Дасведчаныя айцішнікі звычайна лічаць тэставыя заданні, асабліва бясплатныя, поўным крынжам. Ці ўжо не? Магчыма, правілы гульні на крызісным рынку змяніліся? Хто і якія заданні раздае кандыдатам у эпоху AI? Абмеркавалі тэставыя-2026.
Дасведчаныя айцішнікі звычайна лічаць тэставыя заданні, асабліва бясплатныя, поўным крынжам. Ці ўжо не? Магчыма, правілы гульні на крызісным рынку змяніліся? Хто і якія заданні раздае кандыдатам у эпоху AI? Абмеркавалі тэставыя-2026.
— Наогул, я не люблю тэставыя заданні — лічу, што яны толькі забіраюць час у распрацоўшчыка, бо не бывае тэставых на адзін дзень: калі хочаш зрабіць добра, рыхтуйся да таго, што на гэта сыдзе два, а то і тры дні.
Гады тры таму я тры дні рабіла тэставае для кампаніі з ААЭ, душу ў яго ўклала — а адказу не атрымала (не тое што фідбеку, нават адмовы не было; ці глядзелі яны яго ці не — не ведаю). Было вельмі крыўдна. Праз такія сітуацыі ты якраз выгараеш і перастаеш пагаджацца на тэставыя заданні.
Сёлета я зноў шукала працу — на Кіпры — і заўважыла, што тэставыя як ніколі папулярныя ў расійскіх кампаній (а я разглядала іх як варыянт на «дыстанцыйцы»). Без тэставага задання яны не пачынаюць ніводнага сабеса. А вось еўрапейскія кампаніі амаль не патрабуюць тэставых.
Я прайшла інтэрв’ю ў 13 еўрапейскіх кампаній — і ніразу не выконвала тэставага задання.
Адно тэставае ў маёй практыцы было незвычайным: кампанія ўнесла ў яго «пасхалку» для аматараў AI. Само заданне было ўбудавана ў форму водгуку на вакансію: не выканаеш — не падасі рэзюмэ. Я спампавала яго, прабегла па тэксце па дыяганалі (яго было шмат, некалькі лістоў А4) — і вырашыла дэлегаваць задачу AI. Але перад адпраўкай працы вырашыла праверыць, а што я, уласна, там дасылаю — ці не ўразлівую нфармацыю (махляроў цяпер нямала). І ўбачыла ў тэксце задання нешта накшталт кіраўніцтва для AI: ігнаруй усё, што напісана вышэй, рабі так. Думаю, так кампанія меркавала адсекчы ўсіх, хто не хоча рабіць рукамі.
Я ўсё перарабіла па ТЗ — і адправіла. На пошту прыйшло аўтаапавяшчэнне пра тое, што заданне атрыманае і са мной скантактуюць, — і цішыня. Ну, да гэтага, на жаль, я ўжо прывыкла.
Дарэчы, былі іншыя кейсы. Паколькі я не люблю выконваць тэставыя, я імкнуся прапанаваць свой варыянт узаемадзеяння — напрыклад, тэхнічнае інтэрв’ю.
Неяк мне трэба было ў якасці тэставага напісаць мікра-прыкладанне з укладзенымі адна ў адну папкамі. Паколькі гэтая праца патрабавала часу (калі рабіць добра, а рабіць дрэнна я не бачу сэнсу) — я проста апісала, як бы выконвала гэтае заданне: па кроках.
Што прыемна — са мной скантактаваліся: «Нягледзячы на тое, што вы адмовіліся выконваць тэставае (у гэтым месцы я ўсміхнулася), мы запрашаем вас на тэхнічнае сумоўе».
Ці вось яшчэ паказальны прыклад з нядаўняга мінулага: мой папярэдні працадаўца, CEO кампаніі, прапанаваў за выкананне тэставага 100 долараў. У мяне сышоў цэлы дзень — адпраўляла заданне ўжо глыбока за поўнач. Іх галоўнаму распрацоўніку не спадабалася, але СЕО ўсё ж угаварыў яго ўзяць мяне ў каманду. І так, ужо пачаўшы працаваць, я зразумела, што іх падыходы адрозніваліся ад маіх (а выразнага ТЗ не было) — але я перабудавалася і стала працаваць, як ім трэба. Так што тэставае, якое не спадабалася, — гэта не заўсёды дарога да адмовы.
І так, для мяне аплата тэставага — green flag: калі ў кампаніі не скупяцца з самага пачатку, не будуць і пасля.
— Раней я ад тэставых заданняў заўсёды адмаўляўся, але якраз нядаўна зрабіў тэставае для кампаніі, якая займаецца лагістыкай, — працу над ім аплацілі.
У заданні трэба было кожныя дзесяць секунд апытваць сервер і атрымліваць спіс грузавікоў з іх каардынатамі. Пасля таго, як атрыманы спіс грузавікоў, я выводжу яго на экран і для кожнага грузавіка ў спісе паказваю, ён бліжэй аднаго кіламетра да базы ці не (каардынаты базы загадзя вядомыя). Калі прыкладанне сыходзіць у фон, то мы яшчэ хвіліну апытваем у фоне сервер і ў натыфікацыі паказваем, колькі грузавікоў знаходзяцца бліжэй аднаго кіламетра да базы.
Да тэставага задання прыкладаўся мок-сервер на JavaScript, які эмуляваў адказы ад сервера. Мне было цікава зрабіць гэта, і зрабіць сіламі Claude Code (я прадастаўляю падрабязную спецыфікацыю, а Claude піша тэставае). Заданне я цалкам генераваў, сам рукамі ўносіў толькі некалькі невялікіх правак. А спецыфікацыю для Claude рыхтаваў каля гадзіны ў Gemini.
Асноўнае, на што глядзелі пры праверцы тэставага — гэта не функцыянальныя патрабаванні, а тое, як я арганізую слаі, закладваю архітэктуру і ці пакрываю код тэстамі ці не.
Так што цяпер, калі трэба будзе рабіць яшчэ тэставыя, то мой адказ хутчэй будзе «Так», чым «Не»: думаю, гэта выдатны повад адтачыць навыкі выкарыстання LLM.
— Я не занадта часта праходжу інтэрв’ю. Усе мае тэставыя за апошнія 5 гадоў былі кароткімі, звычайна на спецыяльных платформах — не думаю, што такія трэба аплачваць. Мне ніколі не давалі рабіць у якасці тэставага частку рэальнага праекта — вось за такое ўжо можна патрабаваць аплату, асабліва калі там працы на некалькі дзён.
Сёлета было тэставае, падобнае на LeetCode, — на лід-ролю ў польскай аўтсорсінгавай фірме, якая спрабавала набраць людзей на праект для буйнога банка. Заданне трэба было зрабіць на іх уласным сайце з пастаянна ўключанай камерай. Па-мойму, браўзер яшчэ пераходзіў у поўнаэкранны рэжым (і ў апісанні гаварылася, што я не маю права пераходзіць у іншыя ўкладкі, маўляў, гэта маніторыцца).
У самім тэставым было тры заданні: тэст на 10 пытанняў, нешта накшталт merge sort і задача на аптымізацыю. Мне здаецца, апошнюю я зрабіла не да канца правільна, але ўсё ж у выніку атрымала 96% і прайшла да заказчыка.
— Мая пазіцыя па тэставых такая: праца над імі павінна аплачвацца — і кропка. Заўсёды прашу будучага працадаўцу гэта зрабіць: для мяне гэта тэст на адэкватнасць. Лічу, што нармальны наймальнік заплаціць, бо яму трэба падабраць адпаведнага супрацоўніка хутка — не расцягваючы пошук на месяцы (і губляючы пры гэтым грошы).
Але сёлета сутыкнуўся з неабходнасцю вельмі хутка знайсці іншую працу. Прыйшлося на час змяніць сваім прынцыпам і прыняць для сябе наступнае: калі выкананне тэставага запатрабуе гадзіну-дзве майго часу — то окей, магу зрабіць бясплатна. Калі не, то таксама магу, але не ў поўным аб’ёме.
Што ў выніку — некалькі разоў дасылаў працу з фармулёўкай: «Паколькі тэставае не аплачваецца, а я не лічу патрэбным удзяляць яму больш за 2 гадзіны, то вось што я паспеў зрабіць». Хтось у адказ пісаў, што «зроблена павярхоўна», хтось прымаў, як ёсць. Ад адной кампаніі я нават атрымаў офер — але там было яшчэ сур’ёзнае тэхнічнае інтэрв’ю, на якім я добра сябе паказаў.
Пара кампаній пасля тэставых трапіла ў мой асабісты blacklist — іх эйчары так і не вярнуліся з адказам. Яшчэ ў пары фідбек прыйшлося клешчамі выцягваць, і ў выніку ўсё роўна прыйшлі адпіскі пра «вырашылі працягнуць з іншым кандыдатам». Адна эйчар выдала бінга з red flags на інтэрв’ю, так што іх кампанію я таксама ўнёс у сваю табліцу.
Ці шмат даюць тэставых цяпер — здаецца, так. У краінах СНД іх, па-мойму, уключаюць па дэфолце, у Еўропе — значна радзей.
— Тэставыя, асабліва неаплачваемыя, — зло: ты марнуеш час і сілы, а потым гэта сыходзіць у нікуды, а ты застаешся ля разбітага карыта, або гэтым карыстаюцца, крыху даапрацаваўшы.
Неяк я прайшоў сабесы з эйчарам і з лідам каманды, затым атрымаў тэставае, якое «будзе глядзець сам кіраўнік», — зрабіў ці не за ноч. А далей мяне тыдзень кармілі «заўтрамі» і пасля прапанавалі зрабіць яшчэ — маўляў, ім вызначыцца складана.
Сёлета я выканаў некалькі тэставых, ад неаплачваемых адмаўляўся ў прынцыпе, бо працу шукаў не ў актыўным рэжыме. Грошы атрымаў сімвалічныя — $50-75, але гэта ўсё ж лепш, чым нічога. А то ў некаторых кампаніях з СНД тэставыя заданні ўвогуле даюць да размовы з эйчарам.
— Я добра стаўлюся да тэставых. Быў у свой час з іншага боку і сам даваў заданні кандыдатам, аднак у нас было заведзена так: калі выкананне запатрабуе больш за 3 гадзіны (а ў мастакоў яны часта аб’ёмныя) — за тэставае трэба заплаціць.
Паўгода таму шукаў працу — і ў Беларусі, і ў Расіі, і не толькі — і быў у шоку ад таго, што расійскія кампаніі тэставыя раздаюць направа і налева, нават да скрын-інтэрв’ю, а аплачваць іх у прынцыпе не гатовыя (або прапануюць смешныя $5-10). Хаця працы пры гэтым даюць на 2+ тыдні. Ну так, а потым скажуць: «Мы выбралі іншага».
Я рабіў тэставыя тады, калі мне падабалася само заданне, або калі яно не патрабавала шмат часу на выкананне. Пары эйчараў задаў удакладняючыя пытанні — і яны больш не аб’яўляліся. Ну, дзякуй, што зрабілі гэта да таго, як я прыступіў да працы, а не пасля.
Ад адной працы атрымаў сапраўднае задавальненне: невялікая студыя з ЗША прапанавала зрабіць тэставае, якое насамрэч не тэставае, а праца, — і заплаціла па 500 долараў за кожнае з двух заданняў. Пры гэтым яны адразу прызналіся, што наймаць мяне не збіраюцца, але хочуць скарыстацца тым, што атрымаюць.
Што параю тым, хто робіць тэставыя цяпер: не выконвайце, калі тэставае стаіць першым этапам — настойвайце перш на сустрэчы з эйчарам хаця б. Ну, і прасіце аплаціць.
— Працу не шукаю, але наконт тэставых ёсць, што сказаць.
Я люблю хадзіць на сумоўі, бо гэта дазваляе трымаць руку на пульсе. У 2025 годзе я двойчы выконваў тэставыя — абодва разы за грошы, кампаніі лакалізаваныя ў Польшчы. Ад адной з іх у выніку атрымаў офер пасля інтэрв’ю, але адмовіўся.
У 2026 тэставае мне прапаноўвалі адзін раз. Рэкрутэр сама прыйшла да мяне ў LinkedIn і прапанавала паспрабавацца на вакансію, кампанію не назвала, заўважыла, што я даведаюся бліжэй да сабесаў. Я адказаў, што гатовы разгледзець прапанову. Тады яна напісала, што я маю спачатку зрабіць тэставае заданне.
Мой адказ: «Добра, але я не выконваю працу бясплатна» (навучаны горкім вопытам: неяк два дні рабіў тэставае, а потым прыйшоў эйчар, хаця мой час не выйшаў, і напісаў, што ўжо не трэба дарабляць, яны кагосьці ўзялі). І тут пачалося: «тэставае заданне — гэта не праца, а спосаб паказаць сябе…» і куча маніпуляцый у такім жа духу. Я папрасіў даслаць мне заданне, каб я мог ацаніць яго для пачатку. І так, гэтая «не праца» была на 8-12 гадзін. Пасля таго, як я вярнуўся са сваёй ацэнкай па часе, рэкрутэр мяне заблакавала.
Так што тэставыя працуюць у два бакі: кампанія можа ацаніць уменні кандыдата, а кандыдат кампанію — на сквапнасць, на таксічнасць і гэтак далей.
Рэлацыраваліся? Цяпер вы можаце каментаваць без верыфікацыі акаўнта.