Рынак не верыць у вайну? Айцішнік купіў таўнхаус у Вільнюсе — ягоныя назіранні

Мы працягваем збіраць гісторыі пра куплю жылля ў розных краінах. Ужо былі кейсы з Грузіі (вось і вось), Польшчы, Літвы. Наш чытач купіў жыллё ў Вільнюсе — але не кватэру, а таўнхаус. Распыталіся ў яго пра матывацыю і асаблівасці ўгоды. 

Чаму не кватэра

— Пяць гадоў жывём з жонкай у Вільнюсе, у мяне ВНЖ з працы, у жонкі — грамадзянства ЕС. Яна з Рыгі, мы пазнаёміліся, калі я жыў яшчэ ў Мінску, потым яна пераехала да мяне. Пры пераездзе ў 2021-м мы выбралі менавіта Літву, таму што там у абодвух была праца.

Мінулым летам мы купілі тут жыллё. Шукалі доўга: цэны на кватэры былі вельмі высокія, самі кватэры альбо маленькія, альбо нармальныя па агульнай плошчы, але з вялікай колькасцю маленькіх пакояў. Калі ў кватэры плошчай 70 кв. м чатыры пакоі, гэта так сабе прастора для жыцця.

Не скажаш, каб канчатковая цана таўнхауса была ніжэй, хутчэй наадварот. Бо ў доме яшчэ трэба ўсталяваць ацяпляльны кацёл, камін, зрабіць газон і г. д. Але ў выніку за тыя ж грошы атрымліваеш значна больш — прастору, аўтаномнасць, гараж, садзік. Варта, вядома, задумацца, што ліквідней — кватэра ці таўнхаус — але на гэтае пытанне ў мяне адказу няма.

У рэшце рэшт мы знайшлі добры варыянт за 15 хвілін язды ад старога горада. Дом яшчэ дабудоўваўся, адделка меркавалася чарнавая, прасілі 2300 еўра за квадратны метр. 

Для параўнання: кватэры за 2300 еўра/м² былі падобныя на МАПІДаўскія, а тыя, што нам падабаліся, каштавалі ўжо 3500 еўра і вышэй. Да МАПІДа прэтэнзій няма, але 2300 еўра — гэта дорага. Сапраўды ж прасторныя кватэры знаходзяцца звычайна ў прэміум-дамах, але там цана за квадрат ляціць у стратасферу.

Зрэшты, гэта толькі мае назіранні — магчыма, у кагось іншы досвед. 

Як афармлялі

Угоду я афармляў у іпатэку. Ніякіх праблем з банкамі не ўзнікла — толькі пазітыўны экспірыенс. Але паколькі грошы на першы ўзнос (25% ад цаны) я прывёз з Беларусі наяўнымі, то банк папрасіў іх абгрунтаваць. Мне прыйшлося даваць тлумачэнні па кожным наяўным еўра, залічаным на мой рахунак, і прыкладаць дакументы аб продажы кватэры і заробку ў РБ. Нават тыя грошы, якія я атрымаў ад продажу ровара і паклаў на рахунак, прыйшлося тлумачыць.

Важны нюанс: зямля ў Літве не можа належаць грамадзянам трэціх краін (не ЕС), таму на мяне аформілі толькі дом, а зямельны ўчастак пад ім — на жонку. Чуў, што ў такіх выпадках пакупнікі могуць дамовіцца з забудоўшчыкам, каб той пакінуў зямлю на сабе, але гэта непацверджаныя дадзеныя.

Іпатэку далі на 20 гадоў пад 2,1% + 6-месячная стаўка Euribor (European Interbank Offered Rate — усярэдненая працэнтная стаўка, па якой еўрапейскія банкі крэдытуюць адзін аднаго — devby). Выніковая стаўка роўная каля 4,6% гадавых.

Нешта пасля будаўнікоў прыйшлося перарабляць, але ў цэлым атрымалася прыкладна тое, чаго я і чакаў за гэтыя грошы. Для рамонту (яшчэ плюс 500 — 1000 еўра на м²) я наняў хлопцаў з Беларусі, гэта мой першы паўнавартасны досвед у гэтай сферы, так што не магу параўноўваць якасць/цэны/працэсы. Але вынік мне спадабаўся, пасля мадыфікацый атрымалася вельмі добра. Нядаўна мы пераехалі.

Галоўны месідж

Упэўнены, што тыя ж магчымасці для купліі жылля застаюцца і ў 2026 годзе. Магчыма, не ўсе банкі прымуць першы ўзнос наяўнымі, магчыма, прыйдзецца паходзіць. Але я амаль упэўнены, што тая ж Paysera прыме — пры наяўнасці дакументаў, якія пацвярджаюць паходжанне сродкаў і іх легальны ўвоз на тэрыторыю Літвы.

Не далі ў адным банку — ідзіце ў другі, не атрымалася з гэтай кватэрай — шукайце далей, спрабуйце. Я ні разу не сутыкаўся тут з якой-небудзь дыскрымінацыяй. Са мной заўсёды гаварылі — нават па-руску — пры гэтым усе стараліся растлумачыць і дапамагчы.

Чаму Вільнюс

Па-першае, для айцішнікаў тут ёсць праца. У Вільнюсе шмат ІТ-кампаній, у тым ліку офісаў міжнародных прадуктаў, банкаў і сервісных кампаній. Па-другое, у маёй кампаніі ў Літве добрыя перспектывы росту.

Ды і ў цэлым мне вельмі падабаецца Вільнюс: невялікі зялёны горад з поўным наборам усіх дабротаў, які развіваецца ў правільным, на мой погляд, кірунку.

Тут з’яўляюцца новыя публічныя прасторы (паркі, скверы, прагулачныя сцяжынкі, спартовыя аб’екты). Тут усюды можна з сабакам. Ідзе пастаянная рэнавацыя горада.

Асабіста мне балтыйскія краіны па духу бліжэй, чым тая ж Польшча. Варшава для мяне занадта вялікая і каменная. Кракаў я вельмі люблю, але досведу жыцця ў мяне там няма.

Ды і інтэграцыя ў Літве мне здаецца значна прасцейшай, чым у Польшчы і іншых краінах. Тут усе пытанні можна вырашыць па-руску або па-англійску. А калі ты хоць крыху стараешся вывучыць літоўскую, гэта прымаецца мясцовымі з вялікай павагай. У выніку ўвогуле ўсё становіцца для цябе даступным.

Мы з жонкай літоўскую мову вучым. Па-першае, гэта адразу павышае твой асабісты камфорт: разумець, што напісана вакол, аказваецца, вельмі карысна. Па-другое, нам хочацца атрымаць ПМЖ (можна падавацца праз пяць гадоў пражывання), а для гэтага трэба здаць экзамен на А2.

Рыгу мы вельмі любім і стараемся ездзіць туды як мага часцей. Але Вільнюс, на наш погляд, больш камфортны для жыцця. А яшчэ мы сумуем па Мінску 2018–2019 гадоў.

Так што пакуль планы — жыць і будаваць базу ў Вільнюсе. Так, клімат тут не самы сонечны, таму ў будучыні на зімоўку хацелася б паляцець кудысь ў цяпло.

Як пераадолеў трывожнасць

Што будзе далей, невядома. А жыць мне трэба тут і цяпер. Інфляцыя пажырае мой першы ўзнос. У любой угодзе ёсць рызыка, я гэтую рызыку разумею, ўсведамляю і спрабую давярыць рынку. Інакш чакаць і перажываць можна вельмі доўга.