«Я не веру ў «Грын-кард». Я веру ў план». PM хацеў у Каліфорнію і прыняў офер EPAM з опцыяй рэлакейта праз пару гадоў — што было далей

Распавядае Project Manager Вячаслаў*, які цяпер жыве на поўначы Каліфорніі і працуе ў інтарэсах Google.

«Не веру ў латарэю „Грын-кард“ і не люблю спадзявацца на ўдачу»

— Мой шлях у ЗША — гэта не гісторыя пра «шанцаванне», а доўгая і асэнсаваная шматхадоўка. Пачынаў у Мінску ў Itransition тэсціроўшчыкам. Рос праз бізнэс-аналіз, пакуль не «сканвертаваўся» ў Project Manager у ScienceSoft. Потым быў этап у ААЭ ў ролі Senior PM.

Штаты маячылі на гарызонце даўно, яшчэ ў 2017–2018 гадах, але з Эміратаў пераязджаць было фінансава нявыгадна: на той момант кампенсацыі ў ЗША прайгравалі таму, што я меў у Эміратах.

У выніку я зрабіў тактычны крок назад: вярнуўся ў Мінск у EPAM пад канкрэтную прапанову рэлакацыі праз паўтара-два гады.

І хаця пандэмія і закрытыя межы дадалі нам усім сівых валасоў, у снежні 2021-га я нарэшце прызямліўся ў ЗША і выйшаў на працу на новым месцы.

— Дапамагала кампанія з пераездам і ўладкаваннем на новым месцы?

— Без усякага перабольшання магу сказаць, што дапамога аказвалася абсалютна ва ўсіх пытаннях. Ад запаўнення першай анкеты і да дапамогі з жыллём. Усё, што ад мяне патрабавалася — гэта адказваць на пытанні і выконваць апісаныя крокі. Нават візавае інтэрв’ю ў Казахстане кампанія арганізавала і аплаціла «пад ключ».

Па прылёце ў ЗША мне арандавалі жыллё і аўтамабіль на першы час. Далей у мяне не было складанасцяў з пошукам пастаяннага жылля, адкрыццём рахункаў і гэтак далей. Такая падтрымка дазволіла сфакусавацца на працы, а не на побытавым пекле.

— На якім этапе цяпер знаходзіцца працэс вашай легалізацыі ў ЗША? Суразмоўцы з іншых куткоў ЗША распавядалі, што пасля прыходу новай прэзідэнцкай адміністрацыі працэс атрымання грынкарт моцна зацягнуўся. Вы можаце пацвердзіць або абвергнуць гэтае сцвярджэнне для Каліфорніі?

«Пробуйте года через три». Менеджер уехал в США с беларусским офисом после 2020. Повторять (пока) не советует

По теме

«Пробуйте года через три». Менеджер уехал в США с беларусским офисом после 2020. Повторять (пока) не советует

Аддаю перавагу не абмяркоўваць дэталі юрыдычных працэсаў, пакуль яны знаходзяцца ў актыўнай стадыі і не завершаныя канчаткова. Але ў цэлым магу пацвердзіць: праз новую адміністрацыю тэрміны сапраўды расцягнуліся па ўсіх штатах.

— Ці ёсць якія дадатковыя складанасці з легалізацыяй у Каліфорніі для грамадзян Беларусі?

— Легалізацыя — гэта бюракратычны механізм, які звяртае ўвагу толькі на дакументы і факты. Ніякай перадузятасці да беларускага пашпарта тут сапраўды няма.

«Рынак з каласальнымі магчымасцямі, якіх няма ні ў РБ, ні ў ЕС»

— У Беларусі вы працавалі над тымі ж праектамі, над якімі працуеце ў ЗША?

«Поняла, что такое быть взрослой». Программистка переехала в Лос-Анджелес с EPAM и ушла в Disney — история

По теме

«Поняла, что такое быть взрослой». Программистка переехала в Лос-Анджелес с EPAM и ушла в Disney — история

— Не. Я пераязджаў пад канкрэтны новы выклік — на пазіцыю Technical Program Manager для праектаў Google. У Мінску мой заказчык быў са сферы Life & Science, таму гэта была поўная змена кантэксту. Вядома, праца на Google — гэта вельмі круты вынік, але нават калі б у гэтым пытанні ўсё склалася іначай, я быў гатовы пераязджаць у любы штат і на любы праект, толькі б рухацца наперад.

— Як цяпер арганізавана ваша праца — дыстанцыйны, офісны ці змешаны рэжым?

— Цяпер у нас здаровы гібрыдны рэжым. Два-тры дні ў офісе і два-тры дыстанцыйны.

— Арганізацыя працы моцна адрозніваецца ад таго, да чаго вы прывыклі ў Беларусі?

— Прывыкаць да чагосьці новага не давялося, мы так працавалі ў Мінску яшчэ з 2020 года.

— Ці здараюцца перапрацоўкі? Іх стала больш ці менш у параўнанні з працай у Беларусі?

— У амерыканскім Tech, калі ты зацікаўлены ў росце і табе рэальна драйвіць твая праца, ты будзеш працаваць больш за 40 гадзін на тыдзень. Інтэлектуальную працу ўвогуле складана загнаць у рамкі рэгламенту: мой дзень — гэта кактэйль з планавання, стратэгічных брэйнштормаў, карпаратыўных ініцыятыў (інтэрв’ю і асэссменты) і актыўнага развіцця напрамку AI.

Разнастайная праца ў сферы інтэлектуальнай працы вельмі складана кладзецца ў парадыгму рэгламенту працоўнага часу. Таму я і кажу, што ў сярэднім супрацоўнікі на тыдзень працуюць больш за 40 гадзін.

«Боюсь, что уволят. Перерывы только на сон и еду». Эти айтишники работают по 10+ часов. Ну и как им?

По теме

«Боюсь, что уволят. Перерывы только на сон и еду». Эти айтишники работают по 10+ часов. Ну и как им?

— Ці сутыкнуліся вы ў ЗША з якімі культурнымі ці моўнымі асаблівасцямі, да якіх давялося прывыкаць?

— EPAM і Google гэта мультыкультурныя светы, і гэта неверагодна крута. Асноўная мова англійская, нават у працоўных чатах унутры каманды. Зносіны на рускай мове паміж сабой — гэта абсалютна нармальная практыка, але калі побач знаходзіцца хтось, хто яе не разумее, то працягваць дыялог на рускай проста не ветліва.

— Якім быў ваш узровень англійскай да рэлакейта? Ці хапіла яго для жыцця і працы ў ЗША, ці прыйшлося падцягваць?

— З мовай не было праблем увогуле, у мяне быў упэўнены С1+ ужо пры пераездзе, таму праблем не ўзнікла.

— Вы ўжо можаце ацаніць кар’ерныя перспектывы, якія адкрываюцца ў ЗША перад спецыялістамі вашага профілю?

— ЗША — гэта акіян магчымасцяў, якіх проста няма ні ў РБ, ні ў Еўропе. Тут няма столі ў даходах.

Але галоўнае — гэта развіты культ асабістай адказнасці і здаровыя адносіны да няўдач. Калі не атрымалася ў адной сферы, заўсёды ёсць другая, трэцяя і гэтак далей.

«Я не вельмі разумею, як параўноўваць узровень заробкаў у Мінску і ў Каліфорніі»

— Наколькі адрозніваецца ўзровень заробкаў для вашай пазіцыі ў Беларусі і ў Каліфорніі?

— Параўноўваць Мінск і Каліфорнію ў лоб — задача немагчымая. Мой гадавы даход цалкам у рынку і адпавядае рэгіянальным «відэльцам». Заробкі вельмі моцна залежаць ад кампаніі, так што я б раіў глядзець «сярэднюю па шпіталю» статыстыку на профільных рэсурсах. [На levels.fyi гадавы даход каліфарнійскіх Senior PM у сакавіку 2026 года указаны у дыяпазоне ад $240 тыс да $600 тыс з медыянным значэннем у $332 тыс.]

— На што прыходзяцца асноўныя расходы ў вашым бюджэце?

— Расходы на арэнду жылля — гэта 22-25% ад гадавога даходу. Лізінг аўто, абавязковыя рахункі (bills) ды іншае — гэта яшчэ каля 10-12%. На ўсё астатняе хапае з вельмі вялікім запасам.

— Якія падаткі вы плаціце і наколькі моцна яны адрозніваюцца ад беларускіх?

— Структура падаткаў досыць складаная. Гэта і FICA (Social Security, Medicare), і падатак штата, і федэральны падатак. У цэлым каля 35% прыкладна. Парадокс, але гэта ніжэй, чым у РБ, калі ўлічваць усе скрытыя выплаты, якія за супрацоўніка плаціць працадаўца (ФСЗН ды іншае).

Яшчэ тут ты сам падаеш дэкларацыю раз на год. Гэта важны элемент асабістай адказнасці, і гэта крута.

— Як у вас арганізавана медычнае абслугоўванне? Наколькі медстрахоўка ад працадаўца пакрывае рэальныя патрэбы?

— У нас ёсць выдатная страхоўка ад працадаўцы. У дадатак да яе можна выбіраць пасуючы план абслугоўвання за дадатковую аплату. У нас пашыраная страхоўка, дадаткова мы даплачваем каля $700 у месяц на дваіх чальцоў сям'і. Але гэта выдатны план, які ўключае шмат паслуг, аж да стаматалогіі.

— Вы заўважылі якія-небудзь відавочныя плюсы ці мінусы ў амерыканскай медыцыны ў параўнанні з беларускай?

— Для рэгулярных аглядаў і візітаў да профільных спецыялістаў мы выбіраем добрыя клінікі. Таму нейкага асабліва негатыўнага досведу, звязанага з медыцынай, не было. Усё чотка і класна. Але ў нас у нейкім сэнсе «памылка выжыўшага», бо добрая страхоўка пазбаўляе ад стрэсу праз медычныя рахункі.

Параўноўваць медыцыну з беларускай складана. У Мінску сэрвіс можа здавацца лепшым праз танную рабочую сілы, але медсястра ў ЗША можа зарабляць $150 000 у год. Натуральна, тут ніхто не будзе марнаваць «залаты» час спецыяліста на стварэнне штучнага пачуцця важнасці кліента.

— Ці ўдаецца вам адкладаць ашчаджэнні?

— Так, цалкам. У першую чаргу гэта 401K, пенсійны фонд, які дазваляе амерыканцам выходзіць на заслужаны адпачынак забяспечанымі людзьмі. Дзякуючы гэтай сістэме нават людзі на базавых пазіцыях могуць сустрэць старасць са сваім домам і салідным рахункам. Зноў жа — гэта праяўленне культу персанальнай адказнасці.

— Наколькі для людзей з вашым узроўнем даходу ў Каліфорніі даступна купля ўласнага жылля? Ці плануеце вы такі крок?

Кошт жылля тут вельмі моцна адрозніваецца. Рынак Каліфорніі — гэта космас: ад дома ў пустыні за $250 тысяч да бясконцасці. Тое, што ў Паўночнай Караліне каштуе $300 тысяч, у Даліне будзе каштаваць мільён.

— Любіце падарожнічаць?

— Так, падарожнічаем даволі часта. Мы намагаемся вывучаць і Каліфорнію (велізарны штат насамрэч) і чаргаваць яе з іншымі штатамі. Нядаўна былі ў Арэгоне і Вашынгтоне. Наш абсалютны фаварыт — Гаваі. Бываем там тры-чатыры разы ў год.

— Ці ёсць якія-небудзь лакацыі «маст сі» ў Каліфорніі?

— Для даследавання Каліфорніі я б рэкамендаваў як мінімум два заезды па тыдні.

1. Паўночная Каліфорнія: абавязкова Сан-Францыска, вінаробні Напа і Санома, утульны Кармел (Carmel-by-the-Sea) і велічныя лясы секвой у Мьюір Вудс (Muir Woods) і яго вялікасць Ёсеміці.

2. Паўднёвая Каліфорнія: Неверагодны Лос-Анджэлес, заапарк Сан-Дыега, нацыянальны парк Джошуа-Тры (Joshua Tree) і інапланетныя пейзажы Даліны Смерці.

— На ваш погляд, ці можа ІТ-спецыяліст вашага ўзроўню ў ЗША дазволіць сабе больш, чым мог дазволіць у Беларусі?

— Вядома магу! У Беларусі я не лятаў на Гаваі кожныя тры месяцы.

Я ацэньваю не момант, а перспектыву і магчымасці. Перспектывы і магчымасці ў Беларусі і ў ЗША проста непараўнальныя. Гэта зусім розныя светы і вагавыя катэгорыі.

«Здаецца, што мой бусел проста не даляцеў да Каліфорніі, і мне праз памылку давялося нарадзіцца не тут»

— Дзе вы жывяце? Вы самі выбіралі гэтае месца?

— Я жыву ў гарадку ў акіяна побач з Bay Area [вобласцю заліва Сан-Францыска], прыкладна ў 30 мілях ад офісу. Месца выбрана не выпадкова: я абагамляю акіян і не ўяўляю жыцця без яго.

Асноўным патрабаваннем пры рэлакацыі была магчымасць наведваць офіс. Усё астатняе — мой выбар.

— Ці можна камфортна жыць у вашым горадзе без уласнай машыны?

— Каліфорнія (West Coast) у многім увогуле не падобна нават на East Coast ЗША. Грамадскі транспарт развіты тут вельмі крута па мерках ЗША. Bay Area — гэта адна з не вельмі шматлікіх амерыканскіх лакацый, у якіх сапраўды шмат куды можна дабрацца на грамадскім транспарце. Не мала людзей ім карыстаецца, і ён пастаянна развіваецца.

Усё залежыць ад таго, у якой менавіта лакацыі таго, дзе ты жывеш. У мяне побач ёсць усё, што мне трэба. Акіян, крамы, сервісы, забавы, дог парк ды іншае. Але ёсць лакацыі, дзе даступны не ўвесь гэты пералік.

У амерыканцаў ёсць крутая прымаўка «You got what you pay» [літаральна «вы атрымалі тое, за што плаціце», па сэнсе падобна на «скупы плаціць двойчы»]. Вось яна і адлюстроўвае гэтыя рэаліі. Хочаш жыць лепш — плаці больш. Дзіўна жыць у месцы, дзе табе не падабаецца, і скардзіцца. Калі табе не падабаецца месца — зарабі і пераязджай туды, дзе падабаецца, а не скардзіся.

— Як вы звычайна адпачываеце і забаўляецеся ў вашай лакацыі?

— Тут маса магчымасцяў. Ад шпацыраў і барбекю з жонкай і сабачкай на даху дома да вечарынак у гасцях, пікнікаў на пляжы, хайкінга, сёрфінга, вогнішча з сябрам-дыджэем ля акіяну. І шмат іншага.

— Наколькі хутка вам удалося адаптавацца да новай культуры і да новага ладу жыцця?

— Мне было лёгка. Мне часам здаецца, што мой бусел проста не даляцеў да Каліфорніі, і мне праз памылку давялося нарадзіцца не тут. Багомлю гэты штат з усімі яго плюсамі і мінусамі. З усімі яго «маршчынкамі» і ўсмешкамі. Для мяне гэта лепшае месца на зямлі з унікальнымі прыродай і людзьмі.

— У вашым блізкім коле зносін у ЗША ёсць іншыя беларусы? Дапамагаеце адно аднаму адаптавацца?

— Так, беларусаў не мала. Вядома, мы адзін аднаму дапамагаем. А як не дапамагаць? Гэта ж таксама частка амерыканскай культуры ўзаемадапамогі.

— На ваш погляд, менталітэт амерыканцаў моцна адрозніваецца ад беларускага?

— Коратка: «Усё дрэннае і добрае, што вы чулі пра Амерыку — праўда. Але ёсць нюанс».

Усё ўпіраецца толькі ў тое, наколькі ты разумееш, што такое cultural differences, і наколькі можаш іх прыняць.

— Наколькі дружалюбным і адкрытым для вас аказалася амерыканскае грамадства?

— Амерыканцы і асабліва каліфарнійцы — гэта вельмі дружалюбныя людзі ў адносінах да тых, хто прыехаў, працуе, імкнецца да сваёй мары. Але тут не прынята даваць грошы проста так: табе падораць самую крутую вуду, калі ты галодны, але падумаюць сто разоў, перш чым даць наяўныя. Гэта хутка лечыць інфантылізм тых, хто прывык, што ім усе вінныя. Тут нармальна падаць, галоўнае — знаходзіць сілы падымацца і ісці далей.

— Ці ўдалося вам пасябраваць з кім з мясцовых?

— Так, ёсць тусоўка сёрфераў, суседзі, выпадковыя знаёмыя. Сацыяльныя актыўнасці ў мяне носяць хутчэй эпізадычны характар — але затое ад усёй душы і сэрца. У цэлым мне падабаецца як тут паважаюць асабістую прастору, без лішняй навязлівасці.

— Што вам больш за ўсё падабаецца ў жыцці ў ЗША ў параўнанні з Беларуссю?

— Магчымасці і свабода. А канкрэтна ў Каліфорніі — яшчэ неверагодныя клімат, прырода і людзі.

— Чаго вам не хапае з беларускага жыцця?

— Калі б вы прымалі рашэнне пра рэлакацыю цяпер, ці пераехалі б зноў?

— Я б хацеў прымаць рашэнне не цяпер, а гадоў 10-15 таму. І кожны раз, калі прымаў бы яго, пераехаў бы не задумваючыся.

— Якія тры парады вы далі б беларускаму айцішніку, які цяпер разважае пра пераезд у ЗША?

— Першая: перш, чым пераязджаць, зразумейце, ці блізкая вам амерыканская культура. Вывучыце яе загадзя.

Другая: калі ёсць магчымасць, прыедзьце сюды загадзя і паглядзіце на ўсё сваімі вачыма. Вывучыце мясцовую ежу, сервіс, прыкіньце свае даходы і структуру расходаў.

Трэцяя: яшчэ раз узважце ўсе «за» і «супраць», зыходзячы з вашых каштоўнасцяў.

* — імя суразмоўцы зменена па яго просьбе

«Не туда идёт эта страна». Американская мечта всё? Спросили у айтишников в США

По теме

«Не туда идёт эта страна». Американская мечта всё? Спросили у айтишников в США