«Ты сеньёра хочаш?» Навошта бяруць на сябе допы і як за гэта (не) плацяць

Бізнес-аналітык Віталь даслаў devby спасылку на свой пост: распавядае, што пасля звальнення польскі офіс Andersen не заплаціў яму за працу «на дадатковых праектах». У той момант ён «проста забіў», аднак пазней звязаўся з экс-працадаўцам з нагадваннем. Адказ быў такі: «Былым супрацоўнікам не выплачваем». Віталь звярнуўся ў працоўную інспекцыю і спадзяецца на поспех, кажа, ёсць скрыншоты перапісак, якія пацвярджаюць працу на дад. праектах.

Мы пагутарылі з Віталем — выявілася, гісторыя даўняя: з моманту звальнення з кампаніі прайшло ўжо 2+ гады. 

— Пры звальненні мне нагадалі, што выплаты па бонусах робяцца раз на год. Выходзіла, калі я сыду да канца года — мне не заплацяць. Гэта быў непрыемны сюрпрыз!

Віталь кажа, што сышоў без прэтэнзій. Але потым даведаўся, што ў падобнай сітуацыі супрацоўнік Aston (сумяшчаў у кампаніі дзве пасады — сістэмнага аналітыка і рэсурснага менеджара) змог атрымаць выплату. 

Мы звярнуліся за каментаром у кампанію — і вось які адказ атрымалі.

Падзялілі бізнэс: як цяпер маюцца каманды Andersen (заходні рынак) і Aston (расійскі)

Па тэме

Падзялілі бізнэс: як цяпер маюцца каманды Andersen (заходні рынак) і Aston (расійскі)

А навошта ўвогуле айцішнікі бяруцца за дадатковыя праекты і пасады ўнутры сваёй кампаніі? Як гэта афармляюць і ці задаволеныя вынікамі?

Мы пагутарылі з некалькімі айцішнікамі — у цэлым, мяркуючы па іх аповедах, буйны аўтсорс любіць грузіць супрацоўнікаў амаль бясплатна, калі тыя згодныя грузіцца. Часам яны робяць высновы, якія (часцей) прымяняюць ужо на наступным працоўным месцы.

+1 кейс у Andersen — усе засталіся задаволеныя

Канстанцін*, Java-распрацоўшчык, трапіў у Andersen праз курсы-інтэнсівы. Праз год, у 2022, ён не толькі працаваў на праекце, але і вёў такія курсы сам. Зараз ён у Andersen не працуе. 

— Растлумачу для тых, хто не ў курсе: у кампаніі ёсць вялікі аддзел навучання — супрацоўнікі кампаніі падцягваюць тых, хто хацеў бы стаць часткай Andersen. Па заканчэнні інтэнсіва трэйні, якія набралі патрэбную колькасць балаў, пераходзяць у лабу, трэніруюцца ў «баявых» камандах. Далей іх закідваюць на самоўі з заказчыкамі. 

У мяне быў досвед выкладання ў адной ІТ-школе, таму і прапанавалі весці інтэнсівы ў дадатак да асноўнай працы. Аплачвалася гэтая дзейнасць так: вось выпусціўся чарговы курс праз два месяцы навучання — і ты атрымліваеш +1 зарплату (дарэчы, ІТ-школы плацілі выкладчыкам менш у той час). Але ў 2023 годзе бонусы за вядзенне інтэнсіваў паменшылі, а пазней, як мне казалі, іх зрабілі гадавымі, а не штоквартальнымі. 

Што яшчэ я рабіў у кампаніі — мог сумоўе правесці, грошы за гэта таксама ішлі ў зарплату.

Ці афармлялася неяк уся гэтая дадатковая актыўнасць, я не памятаю ўжо. У кантракце ў мяне не былі пазначаныя канкрэтныя абавязкі: ты — інжынер-праграміст, але хто сказаў, што табе нельга не толькі код пісаць, але яшчэ сумоўі праводзіць і інтэнсівы весці? 

Допы за гонар. «Казалі, кампанія век мне гэтага не забудзе. А потым… скарацілі»

Васіль*, QA Lead Automation:

— Я так працаваў у буйным аўтсорсе. Мой стаж там — чатыры гады (два гады ў Беларусі, потым столькі ж — у Польшчы). Тры з іх я быў не толькі лідом, але і рэсурсным менеджарам, ментарам, займаўся арганізацыяй мітапаў (і на іх жа выступаў з дакладамі), пахаў на унутраных праектах. 

Як мне гэта аплачвалі — а ніяк. Кіраўніцтва бачыла, што я актыўны, і «навешвала» — а мне ўсё гэта было цікава. Прычым так цікава, што нават думкі не было выбіваць за гэта бонусы або патрабаваць прыбаўку да зарплаты. Я «гарэў» сваёй справай — ну, і адчуваў сябе чалавекам кампаніі, а не проста тым, хто працуе ад спрынта да спрынта. 

Але я зрабіў высновы. Калі зараз мне прапаноўваюць узяць хоць што-небудзь звыш маіх працоўных абавязкаў, кажу: «За бонус або працэнт да зарплаты. Інакш без мяне». І так, нашы дамоўленасці павінны быць замацаваныя — у дадатковым пагадненні да кантракту або неяк інакш, без дакумента я і пальцам лішні раз не паварушу.

Допы за нашыўку і $100. «Ты сеньёра хочаш у наступным годзе? Тады вось табе менці»

Рэната*, фронтэнд-распрацоўніца:

— Маім першым месцам працы быў буйны беларускі аўтсорс — і ў гэтай кампаніі было ў парадку рэчаў навешваць на супрацоўнікаў дадатковыя абавязкі: 

• прыйшлі студэнты — рэсурсны менеджар піша: «Вазьмі некалькі менці, а! Будзь сябрам!»;
• задачы на камерцыйным праекце вырашаеш хутка — паскардзіцца, што «на ўнутраным рабяты не спраўляюцца», і прапануе ўзяць на сябе яшчэ трохі.

Вядома, нагрузку дадавалі не за дзякуй, але нельга сказаць, што яна аплачвалася нармальна: раз на год рэсурсны казаў, што «ты малайчына, добра паказала сябе — і табе належаць бонусы» у памеры… $100 або $150 (але не больш $200). 

Вы скажаце, можа быць, ну і што ты скардзішся — магла б не браць на сябе ўсё гэта. Але ў тым-та і справа, што не магла б, — гэта было не прынята. Ну, і мой рэсурсны менеджар заўсёды ведаў, як зайсці з козыраў: 

— Ты сеньёра хочаш у наступным годзе?

— Так-так! 

— Тады вось табе менці: іх падцягнеш і да асэсмэнту заадно падрыхтуешся. 

Так што ўсе ў кампаніі бралі і бралі на сябе дадатковую нагрузку і цешыліся, што хоць што-небудзь у канцы года (як правіла бонусы налічвалі перад Новым годам) перападала.

Пасля я папрацавала крыху яшчэ ў адной аўтсорс-кампаніі ў Беларусі. Там усю сваю актыўнасць, у тым ліку дадатковую, мы трэкалі ва ўнутранай аплікацыі. Засядзелася дапазна — +3 гадзіны, выйшла на працу ў суботу і ў нядзелю — +16. Усё пераводзілася ў працагадзіны і выплачвалася ў выглядзе прэміі. Гэта было прыемна, але занадта часта даводзілася працаваць звыш нормы, так што я там надоўга не затрымалася. 

І так, ужо ў наступнай кампаніі мой лід растлумачыў, чаму ў першага працадаўца мы ўсе пахалі «за цукерку і значок», а ў другога — за грошы. Справа ва ўменні менеджараў дамаўляцца: напрыклад, з заказчыкам, аб тым, што любая праца звыш зацверджанага графіка патрабуе дадатковай аплаты па ўсім вядомых тарыфах. Або з кіраўніком аб тым, што праца дасведчаных распрацоўшчыкаў з менці — такая ж праца.

А вось прыклад эфектыўных індывідуальных дамоўленасцяў ад ІП (агулам, пазасістэмны кейс).

«Прапаную вам свой 12-гадзінны працоўны дзень у абмен на х1,5 да зарплаты»

Арсеній*, распрацоўшчык:

Я нямала браў дадатковых абавязкаў на сябе за сваю кар’еру — і нічога за гэта не атрымліваў. Але самы лепшы мой кейс такі: я прапанаваў уладальніку бізнесу (ён знаходзіўся ў Швейцарыі), для якога рабіў праект на фрылансе, наступнае: «Вам патрэбна хутчэй выпусціць прадукт, а мне патрэбныя грошы, таму прапаную вам свой 12-гадзінны працоўны дзень у абмен на х1,5 да зарплаты». 

Мы нядрэнна ладзілі, плюс праектам я займаўся сола, — так што ён адразу пагадзіўся. Дамоўленасці дакументальна не афармлялі: я працаваў як ІП, таму проста ў інвойсе ставіў суму большую ў паўтара разы, і ўсё на гэтым. 

Я працаваў з 8:00 і да 20:00, часам з невялікімі перапынкамі кожныя пару гадзін. Працадаўца за мной не сачыў, — але бачыў, што праект робіцца хутчэй. 

Раскажыце пра свой досвед ў каментах.