У Кітаі памёр 32-гадовы праграміст, які працаваў па 12-16 гадзін у дзень — пры гэтым ён узяў з сабой у рэанімацыю працоўны ноўт і атрымаў +1 працоўную таску ўжо пасля смерці.
Як і навошта перапрацоўваюць айцішнікі?
У Кітаі памёр 32-гадовы праграміст, які працаваў па 12-16 гадзін у дзень — пры гэтым ён узяў з сабой у рэанімацыю працоўны ноўт і атрымаў +1 працоўную таску ўжо пасля смерці.
Як і навошта перапрацоўваюць айцішнікі?
Мікалаю* 29 гадоў, ён працуе сісадмінам у адным з банкаў Мінска. На днях ён прайшоў выпрабавальны тэрмін:
— Я працую па 12-14 гадзін у суткі. Устаю ў 5 раніцы, у 6 — у транспарт. Дзве гадзіны ў дарозе, і працую. І назад гэтак жа. З выхадных — толькі палова нядзелі. Памер маёй зарплаты ад перапрацоўкі не мяняецца. Працаваць люблю, у мяне куча праектаў. Праўда, арганізм па ранках часам збаіць.
Senior Engineer Цімафей* раней працаваў на кампанію EIS, якая распрацоўвае софт для страхоўшчыкаў. Зараз яго працадаўца — невялікая прадуктовая кампанія з СНД:
— Мне зараз 32 гады, і ў рэжыме пастаяннай перапрацоўкі я працую ўжо каля 9 гадоў. Перапрацоўваю рэгулярна, бо баюся, што звольняць. І ёсць пастаянна адчуванне «трэба яшчэ папрацаваць, недастаткова сёння папрацаваў, трэба яшчэ крыху». Часам думаю, што недастаткова перформлю для свайго грэйда, а каб расці, трэба перформіць. А пасля працы яшчэ трэба б пачытаць — для працы.
Хоць разумею, што ў гэтым няма ніякага сэнсу, вынікі маёй працы часам проста выкідваюць. І часта ўзнікае думка, што няма сэнсу столькі працаваць, бо не мне ж ідуць усе дывідэнды.
Звычайна пачынаю вельмі моцна выкладвацца і працаваць больш звычайнага на выпрабавальным тэрміне. Першапачаткова думаю, што гэта часовая гісторыя. Потым гэта часткова ператвараецца ў звычку: хочацца хутчэй разабрацца ў сістэме, не выпадаць з узроўню каманды і наогул адчуваць сябе ўпэўненей.
Вядома, ёсць і больш прагматычныя прычыны для перапрацовак. Рынак зараз нервовы, вакол размовы пра аўтаматызацыю і ШІ. Плюс у мяне ўжо ёсць досвед сумоўяў, дзе HR-ы насцярожана глядзяць на кароткія перыяды працы і пачынаюць задаваць пытанні ў духу «чаму менш за два гады на месцы?»
У папярэдняй кампаніі перапрацоўкі практычна зніклі толькі пасля таго, як я добра вывучыў кодавую базу, зразумеў складаныя ўчасткі і прыняў, што некаторыя задачы аб’ектыўна патрабуюць больш часу. Ну і яшчэ я выпрацаваў ахоўныя меры і правілы, пра якія распавядаў вось у гэтым артыкуле (раздзел «Чэк-ліст ад айцішніка, які выгараў»). Але ў новай кампаніі старыя правілы перасталі працаваць.
Перапрацоўкі звычайна выглядаюць так: працоўны дзень расцягваецца амаль на ўвесь перыяд бадзёрасці, з перапынкамі толькі на сон і ежу. Часам магу выдаткаваць пару гадзін на працу ў выходоныя, але звычайна не больш за чатыры гадзіны, гэта ж не мой бізнес, каб жыць толькі ім.
Арганізм рэагуе на такі рэжым не лепшым чынам. Зрэшты, калі рабіць, як напісана ў маім UoP кантракце і кожную гадзіну траціць тэхнічныя перапынкі на зарадку, то нармальна. Зведваю складанасці са сном, толькі таблеткі дапамагаюць.
Цяжэй за ўсё не перапрацоўваць на задачах, для якіх выразна не апісаны вынік.
Суботняя раніца 29 лістапада 2025 года для 32-гадовага праграміста Гао Гуанхуэя пачалася рана. Увесь папярэдні тыдзень мужчына прыязджаў дадому не раней паловы дзясятай вечара. Аддзел, які ўзначальваў Гао, працаваў адначасова над некалькімі праектамі, дэдлайны па чатырох з іх прыпадалі якраз на гэту суботу — і працу прыйшлося ўзяць з сабой дадому.
Мужчына прымасціўся ў гасцінай, але амаль адразу адчуў сябе дрэнна. Жонка Гао выявіла яго, які сядзеў на падлозе і губляў прытомнасць. Яна вырашыла адвезці мужа ў бальніцу і здолела выцягнуць яго ў ліфт, каб спусціцца ў падземны гараж. Але там праграміст, які ўгаварыў яе ўзяць з сабой ноўтбук, каб папрацаваць у бальніцы, упаў на жанчыну і пачаў біцца ў канвульсіях. У справу ўмяшаліся відавочцы з ліку суседзяў, якія па чарзе рабілі мужчыну штучнае дыханне з масажам сэрца і выклікалі хуткую.
Па шляху ў бальніцу Гао, згодна з медыцынскімі запісамі, «шматкротна губляў прытомнасць», пасля чаго ўпаў у кому. У 9:46, калі Гао прывезлі ў клініку, ён ужо знаходзіўся ў стане клінічнай смерці.
Урачы змагаліся за жыццё праграміста, а ў яго аддзеле кіпела праца: як выявіла жонка, пакуль той знаходзіўся пры смерці, яго паспелі дадаць у новы працоўны чат.
Інтэнсіўная рэанімацыя працягвалася да 13:00, але аказалася беспаспяховай: мужчына памёр. Прычынай смерці ўрачы ўказалі сіндром Стокса-Адамса — стан, калі галаўны мозг раптам зведвае рэзкую нястачу кіслароду з-за вострых парушэнняў сардэчнага рытму. Але нават пасля гэтага камп’ютар Гао працягваў атрымліваць працоўныя паведамленні ад калег.
Позна ўвечары, праз восем гадзін пасля фактычнай смерці Гао яму ў чаце напісалі: «Ёсць тэрміновая задача на раннюю раніцу панядзелка: прадукт не прайшоў праверку, трэба яго выправіць».
Відавочна, менавіта хранічная перапрацоўка прывяла да сардэчнай недастатковасці Гао і яго смерці. Прынамсі, у студзені 2026 года стала вядома, што кампанія задаволіла заяву яго родных на кампенсацыю з нагоды смерці з-за вытворчай траўмы.
Гао Гуанхуэй стаў лідом у 2021 годзе ва ўзросце 28 гадоў, і за чатыры гады толькі адзін раз браў нядоўгі адпачынак, калі захварэў. Яго працоўны дзень часта працягваўся больш за палову сутак, а часам даходзіў і да 16 гадзін — тады ён вяртаўся дадому моцна за поўнач. Спрабуючы быць добрым кіраўніком, мужчына ніколі не прымушаў сваіх падначаленых працаваць у выходныя, калі не выходзіў на працу сам. І нават адпраўляў часам іх па дамах, дарабляючы працу за іх.
Рэгулярныя перапрацоўкі дакладна не дадаюць людзям здароўя, што чарговы раз пацвярджае прыклад працавітага кітайскага праграміста. Быццам бы гэта павінна быць зразумела ўсім — і, тым не менш, перапрацоўкі застаюцца часткай жыцця многіх айцішнікаў. Паглядзелі на падобныя «працоўныя подзвігі» вачамі людзей, якія вымушаны іх здзяйсняць.
Максіму* таксама 32 гады, але яго працоўны шлях выглядае значна больш звілістым:
— Я былы ваенны. Пасля пераезду з Беларусі ў ЕС працаваў шмат дзе, ад складоў да будоўлі. Зараз я працую на будоўлі як электрамантёр і электрык. Працаваць даводзіцца ад 10 да 12 гадзін у суткі, даход у сярэднім каля 7 тысяч злотых [$1900]. Калі менш працуеш, працадаўца скрыпіць зубамі, і заўсёды можна выляцець з працы.
На складах і прадпрыемствах выхадных амаль няма, бываюць начныя змены. На будоўлі крыху лягчэй, але ў суботу пажадана выйсці хаця б на 5 гадзін. Не павінен, але вельмі пажадана.
Усё гэта вельмі складана, хачу знайсці годную офісную працу. Калі гэта яшчэ было «модна», я вывучаў frontend-распрацоўку, даволі нядрэнна ўсё ішло. Вывучаў html/css/js і фрэймворкі. Крыж на гэтых планах паставілі пераезд, англійская і AI. Яшчэ я забаўляюся SketchUp/AutoCad і гэтак далей. Больш візуалізацыяй. У месяц атрымліваецца выканаць адзін заказ у гэтай галіне (раблю яго па начах). Калі раптам хтосьці можа дапамагчы з такой працай — буду вельмі ўдзячны.
Распрацоўшчыку Івану* 48 гадоў. Ён працуе ў Польшчы ў кампаніі з беларускімі каранямі, з офісам у ЗША. З узростам ён навучыўся спраўляцца са сваёй схільнасцю да перапрацовак:
— Пазіцыя ў мяне, хутчэй, сеньёрская, але я кантрактар, прададзены заказчыку больш за 10 гадоў таму. На LinkedIn пішу «сеньёр памідор», але мяне туды ніхто не прызначаў. Зараз лезу ў тэхліды, таму што «праграмавання ў краіне засталося на тры дні», а гэту вобласць AI забярэ некалькі пазней: розніца паміж кіраваннем агентамі і кіраваннем людзьмі, у прынцыпе, невялікая.
Перапрацоўкі ў мяне здараюцца часта. Нават пасля 30 гадоў у прафесіі я ўсё яшчэ люблю тое, што раблю, таму час ляціць незаўважна. Але я ўжо не хлопчык, таму завёў сабе Toggl, каб сачыць за перапрацоўкамі і спыняцца на 40h, так як авертаймы не аплачваюцца. Калі захапіцца, то часам к вечару серады мог бы «выбіраць» гэтыя гадзіны. Зараз стараюся моцна не вылазіць за 9-10 гадзін у дзень. Але калі заўважаю пераход у бясплатны авертайм, то кажу «стоп» і выкочваю ў пятніцу ў закат на ровары згодна з адпрацаваным часам.
Я і зараз магу працаваць гадзін па 12, але толькі ў панядзелак–аўторак. Потым крыху цяжэй. Выходныя стараюся выконваць, бо атрымліваў чароўнага пендаля за каміты ў выхадныя. Калі адпачынак удаецца памяняць на грошы — мяняю, калі не — бяру яго.
Я люблю праграмаванне, і добрая задача ў прынцыпе сама па сабе адпачынак. Высыпацца з гадамі стала некалькі цяжэй, бо бліжэй да паўцінніка любы гук ужо будзіць. Часам бывае, што працаваць увогуле не хочацца. Таму, каб не выконваць «закат сонца ўручную», выбіраюся ў лес на ровары. 50-60 кіламетраў звычайна дапамагаюць праветрыць мазгі. Самаадчуванне прыйшло ў норму, калі перастаў жэрці як не ў сябе, кінуў паліць і скінуў з 140 кг да 95. Але — дзенькі польскім булкам, цяпер зноў 110.
* — імя апавядальніка зменена
Релоцировались? Теперь вы можете комментировать без верификации аккаунта.
Не хочу обидеть, но звучит как психическое расстройство.
Больше всех в колхозе работала лошадь, но председателем она так и не стала.
если охота поработать и получить за это денег, всегда выгоднее взять второй проект/работу.
выгоднее всего взять 3 работы фултайм мидла, все таски выполняются вовремя. зп выше. Одни плюсы
20% усилий дают 80% результата
Вроде уже не дети малые, а ведут себя, как подростки.
Ваши переработки никому не нужны и приведут только к тому, что вам будут давать ещё больше работы.
Нет, не уволят, конечно, но про повышение можете забыть.
А когда начнутся проблемы со здоровьем в 35, вспомните, что никакие деньги и "стабильность" не вернёт вам нормальную жизнь.
Сочувствую
Пора становиться HR-ами. Зачем вам это программирование? ЗП такая же. Голова не болит из-за всяких там алгоритмов
Ну да, скажем так, начальство вас может больше иметь, т.к. по значимости в лице начальства вы всё-таки ниже. Но все равно проще. Так что бросайте вы дурное с этими дажави. Пускай там задроты работают за копейки))
Пользователь отредактировал комментарий 12 марта 2026, 12:18
У вас какой-то комплекс по поводу HR-ов. А ещё стереотипы об их зарплатах. Советую обратиться к специалисту. Поговорите со своим HR
А вам что, не нравиться когда люди которые не понимают начинают говорить всякий бред про вашу работу? Странно. Кто бы мог подумать?! Интересно понравится ли вам когда кто-то кто нихера не понимает в вашей работе начнет манипулировать вашей зарплатой? Очень интересно...
Пользователь отредактировал комментарий 12 марта 2026, 12:25
Я ж говорю: полное непонимание процессов. Я 20+ лет работаю в айтишке от большого энтерпрайза с 10к+ человек до маленьких стартапов пройдя путь от джуна до 2-го человека в компании после СТО и ВЕЗДЕ одинаково:
Рекрутеры никак не могут манипулировать вашей зарплатой. Вилку им спускают сверху. Ваши хотелки они согласовывают с финансами и нанимающими менеджерами. Нанимающие менеджеры также согласовывают это с финансами. И в конечном счёте на вашу зарплату влияет ваша настойчивость и желание добиваться.
Задача рекрутера отсеять на первом этапе весь шлак, а задача HR в компании убедиться, вы гребёте стабильно и не вызываете проблем окружающим. ВСЁ. За свою работу они зарабатывают в разы (5-10 раз!) ниже, чем синьор инженеры.
Каким образом HR имеет отношение к твоей зряплате? Можно поподробнее?
Ну допустим я тоже не муж твоей мамки официально
О, озабоченное дерьмо из щелей поперло...
Пшла вон, перхоть. Твоя вонь не интересна.
И я. А сколько еще нас?
И я там был, мёд-пиво пил 🤣🤣🤣
Так брательники ))
Мы все там были походу 😎
А я того типа помню 👍🏻
И тебя кажись тоже?
Здоров братка 🤝🤝🤝 Чё на выходных может опять к ней?
На этих *
Пользователь отредактировал комментарий 13 марта 2026, 12:12
Подваливай 👍🏻👍🏻👍🏻👍🏻👍🏻
И вина с собой прихвати!
Без базара 🤝
Почему ругаемся? Я вежливо начал )
HR, это своего рода козел отпущения или, если хочешь, груша для битья. Да, не HR устанавливает планку. Но HR делает все возможное чтобы эта планка стала в то место, на которое ей сказали стать. Поэтому отвращения к ним больше всего.
Но если ты заметил, я обычно не только HR упоминаю. Всегда стараюсь дописывать наших самых чЭсных бизнесменов.
Пользователь отредактировал комментарий 12 марта 2026, 21:14
Ну т.е. выполняет свою работу. Найти компании работника поумнее и подешевле.
Точно так же как и ты приносишь прибыль работадателю.
Речь вообще не об этом.
Вот, вот оно. Вот такой я реакции и ждал)))
Ты сейчас размышляешь как те силовики которые ебашили протестующих и говорили, ничего личного ребята, мы все лишь только выполняем приказ. Вы должны понимать...))
Но бизнесмены, это конечно же другое. Тут понимать надо...)))
Ты наконец таки уже определился, с Украины ты или из Беларуси?)
Некорректное сравнение. Гораздо ближе будет сравнивать их с продавцами алкоголя и табака. Ты их тоже ненавидишь? Или с разработчиками онлайн казино
Из Кабо Верде. Помогло?
Но ещё больше мерзости в данную ситуацию добавляет манипация доверием ИТэшников к этим самым бизнесменам.
Например правило недавнее в Польше ввели, что зарплату определяет сам кандидат, а не работадатель(там конечно же написано более официально, но смысл именно такой) Так этих сразу корежить начало. У них уже Польша плохая. Что называется колхозный менталитет. За копейку горло перегрузки. А в ОАЭ уже не перевезёшь, там бомбят. Узбекистан так никому и не зашёл... Остаётся показать что зарплата в Польше такая же малегькая как и в РБ(работая на кухню), поэтому все должны захотеть вернуться...
Ничего не понял. Кто кому чего показывает? Какой то набор слов. Можно на примере? Кто, где, кому и что показывает.
А он не соображает просто.
По телевизору президента показывают))
У меня много разных президентов показывают по ящику. И что?
У тебя я думаю всегда показывает два: пыпа и лыпа
Когда сказать нечего, то надо подумать за другого. Ну давай и я за тебя подумаю. А я думаю, что ты фанат Лукашенко.
Александра Григорьевича!
Минус премия за этот месяц...)
Пользователь отредактировал комментарий 14 марта 2026, 11:11
Ну поживешь месяц без премии.
А ты сколько поживёшь как считаешь?
СуаК, вот эта вот манипаляция с ЗП и другой бред который здесь выдумывают. Я не могу понять одного. Неужели тот кто это делает, реально думает что страна/нация/комьюнити(белорусов в Польше) может достичь кого-то успеха и развития когда все друг-друга пытаются наебать? Самое интересное что это все преподносится так, как будто западный мир так же работает.
Хм... А зачем работать в Польше на белконтору, если там тебя кинули? Да и контор с белорусскими корнями не настолько много.
Тупой )))
А куда они делись? В ОАЭ улетели?
Кто они? Выражай свою мысль яснее.
Если ты про белконторы, то иметь там большой отдел разработки просто невыгодно. Да, налоги там практически никакие. Вот только чтоб разработки туда поехали им надо платить минимум 5К зелени. Иначе те самые разработчики не вытянут цены в ОАЭ.
Продолжаем.
Айтишных контор с белорусскими корнями в Польше всего около 2%.
Это же надо искать работу именно в них, а не рассматривать остальные 98%. И ныть, ныть, ныть...
Где я писал что ищу работу в конторе с " белорусскими корнями". Я не ищу в них работу. Боже упаси.
Ты меня просто недопонял! Я пытаюсь отговорить других, чтобы там тоже не искали.
А то другие тупее тебя.
Судя по тому что ты пишешь, ты думаешь что другие тупее тебя...
Судя по тому, что я пишу, то я никого ни от чего не отговариваю. Потому что не считаю их глупее себя.
Ещё бы ты отговаривал. Разве бывает такое что клоуны, которые разводят на деньги своих жертв, могут одновременно отговаривать своих жертв от этого?
Подваливай 👍🏻👍🏻👍🏻👍🏻👍🏻
И вина с собой прихвати!
А вот и HR.
Боже упаси. Нет конечно. Но и наездов на них не понимаю. Они делают свою работу, а вы делаете свою.
У кого более собачья работа - большой вопрос.
Опыт давно говорит, что при планировании работы, особенно когда задание мутное, надо смело ставить время 2х-3х от того которое ты предполагаешь потратить при нормальной работе. В итоге так оно и окажется, потому что половину времени будешь беседовать с PM/UX выбиваю недостающую информацию для ТЗ, проводить кучу тупых и бесполезных митингов, на которых ничерта не решается, либо 2 часа решают вопрос в стиле прибить или прикрутить. И твое здоровье и личное время - только твоя личная проблема, всем работодателям на них начхать, если они могут тебя прогнуть и ты прогибаешься под овертаймы, тебя будут гнуть и без вазелина натягивать.
Миллион митингов - проблема кровавого энтерпрайза. Советую посетить какой-нибудь небольшой стартап. Офигеете от кол-ва работы и горящих дедлайнов.
Захочется потом сидеть на митингах и неспеша обсуждать отдельные методы и цвет кнопочек.
Мне хватило где-то первых 5 лет работы, чтобы задать себе вопрос "а в чём собственно суть профессионализма, если с опытом ты по-прежнему не умеешь спланировать свою работу так, чтобы 8 часов тебе хватало для её завершения". То есть для меня перманентный овертайм - явный признак непрофессионализма.
Всем соавторам статьи:
помнить, что после вашего ухода у вас, скорее всего, останется 0% от доли компании;
прочитать книгу / поговорить с LLM о базовых принципах и KPI менеджмента, и "браць не да галавы, а да ср...кi" все эмоциональные аспекты вопроса;
постоянно прокачивать свои скилы для себя, а не для похвалы, которая вас никогда не найдет и которая вам и не нужна -> утверждаться в своей объективной ценности для рынка, а не для конкретного работодателя -> с порога давать реалистичные эстимейты задачам и настаивать на следовании им несмотря на давление.
Выше уже написали: умножать добросовестно-оптимистичную оценку на 2-3, ибо работа в коллективе и неопределенность в целом несут риски. У вас есть скил игры, но в каждой новой карта все равно открывается постепенно - кто знает, что там. Чем опытнее становитесь, тем точнее эстимейты будут. А потом сами менеджерами станете, если захотите - и вот уже другая перспектива :)
last but not least: memento mori. Найм для жизни - не жизнь для найма.
Пользователь отредактировал комментарий 13 марта 2026, 23:54
Рабство нашей эпохи - добровольное.
Советую всем программистам постоянно улучшать английский язык или язык той страны, где вы работаете. Также советую расширять арсенал технологий в сторону в фулстэка, девопса. Ищите работу в госконторах и корпорациях, чтобы меньше работать и больше получать. Получайте сертификаты, изучайте новые технологии (AI, crypto), работайте на интересных инновационных open source проектах.