«У цябе апошні дзень». Перабраўся з аўтсорсу ў азіяцкі стартап (і на Філіпіны) — а там усё жорстка
Руслан працаваў у стартапе на Філіпінах каля 9 месяцаў.
Руслан працаваў у стартапе на Філіпінах каля 9 месяцаў.
Руслан працаваў у стартапе на Філіпінах каля 9 месяцаў.
— Год+ таму я працаваў на аўтсорс-кампанію з Мінска і стаміўся — страціў цікавасць. Вырашыў паспрабаваць свае сілы ў стартапе. Спачатку супрацоўнічаў з хлопцамі з Казахстана — месяцы два было прыкольна, але потым неяк ужо не тое.
І якраз у гэты час, скролячы перад сном стужку ў LinkedIn, я ўбачыў пост свайго будучага ліда — патрэбен інжынер з ведамі Databricks з рэлакацыяй у Паўднёва-Усходнюю Азію. Я падумаў: «Хм, цікава!». Ні на што асабліва не разлічваў: атрымаецца — добра, адмовяць — таксама не страшна.
Слова за слова — ён запрасіў мяне на суразмоўе. Чатыры этапы, але ўсё вельмі хутка: уклаліся ў два тыдні. Першы сазвон — знаёмства, затым — тэхнічнае інтэрв’ю з лайвкодынгам, мы на працягу гадзіны разбіралі адну задачу. Трэці колзванок — System Design, а чацвёрты — behavioral-інтэрв’ю з кіраўніком дэпартамента. Хаця насамрэч проста пагаварылі за жыццё.
Усе чатыры этапы суразмоўя праходзілі па-руску, бо гэта стартап, заснаваны выхадцамі з Расіі — і ўся каманда расійская.
Рэлакацыя была абавязковай, таму што прадукт, які рабіла каманда, — для Філіпін. Так, краіна небагатая (і часта займае топавыя пазіцыі ў розных антырэйтынгах), але ў гэты рэгіён шмат інвестуюць, і бізнес там нядрэнна ідзе.

Рэлакацыйны пакет уключаў авіяквіток і нумар у гасцініцы ў 20 хвілінах хады ад офіса — стартап аплаціў пару тыдняў пражывання. Далей я сцягнуў прыкладанне eTravel (філіпінскі электронны партал для ўезду, які замяніў папяровыя дэкларацыі), запоўніў там форму — нешта накшталт entry declaration (дарэчы, падобная працэдура і ў Кітаі), каб памежнікі прапусцілі. Ну, і ўсё.
У кампаніі ёсць сваё wiki — і там былі тэлефоны агентаў, з якімі можна было звязацца для пошуку кватэры. Адна з іх была рускамоўнай, астатнія — англамоўныя. Я напісаў некаму з іх у WhatsApp, у мяне ўжо было разуменне, на які бюджэт разлічваць пры арэндзе. Мне сказалі, што ў Facebook ёсць групы — там можна прыкінуць, што і пачым.
Далей я стаў пісаць рыэлтарам — на Філіпінах іх называюць брокерамі, хадзіць на прагляды. Ну, і за тыдзень дзесь знайшоў.
У кампаніі быў свой імміграцыйны афіцэр — ён дапамагаў з дакументамі. Так што сустрэўшыся з брокерам у аўторак, у наступны чацвер я ўжо ўехаў у сваё жыллё.
Варта сказаць, што на Філіпінах англійская — афіцыйная мова нароўні з тагальскай: у любой дзяржаўнай установе ты можаш павітацца па-англійску, і служачы табе адкажа. На англійскай не гавораць хіба што ў зусім глухіх вёсках. Ну, і пару разоў у мяне ўзнікалі цяжкасці ў таксі.
Я жыў у Метра Маніла — гэта вялікая агламерацыя, якая аб’ядноўвае 16 гарадоў і адзін муніцыпалітэт з агульнай насельніцтвам больш за 14 мільёнаў чалавек.
Спадзяваўся, што далучыцца сям’я — жонка з маленькай дачкой, — але яны не адважыліся, бо пералёт на Філіпіны займае каля 19 гадзін, і гэта вельмі цяжка, асабліва для малышкі. Я памятаю свой жудасны джэтлаг — як быццам мяне збілі напярэдадні.
Кватэра, якую я зняў, была на дваццаць дзявятым паверсе саракапавярховага дома. З вокнаў адкрываўся круты від. Сам раён лічыцца дарагім (Bonifacio Global City, city of Taguig), там жывуць альбо эксапты, альбо багатыя філіпінцы. Хаця сярод маіх суседзяў мясцовых жыхароў было ўсяго двое. У мяне нейкім чынам завязаўся смол-ток з суседам — ён айцішнік з Індыі, вечна стомлены.
Кватэра была невялікай — 43 м². Вокны ў ёй ніколі не адчыняліся — праз асаблівасці клімату. Таму заўсёды працаваў кандыцыянер (у горшай кватэры замест яго быў бы вентылятар).
Планіроўка такая: перадпакою няма (у нашым квартале ўсе хадзілі ў кватэрах у абутку, таму што на вуліцах вельмі чыста) — адразу кухня-сталовы пакой, зала і невялікая спальня. На кухні стаяла маленькая электрычная пліта і лядоўня, было яшчэ месца пад пральную машыну, але самой машыны не было — я кожныя два тыдні насіў свае рэчы ў laundry shop.

За кватэру я плаціў 35 тысяч песа — на той момант гэта было каля 650 долараў паводле курсу (цяпер долар у іх падрос, так што гэта крыху больш за 600 долараў). Але варта ведаць, што на Філіпінах жыллё часта здаецца паводле амерыканскай мадэлі: пры заездзе ты ўносіш дэпазіт за два месяцы і аплачваеш адразу два месяцы арэнды. Так што выходзіць адразу мінус 2,6 тысяч долараў.
Побач быў горшы раён — і там кватэры такога ж метражу здаваліся па 10-11 тысяч песа. Але затое ў нас было бяспечна: ідзеш па вуліцы — і праз кожныя некалькі метраў бачыш узброеных ахоўнікаў.
Мой дзень пачынаўся каля 6:00 раніцы — зарадка, душ, сняданак. У 8:00–9:00 я ўжо прыходзіў у офіс — і заставаўся там да 18:00–19:00. Рэжым у нас быў турбахудкасным, амаль усе хлопцы працавалі ў гіперфокусе, і гэта зразумела — стартап жа.
На абед мы выбіраліся кудысь у кафэ ці рэстаран — іх там шмат навакол. Дарэчы, вельмі зайшла мясцовая кухня.
На ежу выдаваў недзе 400-500 долараў у месяц. Добры абед у кафэ каштуе 10-12 долараў, сціплы — каля 5-6. А цэны на прадукты ў супермаркетах у дарагіх раёнах, як мой, такія, што гатаваць дома ненашмат танней. У краме я ў асноўным купляў садавіну (шмат садавіны), яйкі, каб зрабіць сняданак, макароны, ну і гарбату.
У нас было прынята пераапрацоўваць. Ужо праз тры тыдні лід сказаў: «Нешта павольна ідзе задача», — і я зразумеў: трывожны сігнал, трэба б напружыцца. Вылучыў выходны — усё зрабіў, на мітынгу мяне пахвалілі. Але прайшло яшчэ паўтара месяца, і я зноў пачуў: «Ай-ай! Што гэта з табой?» А я адзін дзень ездзіў у міграцыйнае бюро, і яшчэ два дрэнна сябе адчуваў — вось і выпаў крыху з графіка.
І так, варта сказаць, што ў нас у стартапе быў прыняты такі падыход: калі сеньёр за спрынт рабіў 20 джунаўскіх задачак, — то кампанія ацэньвала гэтага спецыяліста не як сеньёра, а як джуна. Так што трэба было яшчэ і адпаведныя свайму грэйду тыкеты закрываць. Неяк падчас перакуру я пачуў ад аднаго калегі, што ён за паўтара месяца працы скінуў 6 кг — так актыўна працаваў.
Але я гэта зразумеў не адразу, а з часам — пасля аўтсорса майндсэт быў крыху іншы. У нас пра метрыкі ніхто не гаварыў, лід проста раздаваў тыкеты — і працуй. Тут жа быў іншы рэжым, падпарадкаваны KPI, — і я зразумеў, што пачынаю выгараць, спрабуючы быць «далей, вышэй, мацней».
Гэта не выратавала мяне ад скарачэння. У нейкі момант я прыйшоў на працу, лід запрасіў мяне на размову. На сустрэчу прыйшоў яшчэ хэд і сказаў: «У цябе сёння апошні дзень». Гэтыя словы ўвялі мяне ў ступар: «Нічога сабе! А вы не маглі мяне загадзя папярэдзіць — калі ўжо зразумелі?»
Потым, калі я ўсё гэта адрэфлексаваў, я падумаў, што са мной паступілі яшчэ па-божаску: выплацілі мне кампенсацыю за звальненне.
Ну, і ўвогуле каманда ў мяне была добрая, з хлопцамі было прыемна працаваць і размаўляць. Тое, як яны дапамагалі мне першы час, як я прыехаў на Філіпіны, нагадала былых калег з EPAM.
Павандраваць па Філіпінах, на жаль, не атрымалася. Так, пару разоў я выбраўся ў суседнія гарады, а так — увесь час у адным раёне. Ды і не атрымалася б — праца займала ўвесь час.

Мой сябар і калега крыху паездзіў па краіне — дасылаў фота, прырода на Філіпінах захапляльная. Але вось фатаграфіі з нумароў — ну, так сабе: гасцініцы ў іх часта «стомленыя», у рэнавацыю не хочуць асабліва ўкладваць, а цэны ломяць высокія. Так што турысты аддаюць перавагу суседнім краінам — таму ж Кітаю ці В’етнаму.
А калі хтось і едзе на Філіпіны, то гэта ў асноўным выхадцы з Паўднёвай Карэі, Аўстраліі, ЗША і Японіі.
Мора — было відаць з акна. Яно прыкладна ў сямі кіламетрах знаходзілася ад майго дома, пляжы ў Манільскай затоцы непрыдатныя для купання — вада моцна забруджаная сцёкамі вялікага мегаполіса. Яшчэ ўздоўж берагавой лініі і вусцяў рэк жывуць сквотэры — то бок захопнікі. Зямля там дарагая, вось некаторыя і пабудавалі хацінаў — у надзеі, што потым дзяржава выкупіць гэтыя лачугі, і яны з барышамі ў свае вёскі вернуцца.
Метра Маніла знаходзіцца ў Ціхаакіянскім вогненным коле і стаіць проста на сістэме актыўных разломаў. Сейсмолагі рэгулярна папярэджваюць мегаполіс пра высокую рызыку разбуральнага землятрусу.
Я прыехаў у канцы сезону дажджоў, так што страшных ліўняў ужо не было, але на тэлефон час ад часу прыходзілі Orange Alerts. І так, бывала зімой устаеш раніцай, глядзіш у акно, а аблокі ўнізе, не ўверсе.
Давялося аднойчы сутыкнуцца з мясцовай медыцынай. У мяне падняўся ціск — і я звярнуўся ў клініку.
Варта ўдакладніць, што на Філіпінах ёсць муніцыпальныя шпіталі, дзе мясцовыя жыхары лечацца бясплатна ці за сімвалічную плату паводле праграмы PhilHealth. Але эксапты і турысты са страхоўкай звяртаюцца ў прыватныя клінікі і шпіталі. Вось і я прыйшоў. Мяне зарэгістравалі, паставілі ў чаргу і сказалі: «Слот будзе праз два гадзіны». Мае пачуцці, відаць, адбіліся на маім твары, таму што яны дадалі: «Не хвалюйцеся, вы жывыя, і гэта галоўнае». Я не стаў чакаць у клініцы — пайшоў дадому, потым вярнуўся на чэк-ап.

Паколькі ў мяне была страхоўка ад кампаніі, я ні песа не заплаціў. Але мне здаецца, што не будзь яе, чэк-ап абышоўся б мне нятанна.
Філіпіны як рэгіён развіваюцца, сюды прыходзяць інвестыцыі. Але мясцовыя айцішнікі тут аддаюць перавагу працаваць у Малайзіі, у Японіі, едуць у Карэю. На Філіпінах яны зарабляюць прыкладна як іхныя калегі ў Беларусі, а ў тых краінах — значна больш.
Што варта ведаць, калі едзеш на Філіпіны:
Чаму навучыла мяне знаходжанне на Філіпінах? Ацэньваць свае вынікі: што зрабіў за апошні дзень, а за апошні тыдзень, — і шукаць спосаб, як выправіць, калі дзесь нешта пайшло не так. Гэтак жа заўсёды рабіў мой лід.

А ў філіпінцаў я навучыўся не нервавацца, не панікаваць. Яны заўсёды спакойныя. Любая сітуацыя неяк ды вырашыцца, трэба папросту пачакаць.


Релоцировались? Теперь вы можете комментировать без верификации аккаунта.