написал - там карьера, перспектива и конечно деньги (налог ноль). С этим ясно. Возможно автор лукавит про ракеты над Сауди которые пугают семью - скорее всего компания не отплачивает учебу ребенка и филиппинку как няню. Без этого международные школы много стоят - и жить в ранге 25C - 50С с детьми где воздух никак не пахнет и песок покрывает телефон за 10 минут на улице - непросто. Нет будущего тоже - если у семьи есть возможность жить в Европе - это плюс, пока папа зарабатывает им на жизнь.
Сейчас 2026 год и уже давно прошли времена, когда за хорошей работой надо было уезжать в другую страну. Работай на американскую компанию хоть с пляжа на Бали. Но автор под вымышленными предлогами решил уехать и кинуть семью. Я почти уверен, что где-то припрятана вторая семья.
Автор написал - там карьера, перспектива и конечно деньги (налог ноль). С этим ясно. Возможно автор лукавит про ракеты над Сауди которые пугают семью - скорее всего компания не отплачивает учебу ребенка и филиппинку как няню. Без этого международные школы много стоят - и жить в ранге 25C - 50С с детьми где воздух никак не пахнет и песок покрывает телефон за 10 минут на улице - непросто. Нет будущего тоже - если у семьи есть возможность жить в Европе - это плюс, пока папа зарабатывает им на жизнь.
Безалкогольныые версии исконно алкогольных напитков это для одних выход из матрицы, а для других вход. Если человек не употреблял никогда, ему в голову не придет ничего из этого пить "ради вкуса", мне так кажется.
я употребляю безалкогольное пиво после тренировок и на посиделках, когда хочется чего-то газированного и освежающего, при этом не приторно сладкого
интересно, а что за проблемы с греческой кухней? Они же тоже мясо любят, баранина там весьма. Или специй не хватало?
Интересно, удалось выменять у аборигенов акции ЕБАМ на виллу с бассейном?
я просто не люблю поднимать сахар на пустом месте только по причине "большинство покупателей любит сладкое", особенно в базовых продуктах, потребляемых регулярно, а не от случая к случаю. Это помимо того, что сахар/фруктово-овощные добавки нередко тянут за собой загустители и эмульгаторы, которые может и не то, чтобы прямо вредны, но точно не являются необходимыми за пределами продления жизни на полке.
4.5 г на 100 г - это не "мало", а "средне", и только потому, что сладость добили заменителем, без зама было бы 8+ г. Даже в таком виде стакан напитка закрывает треть-четверть суточной рекомендуемой нормы сахара (я в курсе, что "норма" понятие растяжимое и регулярно пересматривается, но тем не менее как точка отсчета). Что в йогурты (опустим, что оригинальный йогурт сахара вообще не содержит) и милкшейки его пихают еще больше - не меняет ничего.
Так долго держался, и опять релапс? Флэшбэки преподов из универа? И даже рекурсивная ии-разработка через спецификацию больше не помогает?